Opublikowano
2007-07-02 19:20
Licencja
Wolna licencja

Giecz piastowską stolicą?

Badania archeologiczne ujawniają, że gród w Gieczu (woj. wielkopolskie) jest o 80 lat starszy od Gniezna. Potwierdzałoby tezę, że była to pierwotna siedziba książąt piastowskich – informuje „Gazeta Wyborcza”.


Giecz jest dzisiaj zamieszkaną przez ok. 140 osób wsią w powiecie średzkim, w gminie Dominowo. Tysiąc lat temu był jednym z głównych grodów wielkopolskich, który według kroniki Galla Anonima dostarczać miał Bolesławowi Chrobremu 300 pancernych (jeźdźców) i 2000 tarczowników (piechoty). Zadaniem grodu była najprawdopodobniej obrona stolicy państwa Gniezna od ataku z południa. W 1038 roku, kiedy to monarchię wczesnopiastowską dławił kryzys wewnętrzny po śmierci Mieszka II, gród został zdobyty i zniszczony przez wojska czeskie księcia Brzetysława, a ludność uprowadzono do Czech. W czasach Kazimierza Odnowiciela gród odbudowano i ustanowiono siedzibą kasztelana, jednak wraz z rozwojem nowych ośrodków miejskich chylił się ku upadkowi. Opuszczono go na przełomie XIII i XIV wieku, a osada zachowywała znaczenie tylko z racji istnienia w niej kościoła parafialnego.

Na podparcie swojej tezy archeolodzy przywołują dwa główne argumenty. Po pierwsze, gród miałby powstać w latach 60-tych IX wieku, czyli 80 lat przez powstaniem Gniezna, legendarnej pierwszej stolicy państwa. Po drugie, gród ten nie został spalony w pierwszych dekadach X wieku, kiedy to Piastowie (przede wszystkim ojciec Mieszka I, legendarny jeszcze po części Siemomysł) podporządkowywali sobie wielkopolskie plemiona, niszcząc ich siedziby. Więcej – gród w Gieczu został wtedy rozbudowany. Jeszcze inne poszlaki świadczą o tym, że Piastowie przykładali wiele uwagi do swojej hipotetycznej siedziby rodowej – na terenie grodu odnaleziono dużą liczbę uzbrojenia, a w czasach Mieszka I i Bolesława Chrobrego na terenie grodu rozpoczęło budowę palatium książęcego, powstał tam wtedy także romański kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela z unikatową kryptą relikwiarzową. Sam gród położony jest też na szlaku handlowym łączącym Zachód ze Wschodem i Bałtyk z Morzem Śródziemnym.

Prace archeologiczne w Gieczu prowadzone są od 1949 roku. Ich inicjatorem i pierwszym kierownikiem był Bogdan Kostrzewski. Dzięki jego staraniom w 1963 roku na terenie stanowiska utworzono rezerwat archeologiczny. Pierwsze badania archeologiczne zakończono w 1966 roku, wznowiono je w 1993 roku. Datowanie, w wyniku którego ustalono że gród powstał ok. roku 860, przeprowadzono metodą dendrochronologiczną – datę ścięcia drzewa wykorzystanego przy budowie grodu ustalono z przekroju jego pnia.

Część specjalistów, m.in. profesor Tomasz Jasiński (mediewista z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu) oraz prof. Andrzej Buko (dyrektor Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie) określają, że jest to niezwykle ważne odkrycie. Inni, jak prof. Zofia Kurnatowska wskazują, że już jakiś czas temu wskazywano na taką rolę grodu w Gieczu.

Więcej informacji:

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Tomasz Leszkowicz

Redaktor naczelny Histmag.org, członek redakcji merytorycznej portalu od października 2006 roku. Doktorant w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. Absolwent Instytutu Historycznego i Instytutu Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Były członek Zarządu Studenckiego Koła Naukowego Historyków UW. Specjalizuje się w historii dwudziestego wieku (ze szczególnym uwzględnieniem PRL), interesują go też dzieje Niemiec i historia wojskowości. Z uwagą śledzi zagadnienia związane z pamięcią i tzw. polityką historyczną (dawniej i dziś). Publikował m.in. w „Mówią Wieki”, „Uważam Rze Historia”, „Pamięci.pl” oraz „Dziejach Najnowszych”. Stały współpracownik tygodnika polonijnego „Monitor” z Chicago. Oprócz historii pasjonuje go rock i poezja śpiewana, jest miłośnikiem kabaretów, książek Ryszarda Kapuścińskiego i Hansa Helmuta Kirsta oraz gier z serii Europa Universalis.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org