Autor: Magdalena Mikrut-Majeranek
Tagi: Wydarzenia, Historia społeczna, Historia kultury i sztuki, Śląsk
Opublikowany: 2019-04-20 19:03
Licencja: wolna licencja

Wielka Sobota w Bytomiu-Rozbarku, czyli tradycyjne święcenie pokarmów

Okres Wielkanocy łączy z wieloma powoli zanikającymi zwyczajami kultywowanych przez lokalne społeczności. Na terenie Rozbarku, będącego jedną z dzielnic Bytomia (woj. śląskie), w kościele św. Jacka w Wielką Sobotę mieszkańcy święcą pokarmy na wielkanocny stół w tradycyjnych, rozbarskich strojach.

Wielka Sobota w kościele św. Jacka Bytomiu-Rozbarku (fot. Magdalena Mikrut-Majeranek)

Rozbark stanowi dziś jedną z dzielnicy Bytomia, jednakże do 1927 roku był odrębną gminą wiejską. Do dziś żywe są tu dawne tradycje. Rozbarczanie od pokoleń pieczołowicie przechowują tradycyjne stroje, a okazja do ich podziwiania pojawia się co roku w Wielką Sobotę, kiedy to liczna reprezentacja kultywująca tradycję Gromady Rozbarskiej (dawnego zarządu gminy) uczestniczy w uroczystym święceniu wielkanocnych pokarmów.

Wielka Sobota w kościele św. Jacka Bytomiu-Rozbarku (fot. Magdalena Mikrut-Majeranek)

Zwyczaj ten przywrócono w 2012 roku. Inicjatorem reaktywacji tej tradycji byli ks. Tadeusz Paluch, proboszcz parafii św. Jacka w Bytomiu, Adam Mankiewicz oraz Piotr Mankiewicz, właściciel Muzeum Chleba w Radzionkowie.

Zobaczcie krótkie nagranie dokumentujące tę uroczystość!

Strój rozbarski jest najbardziej charakterystycznym strojem ludowym, jaki noszono na terenie Górnego Śląska, który w okresie międzywojennym obejmował obszar rozciągający się od Mysłowic i Mikołowa aż po Piekary i Tarnowskie Góry.

O oryginalności i sławie rozbarskiego stroju może świadczyć fragment wiersza, skreślonego ręką księdza Norberta Bończyka, zwanego bytomskim poetą czy Śląskim, który w poemacie Stary kościół miechowski: obrazek obyczajów wiejskich w narzeczu górnośląskiem pisze:

Aleć, nie chwalący się mamy przyjacieli

Nawet w mieście; a proszę, jest to lud bogaty

Który swe śliczne, stroje a kosztowne szaty

Nie tylko, jak my wiejscy, w Święta i w Niedziele,

Bierze: tam w dzień powszedni stroi się wesele,

Aby światu pokazać, że się ma ubiory

Na dzień każdy! Z Rozbarku, z reszpektem, ma wzory

Strojów cały Śląsk Górny. Z tego Rozbark słynie

Że chłopy jak rycerze, strojne gospodynie

Bo weźmijmyż no chłopa: Kania ze wstęgami,

Suknia ciemno – niebieska długa a z fręzlami,

U rękawów, kołnierza, i z przodu kieszeni

But wysoki, w nim spodnie ze skórki jeleniej;

A nawiasy w trzewiczkach z długimi korkami,

W sukni ciężkiej fałdzistej, z przodu z fartuchami

Zielonego jedwabiu, gorset lamowany;

Szal bieluśki, o kibić najzgrabniej rzucany,

A u szyi korale niezmiernej wartości;

Zaiste Rozbarcznka równa się Jejmości. –

Czy Ksiądz Proboszcz zna Rozbark?

(…)

Wesprzyj nasz portal kupując w sklepie Histmag.org:

Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Magdalena Mikrut-Majeranek
Doktor nauk humanistycznych, kulturoznawca, historyk i dziennikarz. Autorka monografii "Historia Rozbarku i parafii św. Jacka w Bytomiu" oraz współautorka książek "Miasto jako wielowymiarowy przedmiot badań" oraz "Polityka senioralna w jednostkach samorządu terytorialnego", a także licznych artykułów naukowych. Miłośniczka teatru tańca współczesnego i dobrej literatury. Zastępca redaktora naczelnego portalu Histmag.org.

Wszystkie teksty autora

Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
telefon: 798 537 653
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy