Opublikowano
2007-07-02 19:20
Licencja
Wolna licencja

Giecz piastowską stolicą?

Badania archeologiczne ujawniają, że gród w Gieczu (woj. wielkopolskie) jest o 80 lat starszy od Gniezna. Potwierdzałoby tezę, że była to pierwotna siedziba książąt piastowskich – informuje „Gazeta Wyborcza”.


Giecz jest dzisiaj zamieszkaną przez ok. 140 osób wsią w powiecie średzkim, w gminie Dominowo. Tysiąc lat temu był jednym z głównych grodów wielkopolskich, który według kroniki Galla Anonima dostarczać miał Bolesławowi Chrobremu 300 pancernych (jeźdźców) i 2000 tarczowników (piechoty). Zadaniem grodu była najprawdopodobniej obrona stolicy państwa Gniezna od ataku z południa. W 1038 roku, kiedy to monarchię wczesnopiastowską dławił kryzys wewnętrzny po śmierci Mieszka II, gród został zdobyty i zniszczony przez wojska czeskie księcia Brzetysława, a ludność uprowadzono do Czech. W czasach Kazimierza Odnowiciela gród odbudowano i ustanowiono siedzibą kasztelana, jednak wraz z rozwojem nowych ośrodków miejskich chylił się ku upadkowi. Opuszczono go na przełomie XIII i XIV wieku, a osada zachowywała znaczenie tylko z racji istnienia w niej kościoła parafialnego.

Na podparcie swojej tezy archeolodzy przywołują dwa główne argumenty. Po pierwsze, gród miałby powstać w latach 60-tych IX wieku, czyli 80 lat przez powstaniem Gniezna, legendarnej pierwszej stolicy państwa. Po drugie, gród ten nie został spalony w pierwszych dekadach X wieku, kiedy to Piastowie (przede wszystkim ojciec Mieszka I, legendarny jeszcze po części Siemomysł) podporządkowywali sobie wielkopolskie plemiona, niszcząc ich siedziby. Więcej – gród w Gieczu został wtedy rozbudowany. Jeszcze inne poszlaki świadczą o tym, że Piastowie przykładali wiele uwagi do swojej hipotetycznej siedziby rodowej – na terenie grodu odnaleziono dużą liczbę uzbrojenia, a w czasach Mieszka I i Bolesława Chrobrego na terenie grodu rozpoczęło budowę palatium książęcego, powstał tam wtedy także romański kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela z unikatową kryptą relikwiarzową. Sam gród położony jest też na szlaku handlowym łączącym Zachód ze Wschodem i Bałtyk z Morzem Śródziemnym.

Prace archeologiczne w Gieczu prowadzone są od 1949 roku. Ich inicjatorem i pierwszym kierownikiem był Bogdan Kostrzewski. Dzięki jego staraniom w 1963 roku na terenie stanowiska utworzono rezerwat archeologiczny. Pierwsze badania archeologiczne zakończono w 1966 roku, wznowiono je w 1993 roku. Datowanie, w wyniku którego ustalono że gród powstał ok. roku 860, przeprowadzono metodą dendrochronologiczną – datę ścięcia drzewa wykorzystanego przy budowie grodu ustalono z przekroju jego pnia.

Część specjalistów, m.in. profesor Tomasz Jasiński (mediewista z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu) oraz prof. Andrzej Buko (dyrektor Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie) określają, że jest to niezwykle ważne odkrycie. Inni, jak prof. Zofia Kurnatowska wskazują, że już jakiś czas temu wskazywano na taką rolę grodu w Gieczu.

Więcej informacji:

Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Tomasz Leszkowicz

Redaktor działu naukowego, członek redakcji merytorycznej portalu od października 2006 roku, redaktor naczelny Histmag.org od grudnia 2014 roku do lipca 2017 roku. Doktorant w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. Absolwent Instytutu Historycznego i Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Były członek Zarządu Studenckiego Koła Naukowego Historyków UW. Specjalizuje się w historii dwudziestego wieku (ze szczególnym uwzględnieniem PRL), interesuje się także społeczno-polityczną historią wojska. Z uwagą śledzi zagadnienia związane z pamięcią i tzw. polityką historyczną (dawniej i dziś). Publikował m.in. w „Mówią Wieki”, „Uważam Rze Historia”, „Pamięci.pl”, „Polityce” oraz „Dziejach Najnowszych”. Oprócz historii pasjonuje go rock i poezja śpiewana, jest miłośnikiem kabaretów, książek Ryszarda Kapuścińskiego i Hansa Helmuta Kirsta oraz gier z serii Europa Universalis.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org