Opublikowano
2018-01-04 15:13
Licencja
Wolna licencja

Nieskończenie Niepodległa – Historia 1918 – 2018 i debata nad kondycją polskiej niepodległości

Celem programu „Nieskończenie Niepodległa” realizowanego przez Ośrodek Karta jest ogólnopolska debata nad kondycją polskiej niepodległości, społeczeństwa i demokracji na przestrzeni ostatnich dziesięciu dekad. Historia okresu 1918 – 2018 opowiedziana zostanie w ścisłym kontekście niepodległości, z wyakcentowaniem momentów zasadniczych dla bytu niepodległego Rzeczpospolitej. Prezentujemy specjalny dodatek tematyczny, przedstawiający materiały powiązane z programem, opublikowane na łamach naszego portalu.


Nieskończenie Niepodległa: informacje o programie

Wkrótce wystartuje program „Nieskończenie Niepodległa”!

Celem programu „Nieskończenie Niepodległa” realizowanego przez Ośrodek Karta jest ogólnopolska debata nad kondycją polskiej niepodległości, społeczeństwa i demokracji na przestrzeni ostatnich dziesięciu dekad. Historia okresu 1918 – 2018 opowiedziana zostanie w ścisłym kontekście niepodległości, z wyakcentowaniem momentów zasadniczych dla bytu niepodległego Rzeczpospolitej. Program zagości w wielu płaszczyznach, w tym również na łamach Histmag.org – pełnimy bowiem rolę partnera medialnego projektu!



Czytaj dalej...

Dlaczego dołączyliśmy do akcji Nieskończenie Niepodległa?

Dziś startuje akcja „Nieskończenie Niepodległa”, inicjatywa bardzo bliska priorytetom, które w redakcji Histmaga przyjmujemy w codziennej pracy. Kiedy dostaliśmy zaproszenie do dołączenia i współtworzenia tej inicjatywy – nie wahaliśmy się, żeby do niej przystąpić!



Czytaj dalej...

Nieskończenie Niepodległa: Tomasz Leszkowicz i Zbigniew Gluza w RDC!

3 stycznia gośćmi Roberta Łuchniaka w audycji Wieczór RDC w Radiu dla Ciebie byli redaktor działu naukowego portalu Histmag.org Tomasz Leszkowicz i Zbigniew Gluza, prezes Ośrodka Karta. Goście opowiedzieli o rozpoczynającej się akcji Nieskończenie Niepodległa, której Histmag jest partnerem medialnym. Posłuchajcie zapisu tej audycji!



Czytaj dalej...

Nieskończenie Niepodległa: tematy

Nieskończenie Niepodległa: 13. Punkt

8 stycznia 1918. Rozbrzmiewa w Waszyngtonie głos światowego przywódcy: Polsce przywrócić niepodległość. Nikt nie protestuje.



Czytaj dalej...

Nieskończenie Niepodległa: Akt Brzeski

Luty 1918. Ostrzeżenie dla Polaków: Polska może nie wrócić na mapę Europy. Niemcy chciałyby graniczyć z Ukrainą.



Czytaj dalej...

Nieskończenie Niepodległa: Ambasada Narodu

14 lipca 1918. Żołnierze polscy idą wśród sprzymierzonych. Gala w Paryżu i Nowym Jorku potwierdza rolę Komitetu Narodowego Polskiego.



Czytaj dalej...

Nieskończenie Niepodległa: Listopad

Listopad 1918. Z dnia na dzień wraca polska państwowość. Józef Piłsudski, uwolniony z niemieckiego więzienia, staje na czele Polski.



Czytaj dalej...

11 listopada – i co dalej? Walka o kształt Państwa [Nieskończenie Niepodległa]

Styczeń 1919. Naczelnik Państwa i Komitet Narodowy uzgadniają współdziałanie. Mimo napięć, Sejm Ustawodawczy bywa jednomyślny.



Czytaj dalej...

Federacja czy imperializm? Stan graniczny 1919 [Nieskończenie Niepodległa]

Wiosna 1919. Przesądzone zostają zachodnie granice Rzeczpospolitej. Wschodnie ziemie natomiast stają w ogniu. Czyje mają być?



Czytaj dalej...

„Nie ma daty szczęśliwszej, piękniejszej i płodniejszej niż dzień 28 czerwca 1919”. Racje Wersalu [Nieskończenie Niepodległa]

28 czerwca 1919. Konferencję pokojową w Paryżu wieńczy traktat, który przesądza o niepodległości Polski, ale nie o charakterze państwa.



Czytaj dalej...

Dylematy frontu wschodniego 1919/1920 [Nieskończenie Niepodległa]

Walczyć z bolszewikami, nie wspierać „białych”, spróbować współpracy z Ukraińcami – tak w skrócie można określić założenia polskiej polityki wschodniej w latach 1919-1920.



Czytaj dalej...

Jak Piłsudski, Rozwadowski i tysiące polskich żołnierzy uratowali Niepodległość? Wiktoria 1920 roku [Nieskończenie Niepodległa]

Lato 1920 roku było nad Wisłą politycznie bardzo gorące. Dzięki poświęceniu, współpracy i wojskowej sprawności udało się przekuć odwrót w zwycięstwo nad bolszewikami. A przy okazji... zająć Wilno.



Czytaj dalej...

Konstytucja, pokój, plebiscyt – marzec, który ustanowił Niepodległą Polskę [Nieskończenie Niepodległa]

W marcu 1921 roku doszło do trzech wydarzeń, które ukształtowały przyszłość odrodzonej Polski: uchwalono konstytucję, podpisano pokój ryski i przeprowadzono plebiscyt na Górnym Śląsku.



Czytaj dalej...

Śmierć Pierwszego Prezydenta [Nieskończenie Niepodległa]

16 grudnia 1922 roku. Tydzień po wyborze, Prezydent RP Gabriel Narutowicz ginie w zamachu. Zabójca przed wykonanym wyrokiem śmierci: „Umieram szczęśliwy”.



Czytaj dalej...

Marzec 1923: ustanowienie granicy wschodniej [Nieskończenie Niepodległa]

14 marca 1923 roku. Mocarstwa zatwierdzają granice RP. Satysfakcji Polaków towarzyszą protesty Litwinów, Białorusinów, Ukraińców.



Czytaj dalej...

Reforma Grabskiego: siła pieniądza [Nieskończenie Niepodległa]

1 kwietnia 1924 roku. Reforma walutowa Władysława Grabskiego ratuje kraj przed katastrofą. Państwo zostaje wzmocnione przez Bank Polski – kapitał przynosi mu wielka mobilizacja obywateli.



Czytaj dalej...

Węzeł polityczny 1926 – II RP w kryzysie [Nieskończenie Niepodległa]

Konflikty polityczne i kryzys ekonomiczny doprowadził Polskę w połowie lat 20. do wrzenia. Węzeł polityczny przeciął zamach majowy Józefa Piłsudskiego, pozostały po nim jednak głębokie podziały społeczne.



Czytaj dalej...

Porządki pomajowe: jak Józef Piłsudski wprowadzał swoją dyktaturę? [Nieskończenie Niepodległa]

Władze Polski, po przewrocie majowym w 1926 roku, definiują siebie same jako realizujące hasło moralnej sanacji. Rząd, etapowo prowadzony przez Józefa Piłsudskiego, coraz brutalniej eliminuje opozycję; następuje kategoryczna marginalizacja Sejmu.



Czytaj dalej...

Rok 1930: dwie pacyfikacje [Nieskończenie Niepodległa]

W roku 1930 dyktatorskie rządy Józefa Piłsudskiego wyraźnie się zaostrzają. Uderzenie wyprowadzone jest w dwóch kierunkach: przeciw opozycji parlamentarnej i Ukraińcom. Powszechnie używana jest przemoc.



Czytaj dalej...

Siła władzy – jak sanacja zabetonowała swoje rządy? [Nieskończenie Niepodległa]

Ostatnie lata przed śmiercią Józefa Piłsudskiego były okresem utrwalania władzy jego stronnictwa. Polska płynęła ku pełnemu autorytaryzmowi, a ukoronowanie tego procesu nastąpiło 23 kwietnia 1935 roku...



Czytaj dalej...

Śmierć Marszałka [Nieskończenie Niepodległa]

12 maja 1935 roku, w dziewiątą rocznicę zamachu majowego, umiera Józef Piłsudski – mąż stanu i dyktator, decydujący o losach państwa. Kończy się jedna epoka, a II Rzeczpospolita wchodzi w nowy etap. Co ją czeka?



Czytaj dalej...

Polska następców Piłsudskiego [Nieskończenie Niepodległa]

Śmierć Józefa Piłsudskiego nie zmieniła sytuacji w kraju – jego następcy postanowili kontynuować dotychczasową twardą linię dyktatury. Mnożyły się konflikty społeczne. Odpowiedzią na coraz większe napięcie międzynarodowe był chaos...



Czytaj dalej...

Ostatnie lata II RP: polityka z pozycji siły [Nieskończenie Niepodległa]

W ślad za skutecznymi aneksjami III Rzeszy wobec Austrii i Czechosłowacji, władze II RP postanawiają skorzystać z aury stanowczej polityki między narodami.



Czytaj dalej...

Katastrofa wrześniowa [Nieskończenie Niepodległa]

Polska następców Piłsudskiego, pełna mocarstwowych frazesów i zapewnień o nieoddawaniu ani guzika, w ciągu kilku tygodni upadła pod ciosami Niemiec i Sowietów. Dla społeczeństwa polskiego był to gigantyczny szok. Zaczynał się ponad pięcioletni koszmar wojny...



Czytaj dalej...

Sojusz Okupantów na gruzach Polski [Nieskończenie Niepodległa]

Chociaż w drugiej połowie września 1939 walka polskich oddziałów z Niemcami nadal trwa, obaj agresorzy, III Rzesza i Związek Sowiecki, obejmują polskie ziemie, zgodnie ze swym wcześniejszym tajnym porozumieniem.



Czytaj dalej...

Odebranie Kresów [Nieskończenie Niepodległa]

Wraz z agresją sowiecką z 17 września 1939 roku polskie Kresy Wschodnie zostały skazane na stopniową zagładę. Komuniści przy pomocy rozstrzelań, aresztowań, wywózek i propagandy skutecznie zawładnęli tymi terenami...



Czytaj dalej...

Sowieci sojusznikiem [Nieskończenie Niepodległa]

Układ Sikorski-Majski dał wolność Polakom w ZSRR i pozwolił na formowanie Armii Polskiej na Wschodzie. Jednocześnie wciąż pozostawiał otwartą kluczową sprawę w relacjach między dwoma państwami: polską granicę wschodnią.



Czytaj dalej...

Niemcy przeciw Polakom, Niemcy przeciw Żydom [Nieskończenie Niepodległa]

Okupacja niemiecka zaczęła się od brutalnego ataku na polską inteligencję, a w kolejnych miesiącach uderzała w kolejne grupy ludności. Egzekucje, aresztowania, tworzenie gett, przesiedlenia, głodzenie – to różne metody na realizację jednego celu: eksterminacji.



Czytaj dalej...

Katyń i Gibraltar – złe wróżby dla Polski [Nieskończenie Niepodległa]

Pierwsza połowa 1943 roku to trudny czas dla sprawy polskiej w czasie wojny: w kwietniu na jaw wychodzi zbrodnia katyńska, a w lipcu ginie gen. Władysław Sikorski. Polska staje się coraz mniej potrzebna aliantom.



Czytaj dalej...

Koniec Kresów [Nieskończenie Niepodległa]

Rok 1943 przyniósł polskim Kresom Wschodnim serię tragedii: działania ukraińskich nacjonalistów doprowadziły do rzezi na Wołyniu, a sowiecka partyzantka dążyła do wyeliminowania z tych terenów Armii Krajowej.



Czytaj dalej...

Lato 1944 [Nieskończenie Niepodległa]

W obliczu zbliżającej się ze wschodu Armii Czerwonej Rząd na Uchodźstwie, dowództwo Armii Krajowej i kierownictwo Polskiego Państwa Podziemnego stanęło wobec trudnego dylematu – czy w Warszawie powinno wybuchnąć powstanie?



Czytaj dalej...

Jałta – Wielka Trójka odbiera Polsce niepodległość [Nieskończenie Niepodległa]

W pierwszej połowie 1945 roku los Polski został przesądzony – decyzją mocarstw w Jałcie trafiła ona w sowiecką strefę wpływów. Aresztowanie przywódców Polskiego Państwa Podziemnego udowadniało, że Polaków czeka nowa forma okupacji...



Czytaj dalej...

Defilada Klęski [Nieskończenie Niepodległa]

Defilada Zwycięstwa w Londynie z 8 czerwca 1946 roku miała uczcić zakończenie II wojny światowej. Polscy żołnierze, również walczący przy boku Brytyjczyków, z powodów politycznych nie wzięli w niej udziału. Było to gorzkie potwierdzenie losu zniewolonej Polski.



Czytaj dalej...

Referendum czerwcowe i wybory styczniowe: pozór legitymacji [Nieskończenie Niepodległa]

Referendum czerwcowe 1946 roku miało być dla komunistów próbą poparcia społecznego i treningiem przed fałszowaniem wyborów do Sejmu. Mimo propagandy i zastraszeń „3 x tak” (podobnie jak później na listę Bloku Demokratycznego) zagłosowała mniejszość społeczeństwa.



Czytaj dalej...

Monopartia [Nieskończenie Niepodległa]

Trzyletnia dominacja pepeerowców nad powojenną Polską wystarcza, by obezwładnić i politycznych przeciwników, i nastawione wrogo społeczeństwo. Finalny dyktat komunistów jest jasny: będziemy samowładni.



Czytaj dalej...

Stalinowski koniec złudzeń [Nieskończenie Niepodległa]

Przełom lat 40. i 50., apogeum stalinizmu, oznacza całkowite zapanowanie władzy komunistycznej nad polskim społeczeństwem. Spacyfikowane zostaje i podziemie zbrojne, i wszelka opozycja polityczna.



Czytaj dalej...

Marsz Wolnych Polaków [Nieskończenie Niepodległa]

W 1956 roku odwilż po śmierci Józefa Stalina staje się coraz głębsza. Polscy emigranci wykorzystują ten moment do organizacji wielkiej milczącej demonstracji, przypominającej o zniewoleniu ich Ojczyzny.



Czytaj dalej...

Rok 1956 – pozorna rewolucja [Nieskończenie Niepodległa]

W 1956 roku stalinowską Polską wstrząsnął głęboki kryzys – protestowali robotnicy, buntowała się młodzież, partię komunistyczną trawił konflikt. Październik dał nadzieje na gruntowne zmiany. Gomułka je zablokował.



Czytaj dalej...

Millenium Chrztu Polski: naród skupiony wokół Kościoła [Nieskończenie Niepodległa]

Zainicjowane przez Kościół obchody milenijne mobilizują miliony wiernych na terenie całego kraju i wywołują ostrą reakcję reżimu komunistycznego. Ludzie spotykający się na religijnych uroczystościach budują między sobą nowe więzi.



Czytaj dalej...

Noc pomarcowa 1968-1970 [Nieskończenie Niepodległa]

Ostatnie lata rządów Władysława Gomułki to czas zaostrzenia dyktatury komunistycznej i brutalnego tłumienia wszystkich zagrożeń i buntów. Polacy uświadamiają sobie, na czym polega istota podległości społeczeństwa wobec PZPR i PRL wobec ZSRR.



Czytaj dalej...

Jak odzyskać niepodległość? Dylematy lat 70. [Nieskończenie Niepodległa]

Trzy dekady po zakończeniu II wojny światowej Polska wciąż nie może cieszyć się wolnością i niepodległością. Pytania o drogę do jej odzyskania stawiają różne środowiska. W dyskusji tej przoduje paryska „Kultura”.



Czytaj dalej...

Hasło: Niepodległość [Nieskończenie Niepodległa]

W połowie lat 70. w kręgach opozycyjnych tworzy się energia do nowego działania przeciw rządzącym w imieniu Związku Radzieckiemu komunistom. Polskie Porozumienie Niepodległości rzuca hasło odzyskania przez Polskę niepodległości.



Czytaj dalej...

Alternatywa społeczna [Nieskończenie Niepodległa]

Po 1976 roku w Polsce powstają coraz szersze struktury opozycji demokratycznej, tworzącej fundamenty alternatywnego społeczeństwa. Okazją do uświadomienia sobie jego istnienia był wybór na Stolicę Piotrową Karola Wojtyły i jego pielgrzymka do Ojczyzny.



Czytaj dalej...

21 postulatów – jak „Solidarność” odmieniła Polskę? [Nieskończenie Niepodległa]

Latem 1980 roku przez kraj przetoczyła się fala strajków, które wstrząsnęły Polską Ludową. Narodził się z nich ruch społeczny, który stworzył nową wspólnotę polityczną i dał Polakom nadzieję na zmiany.



Czytaj dalej...

Stan wojenny – ostatni kontratak komunistów [Nieskończenie Niepodległa]

13 grudnia 1981 roku rządzący Polską komuniści podjęli próbę utrzymania się przy władzy przy pomocy wyprowadzenia wojska na ulicę, masowych aresztowań i zastraszenia społeczeństwa. Złamało to ducha „Solidarności” i odebrało Polakom nadzieję na zmianę. Ostatecznie jednak PZPR przegrało tę walkę.



Czytaj dalej...

Od amnestii do wyborów czerwcowych [Nieskończenie Niepodległa]

W drugiej połowie lat 80. rządzący Polską komuniści coraz bardziej zdawali sobie sprawę z konieczności podzielenia się władzą z opozycją. Strajki 1988 roku, Okrągły Stół i wybory z 4 czerwca 1989 roku doprowadziły do przełomu, który zakończył żywot systemu komunistycznego.



Czytaj dalej...

Godło RP i „polskie piekło” [Nieskończenie Niepodległa]

Zwycięstwo wyborcze „Solidarności” z czerwca 1989 roku stało się impulsem zmian w Polsce, które doprowadziły do narodzin III Rzeczpospolitej. Niemalże następnego dnia rozpoczął się jednak spór pomiędzy dwoma odłamami dawnej opozycji, rywalizującymi o władzę.



Czytaj dalej...

Wymarsz Sowietów [Nieskończenie Niepodległa]

We wrześniu 1993 roku, 54 lata po agresji Armii Czerwonej na walczącą o życie Polskę, wojska rosyjskie opuściły terytorium Rzeczpospolitej. Proces odzyskiwania niepodległości po 1989 roku zakończył się w symboliczny sposób.



Czytaj dalej...

Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 roku – „sukces” czy „Targowica”? [Nieskończenie Niepodległa]

Zwieńczeniem polskiej transformacji ustrojowej było uchwalenie nowej konstytucji III RP. Po kilku latach prac i dyskusji udało się to Sejmowi II kadencji. Społeczeństwo i klasa polityczna podzieliły się jednak w ocenie ustawy zasadniczej.



Czytaj dalej...

NATO: sojusz bezpieczeństwa Polski [Nieskończenie Niepodległa]

Wejście Polski do Sojuszu Północnoatlantyckiego było symbolicznym zamknięciem półwiecza trwania porządku jałtańskiego. Suwerenna Rzeczpospolita stawia na Zachód jako szansę na bezpieczeństwo od zagrożeń ze Wschodu.



Czytaj dalej...

Polska i Unia Europejska – „szansa” czy „utrata suwerenności”? [Nieskończenie Niepodległa]

Przełom XX i XXI wieku stoi w Polsce pod znakiem dyskusji o wejściu do Unii Europejskiej. Dyskusja między zwolennikami i przeciwnikami integracji skupia się wokół pytania o suwerenność i udział w ogólnoeuropejskiej federacji.



Czytaj dalej...

60. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego – powrót tożsamości [Nieskończenie Niepodległa]

60. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego i inauguracja Muzeum poświęconego walce mieszkańców stolicy w 1944 roku były prawdziwym przełomem w polskiej pamięci zbiorowej i stosunku Polaków do przeszłości. Wydarzenia te otworzyły ważną debatę, przy okazji stając się impulsem do włączenia historii w politykę.



Czytaj dalej...

Nieskończenie Niepodległa: wokół tematów

Autografy twoich przodków, czyli Polska 1926

Opracowana w 1926 roku „Polska Deklaracja o Podziwie i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych” to niezwykłe świadectwo II RP – złożyło pod nią podpis 5,5 mln obywateli kraju. Teraz w prosty sposób można wyszukać wśród nich swoich przodków!



Czytaj dalej...

Nieskończenie Niepodległa: Burzyciel starego ładu

Orędzie Wilsona nie zagwarantowało Polsce niepodległości. Nie zmieniło też myślenia przywódców zachodnich o potrzebie odzyskania przez nasz kraj niezależności. Wprowadziło jednak problematykę polską na tyle silnie do debaty nad przyszłą konstrukcją świata, że nie dało się już jej pominąć.



Czytaj dalej...

Kraj bez granic, czyli pierwsze miesiące Polski

Niepodległa Polska była u swego zarania bytem ze wszech miar unikalnym pośród innych państw, nie do końca bowiem było wiadomo, gdzie się kończy…



Czytaj dalej...

Nieskończenie Niepodległa: czerwcowy konkurs!

Weź udział w konkursie dotyczącym zagadnień poruszanych w kolejnych odcinkach cyklu „Nieskończenie Niepodległa”! Do wygrania jeden z 4 pakietów nagród na które składa się: książka „Zawadiaka. Dzienniki frontowe 1914–1920” Jerzego Konrada Maciejewskiego, 95 numer Kwartalnika KARTA oraz przypinka z logo akcji!



Czytaj dalej...

Zapis video z pierwszej debaty z cyklu Nieskończenie Niepodległa: „Start II Rzeczpospolitej: w którą stronę?”!

Zapraszamy do oglądania w naszym portalu zapisu video z pierwszej debaty z cyklu #NieskończenieNiepodległa: „Start II Rzeczpospolitej: w którą stronę?”. Jednym z zaproszonych do debaty gości był nasz publicysta i autor Przemysław Mrówka.



Czytaj dalej...

Zbigniew Gluza o programie Nieskończenie Niepodległa! [video]

W ramach programu #NieskończenieNiepodległa Ośrodek KARTA proponuje wspólną refleksję i debatę nad kondycją polskiej niepodległości, społeczeństwa i demokracji na przestrzeni ostatnich dziesięciu dekad. O programie Nieskończenie Niepodległa, którego jednym z partnerów jest nasz portal opowiada Zbigniew Gluza prezes Fundacji Ośrodek KARTA!



Czytaj dalej...

Zobacz również stronę internetową projektu: http://www.nieskonczenieniepodlegla.pl/

Nieskończenie Niepodległa

Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Redakcja

Redakcja Histmag.org

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org