Opublikowano
2013-04-20 14:10
Licencja
Wolna licencja

Warszawskie ślady getta i powstania

Dzielnica żydowska w Warszawie już nie istnieje. Na terenie dawnego getta znajduje się jednak wiele miejsc pamięci, które przypominają o tamtej wojennej tragedii Żydów.


Strony:
1 2

Tradycyjnie już obchody rocznicy wybuchu powstania skupiają się przy Pomniku Bohaterów Getta, zaprojektowanym przez Natana Rapaporta i odsłoniętym w 1948 r. To właśnie obok niego stanęło Muzeum Historii Żydów Polskich (fot. E. Marczewska).

To właśnie przed Pomnikiem Bohaterów Getta 7 grudnia 1970 r. złożył kwiaty i ukląkł kanclerz RFN Willy Brandt, co zostało przyjęte jako gest hołdu wobec pomordowanych Żydów i prośba o wybaczenie dla Niemców. Wydarzenie to upamiętnia pomnik na Skwerze Willy’ego Brandta przy zbiegu ul. Karmelieckiej i Lewartowskiego (fot. E. Marczewska).

Przy ul. Stawki w czasie wojny znajdował się Umschlagplatz – miejsce załadunku do pociągów Żydów wywożonych na śmierć do Treblinki. Plac ten stał się jednym z symboli zagłady warszawskiego getta. W 1988 r. w miejscu tym postawiono pomnik w formie białego muru, tworzącego prostokątną przestrzeń symbolizującą otwarty wagon kolejowy (fot. E. Marczewska).

(fot. E. Marczewska)

Na ul. Gibalskiego na Młynowie znajduje się Pomnik Wspólnego Męczeństwa Żydów i Polaków w Warszawie. Upamiętnia on miejsce eksterminacji ok. 7 tys. Polaków i Żydów na stadionie SKRY. Ustawiony w 1989 r. pomnik ma formę szerszego założenia, w centrum którego znajduje się wysoki obelisk obłożony szarym granitem, który symbolizuje stos ofiarny (fot. E. Marczewska).

(fot. E. Marczewska)

(fot. E. Marczewska)

Przy ul. Miłej 18 znajdował się tzw. Bunkier Anielewicza, w którym mieściła się kwatera główna Żydowskiej Organizacji Bojowej. 8 maja 1943 r. bojownicy otoczeni przez Niemców, nie widząc szans obrony, popełnili w większości zbiorowe samobójstwo - tylko kilku osobom udało się wydostać nieobstawionym przez SS bocznym wyjściem z bunkra. W 1946 r. z gruzów okolicznych domów usypano w tym miejscu tzw. Kopiec Anielewicza, na którym ustawiono kamień upamiętniający dramatyczne wydarzenia z maja 1943 r. W 2006 r. całe założenie uporządkowano, dostawiono też kamienny obelisk na którym znalazły się m.in. nazwiska 51 rozpoznanych powstańców poległych w tym miejscu (fot. E. Marczewska).

(fot. E. Marczewska)

(fot. E. Marczewska)

(fot. E. Marczewska)

Przy ul. Lewartowskiego 6 upamiętniono natomiast Szmula Zygielbojma – działacza Bundu i członka Rady Narodowej w Londynie, będącego jednym z reprezentantów politycznych Żydów polskich w środowisku emigracyjnym. Zygielbojm nagłaśniał na Zachodzie informacje o przebiegu Holokaustu, zabiegając o pomoc aliantów w zapobieżeniu mu. Załamany biernością świata wobec Zagłady, tuż po upadku powstania w getcie popełnił samobójstwo poprzez otrucie gazem. W pożegnalnym liście napisał: Nie mogę pozostać w spokoju. Nie mogę żyć, gdy resztki narodu żydowskiego w Polsce, którego jestem przedstawicielem, są likwidowane [...] Śmiercią swoją pragnę wyrazić najsilniejszy protest przeciw bierności, z którą świat przygląda się i dopuszcza zagłady ludu żydowskiego (fot. E. Marczewska).

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Polecamy książkę „Z Miodowej na Bracką”:

Autor: Maciej Bernhardt
Tytuł: „Z Miodowej na Bracką. Opowieść powstańca warszawskiego”

Wydawca: i-Press [Histmag.org]

ISBN: 978-83-925052-9-7

Oprawa: miękka

Liczba stron: 334

Format: 140×195 mm

24 zł

(papierowa)

8,9 zł

(e-book)

Strony:
1 2
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Ewa Marczewska

Uczennica Policealnej Szkoły Fototechnicznej w Warszawie. Miłośniczka kotów, zatopiona w świecie fantastyki i fotografii, którą kreuje własną rzeczywistość.

Tomasz Leszkowicz

Redaktor działu naukowego, członek redakcji merytorycznej portalu od października 2006 roku, redaktor naczelny Histmag.org od grudnia 2014 roku do lipca 2017 roku. Doktorant w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. Absolwent Instytutu Historycznego i Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Były członek Zarządu Studenckiego Koła Naukowego Historyków UW. Specjalizuje się w historii dwudziestego wieku (ze szczególnym uwzględnieniem PRL), interesuje się także społeczno-polityczną historią wojska. Z uwagą śledzi zagadnienia związane z pamięcią i tzw. polityką historyczną (dawniej i dziś). Publikował m.in. w „Mówią Wieki”, „Uważam Rze Historia”, „Pamięci.pl”, „Polityce” oraz „Dziejach Najnowszych”. Oprócz historii pasjonuje go rock i poezja śpiewana, jest miłośnikiem kabaretów, książek Ryszarda Kapuścińskiego i Hansa Helmuta Kirsta oraz gier z serii Europa Universalis.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org