Autor: Iwona Szymichowska
Tagi: Recenzje, Książki, II wojna światowa, Niemcy, Austria, Szwajcaria, Historia polityczna
Opublikowany: 2022-10-02 11:24
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone

Paweł Głuszek – „Laboratorium zagłady. Mroczny sekret Klasztoru Urszulanek” – recenzja i ocena

Pokrzywno niedaleko Poznania skrywa sekret pochodzący z czasów drugiej wojny światowej. W klasztorze sióstr Urszulanek Niemcy budowali tajne laboratorium, którego prawdziwe przeznaczenie owiane było tajemnicą. Paweł Głuszek przedstawia wyniki śledztwa historycznego mającego rozwikłać tę zagadkę.
REKLAMA

Paweł Głuszek – „Laboratorium zagłady. Mroczny sekret Klasztoru Urszulanek” – recenzja i ocena

Paweł Głuszek
„Laboratorium zagłady. Mroczny sekret Klasztoru Urszulanek”
Ocena: 9
46,99 zł
Wydawca: Znak Horyzont
Rok wydania: 2022 r.
Okładka: broszurowa ze skrzydełkami
Liczba stron: 256
Format: 140 x 205 [mm]
ISBN: 978-83-240-8737-2
EAN: 9788324087372

Paweł Głuszek jest historykiem specjalizującym się w średniowieczu i historii drugiej wojny światowej. Pisze artykuły popularnonaukowe i naukowe, pasjonuje go zgłębianie tajemnic i upowszechnianie wiedzy na temat tajemniczych i mało znanych wydarzeń. W swojej najnowszej książce „Laboratorium zagłady. Mroczny sekret klasztoru Urszulanek” przedstawia wyniki historycznego śledztwa odnośnie jednej z tajemnic drugiej wojny światowej. Autor zebrał pokaźny materiał źródłowy, docierając do niepublikowanych wcześniej dokumentów, aby rozwikłać zagadkę, jak jednak przyznaje we wstępie, w historii wciąż pozostało wiele luk i niewyjaśnionych kwestii.

Książka przedstawia historię Centralnego Instytutu Badań nad Rakiem, założonego przez Niemców w 1942 r., a konkretnie jego filii w Pokrzywnie, niedaleko Poznania. Budowę na terenie dawnego klasztoru sióstr Urszulanek rozpoczęli w 1943 r., oficjalna nazwa instytucji była jednak tylko przykrywką dla jego prawdziwego przeznaczenia, czyli badań nad bronią biologiczną. Autor przedstawia genezę powstania ośrodka i nastawienie nazistowskich władz, w tym Hitlera, do wykorzystania na froncie środków biologicznych i chemicznych.

Kierownikiem nowo powstałego instytutu został Kurt Blome, zastępcą Karl Joseph Gross, poza nimi pracowało tam także około osiemdziesięciu wysoko wykwalifikowanych pracowników naukowych. Szeroko została opisana działalność, badania i dotychczasowa kariera najważniejszych osób w instytucie, autor dokonuje także charakterystyki postaci, analizując ich zachowanie, cechy oraz życie prywatne na podstawie zachowanych relacji świadków.

Sporo uwagi poświęca także samemu miejscu, przedstawiając przedwojenne losy Pokrzywna i okoliczności przejęcia klasztoru przez Niemców. Na podstawie zebranych dokumentów, w tym zeznań robotników pracujących przy budowie ośrodka, odtworzony został proces powstawania ośrodka, choć najważniejsze wydają się szczegółowe opisy poszczególnych pomieszczeń. Wiele elementów wskazuje na to, że w instytucie miały być prowadzone badania nad bronią biologiczną, obejmujące eksperymenty na ludziach. Pytaniem, które pozostało bez jednoznacznej odpowiedzi, jest czy faktycznie zaczęto przeprowadzać tam jakiekolwiek testy. Instytut nie zaczął na dobre funkcjonować przed końcem wojny, a na początku 1945 r. pracownicy opuścili Pokrzywno, zabierając większość dokumentacji i sporo wyposażenia. Większość materiałów, takich jak zeznania robotników czy raporty z wizji lokalnej, zostało zebranych przez polskich prokuratorów prowadzących po wojnie śledztwo w sprawie doktora Blomego.

REKLAMA

Wiele uwagi poświęcono powojennym losom pracowników instytutu, wspomniane śledztwo zakończyło się niestety fiaskiem i umorzeniem po kilkunastu latach, Blome stanął przed trybunałem w Norymberdze, gdzie został uniewinniony z powodu braku dowodów. Kwestia rozliczenia byłych pracowników filii w Pokrzywnie okazała się skomplikowaną sprawą, w której dużą rolę odgrywały interesy Amerykanów, którzy pragnęli pozyskać zdolnych naukowców dla swoich celów, przez co wielu z oskarżonych uniknęło wymiaru sprawiedliwości. Blome również stał się przedmiotem ich zainteresowania, jego historia zakończyła się jednak inaczej niż tego oczekiwał.

Ciekawym wątkiem poruszonym w książce jest również kwestia wykorzystywania broni biologicznej w akacjach sabotażowych przez grupę Franciszka Witaszka, działającą w ramach Związku Odwetowego Okręgu Poznańskiego Związku Walki Zbrojnej. Autor podkreślił fakt zaawansowania wiedzy Polaków, znacznie wyprzedzających w tej materii niemieckich nazistów. Powołując się na notatkę profesora Heinricha Kliewego, stwierdza, że Polacy w Kraju Warty prowadzili z Niemcami wojnę biologiczną, jako jedyny naród poza Japonią podczas II wojny światowej.

„Laboratorium zagłady. Mroczny sekret klasztoru Urszulanek” to odkrywanie tajemnicy filii Centralnego Instytutu Badań nad Rakiem w Pokrzywnie. Wszystkie zebrane materiały wskazują, że jednak nie zdążono tam wyprodukować żadnej broni biologicznej. Paweł Głuszek dokonał ogromnej pracy, aby przedstawić jak najbardziej kompletną historię ośrodka, którą uzupełniają liczne fotografie. Z powodu braku źródeł wiele kwestii pozostaje w sferze domysłów, stąd autor formułuje wiele hipotez i zadaje pytania bez odpowiedzi, starając się opierać swoje teorie na solidnych faktycznych podstawach. Nie stroni od wyrażania opinii i subiektywnego podejścia, ukazując jak ważne dla niego było opowiedzenie tej historii. Zdecydowanie warto zapoznać się z recenzowaną pozycją i zagłębić w odkrywanie ciekawych, mało znanych losów sekretnego laboratorium.

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Pawła Głuszka – „Laboratorium zagłady. Mroczny sekret Klasztoru Urszulanek” bezpośrednio pod tym linkiem, dzięki czemu w największym stopniu wesprzesz działalność wydawcy lub w wybranych księgarniach internetowych:

REKLAMA
Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Iwona Szymichowska
Absolwentka historii sztuki i studentka filologii germańskiej. Interesuje się sztuką dawną oraz popkulturą.

Wszystkie teksty autora
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy