Maciej Ząbek (red.) – „Przemiany kulturowe w Afryce. Historia i antropologia” – recenzja i ocena

Nowa publikacja Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego przedstawia polskie spojrzenie na problem przemian kulturowych w Afryce w perspektywie współczesnej i historycznej. To praca zbiorowa, w której każdy artykuł przedstawia inne zagadnienie, a wspólnym mianownikiem jest miejsce prowadzenia badań – Afryka.

Maciej Ząbek (red.) – „Przemiany kulturowe w Afryce. Historia i antropologia” – recenzja i ocena

Maciej Ząbek (red.)
„Przemiany kulturowe w Afryce. Historia i antropologia”
Ocena: 8
45 zł
Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego
Rok wydania: 2020
Okładka: miękka
Liczba stron: 417
ISBN: 9788323541257

Mimo rosnącego w Polsce zainteresowania Czarnym Lądem, w ogólnej świadomości Afryka wciąż pozostaje kontynentem pełnym tajemnic, lub wręcz słabo rozpoznanym. Wiele zmienia się dzięki wysiłkom polskich afrykanistów, którzy prowadzą badania historyczne, antropologiczne i etnograficzne, dostarczając nam cennej wiedzy. Przykładem takich starań jest książka „Przemiany kulturowe w Afryce. Historia i antropologia” pod redakcją Macieja Ząbka.

Publikacja składa się z piętnastu artykułów, bardzo zróżnicowanych pod względem przedmiotu i metodologii badań, a także chronologii. Wspólny jest natomiast szeroko rozumiany zakres terytorialny, który ogranicza się do Afryki. Autorami poszczególnych tekstów są głównie naukowcy i doktoranci związani z różnymi ośrodkami akademickimi, są to: Karol Piasecki, Robert Piętek, Michał Leśniewski, Sebastian Żbik, Marek Pawełczak, Jarosław Różański, Anna Wieczorkiewicz, Albert Zięba, Léonard Arnaud, Elżbieta Stańczyk, Ryszard Vorbrich, Halszka Wierzbicka, Olga Pawlik, Zuzanna Walkiewicz, Katarzyna Zychla, Maciej Ząbek. Ten ostatni jest również autorem wprowadzenia i redaktorem całego tomu. Oprócz tego krótkim słowem wstępnym publikację poprzedził Rafał Wiśniewski.

Artykuły poruszają różne zagadnienia i uporządkowane zostały w kolejności chronologicznej od pradziejów, przez okres kolonizacji, po zagadnienia współczesne. Znajdują się tu zarówno publikacje napisane hermetycznym językiem, przeznaczone dla wąskiego grona odbiorców-badaczy (np. „Holoceńskie zmiany struktury antropologicznej Afryki” Karola Piaseckiego), jak i teksty napisane bardzo przystępnym językiem (m.in. „Śladami Beniowskiego. Odkrycie zagubionego fortu Augusta” napisane przez duet Albert Zięba i Léonard Arnaud), artykuły podejmujące zagadnienia historyczne (np. „Kimpa Vita – matka afrykańskiej rewolucji czy św. Antoni? Autorstwa Roberta Piętka), czy studia typowo etnologiczne (m.in. „Dwa portrety. Tanzańska magia lecznicza na wsi i w mieście. Obserwacje z terenu” pióra Olgi Pawlik).

Tak duże zróżnicowanie tematyczne jest zdecydowanym atutem pracy. Myślę, że niezależnie od szczegółów zainteresowań badawczych, każdy miłośnik Afryki znajdzie tu coś dla siebie. Uważam, że cała książka trzyma równy, wysoki poziom. Najbardziej do gustu przypadły mi artykuły: R. Vorbricha – z uwagi na niezwykle celne spostrzeżenia i lekkość tłumaczenia złożonych procesów związanych z metodyką prowadzenia badań etnograficznych oraz J. Różańskiego na temat niepodległościowych dążeń Ambazonii, który odznacza się bardzo dobrze wyważonymi proporcjami między historycznym ujęciem problemu, a jego współczesnym znaczeniem.

Bardzo dobrą pracą wykazała się także redakcja i korekta, gdyż w książce nie odnotowałem żadnych błędów językowych czy interpunkcyjnych. Część artykułów zdobią ciekawe, kolorowe ilustracje, co było dla mnie miłym zaskoczeniem, gdyż nie jest to powszechna praktyka w przypadku prac naukowych. Pochwalić należy także samo wydanie – mimo, że brak tu twardej oprawy, to książka prezentuje się bardzo dobrze.

W książce zabrakło mi artykułów napisanych przez archeologów i historyków, które uzupełniłyby lukę chronologiczną. Publikację otwiera tekst dot. pradziejów, a kolejny artykuł związany jest już z okresem kolonizacji Afryki. Warto byłoby zaangażować choćby polskich egiptologów, czy nubiologów. Ci drudzy zaliczani są przecież do ścisłej światowej elity w badaniach nad dziejami Nubii. Za pewien mankament książki można uznać także zbyt dużą szczegółowość poszczególnych artykułów. Autorzy poruszają w nich bardzo niszowe zagadnienia. Jednak uważam to po prostu za specyfikę pracy naukowej, z którą w tego typu publikacjach po prostu trzeba się pogodzić.

Książka „Przemiany kulturowe w Afryce. Historia i antropologia” przedstawia bardzo ciekawy wycinek zagadnień, które badają polscy afrykaniści. To także dowód jak ważna i potrzebna jest ich praca. Książkę polecam wszystkim miłośnikom Czarnego Lądu, zwłaszcza jeśli swoje zainteresowania łączą z historią lub etnologią.

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę „Przemiany kulturowe w Afryce. Historia i antropologia pod redakcją Macieja Ząbka”!

Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Jakub Jagodziński
Archeolog, etnolog, antropolog kultury, doktorant Polskiej Akademii Nauk. Naukowo zajmuje się zagadnieniem wczesnośredniowiecznych relacji słowiańsko-skandynawskich i problematyką związaną z procesami globalizacyjnymi. Miłośnik podróżowania, prowadzi stronę www.brokeontheroad.pl

Wszystkie teksty autora

Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
telefon: 798 537 653
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy