Autor: Tomasz Leszkowicz
Tagi: 1945-1989, Zabytki, Historia polityczna, Reportaże/relacje, Chiny, Mongolia i Korea
Opublikowany: 2014-10-01 18:39
Licencja: wolna licencja

Plac Tian’anmen – komunistyczne sanktuarium?

1 października 1949 r. Mao Tse-Tung proklamował Chińską Republikę Ludową. Miejscem tego wydarzenia stał się Plac Tian’anmen – duchowe centrum chińskiego komunizmu.
Tekst ma więcej niż jedną stronę!
Strona 1
Strona 2
Strona 3
Strona 4
Strona 5

Przeczytaj też: 4 czerwca 1989: plac Tienanmen i plac Konstytucji

Swoją nazwę ten największy na świecie plac wziął od znajdującej się na jego północnym skraju Bramy Niebiańskiego Pokoju – po chińsku właśnie „Tian’anmen”. Była ona jedną z bram prowadzących na teren Zakazanego Miasta, czyli zimowej rezydencji cesarzy z dynastii Ming i Qing. Poszczególne miejsca i obiekty w Chinach często otrzymują nazwy związane ze znajdującymi się obok nich budynkami. Stąd też właściwa nazwa interesującego nas obiektu brzmi plac Bramy Niebiańskiego Pokoju, a nie plac Niebiańskiego Pokoju.

Na południe od placu znajduje się inna brama – Qianmen (dosłownie „brama przednia”). Obydwa obiekty, pochodzące z czasów cesarskich, położone są na osi północ – południe, niezwykle ważnej w tradycyjnym chińskim planowaniu przestrzennym.

To właśnie z Bramy Niebiańskiego Pokoju 1 października 1949 r. przywódca chińskich komunistów proklamował Chińską Republikę Ludową.

To właśnie na Tian’anmen wisi jedyny oficjalny portret Mao Tse Tunga, a tuż obok znajdują się dwie sentencje: Niech żyje Chińska Republika Ludowa oraz Niech żyje wielka wspólnota ludzi świata. Na samym zaś placu stoi maszt, na który codziennie o wschodzie słońca wciąga się flagę państwową, opuszczaną po zmroku.

Zobacz również:

W połowie lat 50., w ramach przygotowań do dziesięciolecia ChRL przeprowadzono w tym rejonie wielkie prace architektoniczne. Ze wschodu na zachód, między Bramą Niebiańskiego Pokoju a placem została pociągnięta Aleja Wiecznego Pokoju (chińskie Chang'an), wybudowano również wiele monumentalnych obiektów wokół placu.

W centrum ustawiony został Pomnik Bohaterów Ludu, odsłonięty 1 maja 1958 r. Na piedestale 37-metrowego monumentu umieszczono płaskorzeźby przedstawiające „postępowe” epizody z historii Chin z XIX i XX wieku. Są to m.in.: niszczenie opium w czasie I wojny opiumowej, powstanie tajpingów, rewolucja antycesarska, walka z Japończykami i rewolucja komunistyczna.

Na zachód od pomnika znajduje się budynek starego Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych, czyli parlamentu ChRL. Gmach wybudowany w stylu monumentalnym w końcu lat 50. nie pełni już swojej pierwotnej funkcji – fasadowy parlament obraduje obecnie w nowej siedzibie, znajdującej się w tzw. nowym Zakazanym Mieście obok innych gmachów rządowych.

Naprzeciwko znajduje się Chińskie Muzeum Narodowe, wybudowane w tym samym okresie w podobnym stylu.

Główną atrakcją Placu Tian’anmen jest jednak Mauzoleum Mao Tse-Tunga. Zwłoki chińskiego przywódcy, zmarłego 9 września 1976 r. zostały zabalsamowane i złożone w kryształowej trumnie. Odwiedzających wita trzymetrowy posąg przedstawiający Mao siedzącego w fotelu.

Na czterech rogach Mauzoleum stoją grupy posągów przedstawiające masy ludowe, utrzymane w konwencji realizmu socjalistycznego.

Plac i znajdujące się przy nim obiekty są prawdopodobnie jednymi z najlepiej strzeżonych miejsc w Chinach. Żeby wejść na plac, należy przejść przez przejścia podziemne pod ulicą, gdzie umieszczona została aparatura do prześwietlania toreb i plecaków. Obiekt jest monitorowany, strzeże go spora grupa policjantów. Na plac Tien’anmen nie można też wejść w nocy. Podobno w wypadku rozpoczęcia jakiejkolwiek demonstracji politycznej reakcja organów bezpieczeństwa jest natychmiastowa. Jak widać, władze pamiętając o wydarzeniach z 1989 r., boją się, by nie powtórzyła się próba skalania „świętego miejsca”.

Przez plac codziennie przewijają się tłumy Chińczyków – pekińczyków i turystów z prowincji. Stoją w wielogodzinnych kolejkach, aby odwiedzić Mauzoleum i zobaczyć zwłoki wodza chińskiej rewolucji.

Obok sacrum jest też i profanum – wśród tłumów ludzi na placu znajdzie się także miejsce dla handlarzy. Proponują (szczególnie turystom zagranicznym) między innymi takie zegarki z podobizną Przewodniczącego. Warto dodać, że ruchome są nie tylko wskazówki, ale także ręka Mao. Inny gadżet to „Czerwone Książeczki” – autor fotoreportażu zakupił przy innej okazji angielskojęzyczne wydanie słynnego dzieła za 30 yuanów (ok. 15 zł).

W całych Chinach można też kupić t-shirty z Mao bądź też... ObaMao. Jak więc widać kraj, któremu przewodzili tacy ideowi działacze jak Mao, Zhou Enlai i Deng Xiaoping, został dotknięty komercjalizacją komunizmu...

Zobacz też inne odcinki „Podróży po Państwie Środka”:

Tekst pierwotnie opublikowano 10.10.2010 r.

Korekta: Bożena Pierga

Tekst ma więcej niż jedną stronę!
Strona 1
Strona 2
Strona 3
Strona 4
Strona 5
Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Tomasz Leszkowicz
Doktor historii, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego. Redaktor działu naukowego, członek redakcji merytorycznej portalu od października 2006 roku, redaktor naczelny Histmag.org od grudnia 2014 roku do lipca 2017 roku. Specjalizuje się w historii dwudziestego wieku (ze szczególnym uwzględnieniem PRL), interesuje się także społeczno-polityczną historią wojska. Z uwagą śledzi zagadnienia związane z pamięcią i tzw. polityką historyczną (dawniej i dziś). Autor artykułów w czasopismach naukowych i popularnych. W czasie wolnym gra w gry z serii Europa Universalis, słucha starego rocka i ogląda seriale.

Wszystkie teksty autora

Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
telefon: 798 537 653
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy