Autor: Artur Grzeszkiewicz
Tagi: Recenzje, Historia polityczna, Historia społeczna, Książki, 1945-1989, Polska, Łódź
Pierwsza publikacja: 14 stycznia 2020, aktualizacja: 15 stycznia 2020
Licencja:wolna licencja

Grzegorz Mnich – „Stalinowska codzienność. Łódź w latach 1949-1956” – recenzja i ocena

Komunistyczna propaganda uwielbiała stosować określenia wychwalające klasę robotniczą, w której imieniu oficjalnie działała. Jak naprawdę w okresie stalinizmu wyglądało życie w przemysłowej Łodzi?

Grzegorz Mnich – „Stalinowska codzienność. Łódź w latach 1949-1956” – recenzja i ocena

Grzegorz Mnich
„Stalinowska codzienność. Łódź w latach 1949-1956”
Ocena: 8
36,90 zł
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
Rok wydania: 2019
Okładka: twarda z obwolutą
Liczba stron: 236
ISBN: 9788381424356

Prezentowana publikacja jest drugą z popularnonaukowej serii „Łódź w PRL. PRL w Łodzi”, którą wspólnie realizują łódzcy historycy i dziennikarze. Autorzy tomów zamierzają przedstawić dzieje miasta nad Łódką w latach komunistycznego reżimu. Pierwsza część, napisana przez Przemysława Waingertnera opisywała lata 1945-1949 i dotyczyła odradzającej się Łodzi ze szczególnym naciskiem na jej przemysł oraz kulturę. W tym czasie, nie bez przyczyny, miasto bywało nazywane „czwartą stolicą” Polski.

Autor drugiego tomu, Grzegorz Mnich to dziennikarz i historyk rodem z Łodzi. Obecnie pełni funkcję adiunkta w katedrze dziennikarstwa w Społecznej Akademii Nauk. Jego dorobek naukowy obejmuje liczne publikacje naukowe i popularnonaukowe traktujące o łódzkiej prasie i środowisku dziennikarskim w okresie stalinizmu.

Łódzki badacz kreśli stalinowską codzienność swojego miasta. Z jego książki wyłania się obraz Łodzi jako miasta będącego istotnym trybem komunistycznego systemu represji, dorównującemu narzuconemu ze Związku Radzieckiego modelowi. Pozostając w zgodzie z własnymi naukowymi zainteresowaniami, Mnich opisuje także środowisko dziennikarskie – poddawane w okresie stalinizmu olbrzymiej presji ideologicznej. Opisuje przy tym jego postawy moralne oraz sytuację materialną.

W powszechnym wyobrażeniu Łódź uchodzi za miasto przemysłowe. I tak też było w okresie PRL-u. Co znamienne, władza komunistyczna niekoniecznie interesowała się losami robotników „polskiego Manchesteru”. Z lektury recenzowanej książki wyłania się obraz „klasy robotniczej” pozostawionej samej sobie – przestarzałe instalacje przemysłowe, trudności mieszkaniowe i aprowizacyjne, zawyżone normy produkcyjne, a co za tym szło: niskie zarobki. Do tego dochodziły drażniące pracowników hasła o realizacji planu 5-letniego czy przymusowego współzawodnictwa pracy.

Pomimo powstawania wielkich planów i projektów, z trudem przyszło Mnichowi wyliczenie sukcesów cywilizacyjnych Łodzi. Brak inwestycji, nie tylko w unowocześnienie produkcji, ale także w poprawę codziennego życia mieszkańców miasta np. w poprawę funkcjonowania transportu publicznego czy remontu ulic, dróg, elektryfikację, odbijał się na licznych strajkach łódzkich robotników. Istotny przykład może stanowić kwestia kobiet – włókniarek, pracownic które potrafiły w opisywanym okresie wyjątkowo twardo walczyć o swoje prawa pracownicze.

Pewną szansą na zmiany, według autora książki, był rok 1956 i roszady w kierownictwie partyjnym. Łódź ochoczo poparła „towarzysza Wiesława” – Władysława Gomułkę stającego wówczas na czele PZPR i państwa. Niezwykle ciekawe i barwne są opisy solidarnie występującej społeczności miasta. Niestety, zarówno Łódź, jak i cała Polska szybko październikowymi zmianami miały się zawieść.

Najnowszą publikację Grzegorza Mnicha należy ocenić bardzo pozytywnie. Pomimo swych niewielkich rozmiarów i popularnonaukowego charakteru, jest to praca dużo wnosząca do debaty nad PRL-owską historią Łodzi. Jest także pozycją syntezującą różne aspekty życia miasta w omawianym czasie. Napisana została przystępnym językiem, nie brak w niej ciekawych anegdot i mniej znanych losów miasta.

Najnowsze, powojenne dzieje Polski bywają niestety widziane oczyma stolicy, Gdańska czy Poznania – ośrodkami, w których działy się istotne dla Polaków wydarzenia. Zawiłe często losy pozostałych ośrodków bywają zapominane lub przemilczane. Miejmy nadzieję, że praca Grzegorza Mnicha oraz pozostałych autorów serii „Łódź w PRL. PRL w Łodzi”, znacząco zmieni tę sytuację. Gorąco polecam!

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Grzegorza Mnicha – „Stalinowska codzienność. Łódź w latach 1949 – 1956”!

Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Artur Grzeszkiewicz
Student II stopnia historii na Uniwersytecie Łódzkim. Jego główne zainteresowania badawcze to historia polityczna XIX i XX wieku oraz rozwój idei politycznych. Amatorsko uprawia sport, z uwagą śledzi bieżącą politykę polską i międzynarodową.

Wszystkie teksty autora

Polecane artykuły
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Magdalena Mikrut-Majeranek
redaktor naczelna
redakcja@histmag.org
telefon: 796 418 763
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy