Autor: Daria Czarnecka
Tagi: Recenzje, Historia polityczna, Książki, II wojna światowa, 1945-1989, Historia współczesna, Niemcy, Austria, Szwajcaria, Europa
Opublikowany: 2021-06-22 15:24
Licencja: wolna licencja

Paweł Machcewicz, Andrzej Paczkowski – „Wina, kara, polityka. Rozliczenia ze zbrodniami II wojny światowej” – recenzja i ocena

II wojna światowa była konfliktem zbrojnym, który przyniósł absolutną pogardę dla ludzkiego życia i godności. Ogrom zbrodni, których dokonały reżimy totalitarne wymagał sprawiedliwości. Kara i odwet stały się synonimami. Dlaczego jednak nadal, po siedemdziesięciu sześciu latach nadal rozliczamy ówczesne zbrodnie?
REKLAMA

Paweł Machcewicz, Andrzej Paczkowski – „Wina, kara, polityka. Rozliczenia ze zbrodniami II wojny światowej” – recenzja i ocena

Paweł Machcewicz, Andrzej Paczkowski
„Wina, kara, polityka. Rozliczenia ze zbrodniami II wojny światowej”
Ocena: 9
79,99 zł
Wydawca: Znak Horyzont, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk
Rok wydania: 19.05.2021 r.
Okładka: miękka
Liczba stron: 640
Format: 158x225 mm
ISBN: 978-83-240-7960-5
EAN: 9788324079605

Profesora Andrzeja Paczkowskiego nie trzeba chyba nikomu przedstawiać. Jest jednym z najwybitniejszych polskich historyków. W projekcie, którego pokłosiem jest wydana przez Znak Horyzont praca Wina, kara, polityka. Rozliczenia ze zbrodniami II wojny światowej, partnerował mu drugi, równie znany profesor – Paweł Machcewicz, były dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Oddali oni do rąk czytelnika książkę niemal monumentalną.

Bezwarunkowa kapitulacja Trzeciej Rzeszy 8 maja 1945 r. przybliżyła aliantów do sytuacji, którą dyskutowano już dawno: co zrobić z głównymi architektami konfliktu, dygnitarzami nazistowskimi oraz setkami tysięcy wykonawców i pomocników, którzy niewątpliwie mieli na rękach krew. Skalę ludobójczej polityki Rzeszy odsłaniały przed wojskami alianckimi kolejne wyzwalane obozy koncentracyjne i zagłady. Miliony ofiar domagały się sprawiedliwości.

Choć kwestię rozliczeń zachowano na czas powojenny, pierwszym procesem zbrodniarzy było postepowanie przed Specjalnym Sądem Karnym w Lublinie (27.11.1944–02.12.1944), które dotyczyło czterech członków załogi SS (dwóch wartowników, pracownika obozowej administracji oraz zastępcy kierownika Oddziału IV) oraz dwóch więźniów funkcyjnych (kapo).

Procesy w Norymberdze (szczególnie główny proces), procesy przed Amerykańskim Trybunałem Wojskowym w Dachau, Trybunałem Tokijskim oraz poszczególne procesy w państwach okupowanych przez III Rzeszę stały się symbolem rozliczenia. Jednak w każdy z tych przypadków zaingerowała polityka. Zapadająca wzdłuż stref wpływów Wschodu i Zachodu „żelazna kurtyna”, amerykański pokaz siły podczas rozpraw w Tokio oraz konieczność zmiany definicji wroga pogrzebały możliwość na rzetelne rozliczenie doznanych krzywd i zadośćuczynienie ofiarom. Niejednokrotnie powojenna sprawiedliwość jeszcze raz skrzywdziła ofiary wojny.

Recenzowana pozycja jest zbiorem rozszerzonych artykułów, które ukazały się już wcześniej w wydawnictwach zbiorowych. Autorzy, z uwagi na ogrom materiałów, opierali się w głównej mierze na dostępnej literaturze przedmiotu oraz w miarę możliwości na zachowanych dokumentach. Całość jest rzetelnym, łatwo przyswajalnym (co nie jest łatwe biorąc pod uwagę ciężar gatunkowy tematu) kompendium dotyczącym politycznych rozgrywek, które wpłynęły na zaburzenie procesu sprawiedliwości, zadośćuczynienia i przebaczenia. Szczególnie cenne dla polskiego czytelnika jest wyjście poza Europę i pokazanie powojennych rozliczeń w Japonii i na Dalekim Wschodzie.

Choć trudno wskazać słabe strony książki, to jednak zastanawia mnie skąpy opis działań Rafała Lemkina, szczególnie w obliczu jego ostatnio wydanej brawurowej biografii autorstwa prof. Ryszarda Szawłowskiego. Nie ma również wzmianki o pierwszym procesie załogi obozowej, który miał miejsce jeszcze podczas trwania wojny w Lublinie. Jednak są to naprawdę marginalne uwagi do całości wspaniałej pracy.

Rozliczenia ze zbrodniami II wojny światowej właściwie nigdy się nie zakończyło. Co i rusz opinię publiczną elektryzuje informacja o podejrzanym o zbrodnie ludobójstwa, który żyje spokojnie, otoczony szacunkiem lokalnej społeczności. Lektura pracy Wina, kara, polityka. Rozliczenia ze zbrodniami II wojny światowej jest dobrą odpowiedzią na pytanie dlaczego tak jest. Polecam.

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Pawła Machcewicza i Andrzeja Paczkowskiego „Wina, kara, polityka. Rozliczenia ze zbrodniami II wojny światowej” bezpośrednio pod tym linkiem, dzięki czemu w największym stopniu wesprzesz działalność wydawcy lub w wybranych księgarniach internetowych:

REKLAMA
Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Daria Czarnecka
Socjolog i historyk, laureatka Konkursu im. Władysława Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku 2012. Bibliofil nie nadający się już do leczenia. Z zamiłowaniem i pasją zajmująca się historią II wojny światowej i militariami, dodatkowo specjalistka od ludobójstwa (w teorii, nie w praktyce) i ścigania zbrodniarzy wojennych.

Wszystkie teksty autora
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy