Autor: Magdalena Mikrut-Majeranek
Tagi: Newsy, Historia kultury i sztuki, Inne dzieła kultury, II wojna światowa, Polska, Europa
Opublikowany: 15 stycznia 2020
Licencja:wolna licencja

„New York Times” o stratach wojennych: polskie muzea przechowują dzieła sztuki skradzione przez nazistów

12 stycznia na łamach „New York Times” opublikowano artykuł zatytułowany „Poland Urged to Look for Nazi-Looted Art Still Held in Its Museums”. Jego autorka informuje, że w polskich muzeach można odszukać dzieła sztuki skradzione holenderskim Żydom. Tekst wywołał liczne kontrowersje. W odpowiedzi Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wystosowało oficjalny komentarz.

„Zima w małym miasteczku” Maksymiliana Gierymskiego to jeden z obrazów, który niedawno udało się odzyskać (domena publiczna)

W artykule opublikowanym przez „New York Times” zaznaczono, że Polska nadal poszukuje ponad 63 tysięcy dzieł sztuki, spośród których wiele zostało skradzionych Żydom. Co więcej, autorka - Nina Siegal pisze, że wiele dób kultury, które znajduje się w polskich muzeach zostało zrabowanych holenderskim Żydom i trafiły do Polski znajdującej się pod niemiecką okupacją. Wylicza też, jakoby siedem takich dzieł miało znajdować się w jednym z gdańskich muzeów. Z artykułem można zapoznać się TU!

We wtorek, 14 stycznia, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydało oficjalny komunikat w tej sprawie.

Dzieła, o których pisze NYT, znalazły się na obszarach obecnej Rzeczypospolitej Polskiej, które w czasie II wojny światowej znajdowały się w granicach III Rzeszy bądź zostały do niej wcielone, za sprawą niemieckiego okupanta – czytamy w komunikacie MKIDN.

W komentarzu podkreślono też, że dzisiejsze polskie muzea nie są następcami prawnymi muzeów niemieckich działających na ziemiach, które po II wojnie światowej zostały włączone w granice RP.

Nie można jednocześnie wykluczyć, że mienie o niewyjaśnionej proweniencji mogło trafić tuż po zakończeniu działań wojennych również do muzeów polskich, które starały się je zabezpieczyć przede wszystkim przed grabieżą i zniszczeniem. Muzea włączały to mienie do swych inwentarzy na mocy powojennych przepisów prawa, które nakładały na nie taki obowiązek – precyzuje ministerstwo.

Nina Siegal formułuje zarzut, że w Polsce nie są prowadzone badania proweniencyjne. MKIDN jednoznacznie to dementuje, podkreślając, iż muzea polskie takie badania prowadzą od lat, a w ostatnich latach uzyskano nawet wsparcie MKiDN w postaci specjalnego programu dotacyjnego.

Zarzucono też, że w Polsce nie ma woli do zwrotu zagrabionych dzieł sztuki, zwłaszcza tych holenderskich. Z kolei MKIDN przyznaje, że do tej pory nie wpłynęło żadne roszczenie restytucyjne od rządu Niderlandów (Holandii), ani żadnego innego państwa, dotyczące dzieł sztuki zagrabionych w czasie II wojny światowej, a znajdujących się w polskich muzeach. Podkreślono też, że jeżeli takie roszczenie się pojawi, MKiDN przystąpi do realizacji procedur opisanych w ustawie o restytucji narodowych dóbr kultury.

Warto podkreślić, że Polska straciła w czasie II wojny światowej ponad 500 000 obiektów, z czego zaledwie ok. 63 000 jest opisanych w katalogu dzieł utraconych ("www.dzielautracone.gov.pl":www.dzielautracone.gov.pl ). Z kolei Nina Siegal pisze jedynie o wspomnianych 63 tysiącach artefaktów. Restytucją polskich strat wojennych zajmuje się Wydział ds. Restytucji Dóbr Kultury działający w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dzięki temu od 2016 roku udało się odzyskać blisko 500 dzieł, a w tej chwili w toku jest ponad 80 postępowań restytucyjnych prowadzonych w 9 krajach na świecie.

Źródła:

www.nytimes.com, www.gov.pl

Polecamy książkę Marka Telera – „Zapomniani artyści II Rzeczypospolitej”

Marek Teler
„Zapomniani artyści II Rzeczypospolitej”
Wydawca: PROMOHISTORIA [Histmag.org] i Wydawnictwo CM
Okładka: miękka
Liczba stron: 264
Format ebooków: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)
ISBN: 978-83-65156-30-3 e-book / 978-83-66371-35-4 papier

Książkę można też kupić jako e-book, w cenie 14,90 zł. Przejdź do możliwości zakupu e-booka!

Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Magdalena Mikrut-Majeranek
redaktor naczelna
redakcja@histmag.org
telefon: 796 418 763
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy