Opublikowano
2019-02-17 12:03
Licencja
Wolna licencja

Patricia Posner – „Farmaceuta z Auschwitz. Historia zwyczajnego zbrodniarza” – recenzja i ocena

Victor Capesius pewnie zostałby zapamiętany jako bardzo miły i powszechnie lubiany przedstawiciel koncernu Bayer. Jednak Trzecia Rzesza dała mu władzę, jakiej nie dostałby nigdzie indziej: absolutną biowładzę. Stał się panem życia i śmierci.


Patricia Posner – „Farmaceuta z Auschwitz. Historia zwyczajnego zbrodniarza” – recenzja i ocena

Patricia Posner – „Farmaceuta z Auschwitz. Historia zwyczajnego zbrodniarza” – okładki Autor: Patricia Posner
Tytuł: „Farmaceuta z Auschwitz. Historia zwyczajnego zbrodniarza”
Wydawnictwo: WUJ
Przekład Michał Szymonik
Seria : Mundus
ISBN: 978-83-233-4350-9
rok: 2018
format: B5
stron: 320
oprawa: miękka
język publikacji: Polski / Polish
Cena: 45,99 zł
Kup ze zniżką w księgarni wydawnictwa!


Ocena naszego recenzenta: 7/10
(jak oceniamy?)
Inne recenzje książek historycznych

Patricia Posner (a właściwie Trisha Posner) jest amerykańską dziennikarką brytyjskiego pochodzenia. Również, jak sama wspomina, jej przodkowie byli pochodzenia żydowskiego i tylko dzięki wyjazdowi na Wyspy Brytyjskie udało im się przetrwać Holokaust. Wraz z mężem Geraldem pracowała nad wieloma książkami z gatunku literatury faktu, w tym nad biografią Anioła Śmierci – Josefa Mengelego. Tym razem do rąk czytelników, dzięki serii Mundus Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego, trafia poruszająca opowieść o Victorze Capesiusie, szerzej znanym jak „farmaceuta z Auschwitz”.

Doktor Mengele – Anioł Śmierci z Auschwitz

Czytaj dalej...

Victor Capesius był siedmiogrodzkim Niemcem, z wykształcenia farmaceutą, który do czasu powołania do SS pracował jako przedstawiciel firmy Bayer. Miał opinię miłego i kompetentnego pracownika. Przyjmujący go właściciele aptek i drogerii pewnie nigdy nie przypuszczali, że spotkają go kiedyś w zupełnie innym miejscu oraz roli. Capesius trafił bowiem na stanowisko głównego farmaceuty SS w obozie koncentracyjnym Auschwitz. Do jego zadań nie należało tylko i wyłącznie sprawowanie nadzoru nad magazynem leków (których zabraniał wydawać więźniom). Oprócz zrabowanych medykamentów przechowywano tam Cyklon B, a więc osławiony środek używany do zagazowywania ludzi. Capesius brał również udział w selekcjach nowoprzybyłych więźniów. Dla wielu przedwojennych znajomych widok znanego i lubianego farmaceuty w mundurze SS musiał być szokiem, ale dawał iskierkę nadziei, że znajdą u niego pomoc.

Po wojnie Victor Capesius stanął przed sądem, do końca wypierając się swojego udziału w masowej zagładzie oraz wyśmiewając relacje ofiar. Z zasądzonego wyroku odsiedział niewielką część, a starości dożył jako szanowany przez wszystkich sąsiad.

Victor Capesius – bestia z Auschwitz

Był farmaceutą i głównym aptekarzem w Auschwitz. Uprzejmy przedstawiciel koncernów, a za bramą obozu bezwzględny potwór. Za popełnione zbrodnie spędził jedynie kilka lat w więzieniu.



Czytaj dalej...

„Farmaceuta z Auschwitz” to bardzo dobrze napisany i udokumentowany reportaż historyczny. Stosuje żywy, literacki język, co jest niewątpliwą zaletą świetnego polskiego tłumaczenia. Jego motywem przewodnim jest przedstawienie odwiecznego pytania: jak to jest, że zwykli ludzie czynią zło? Pod względem nagłego zaangażowania w ludobójstwo przeciętnego człowieka, Capesius jest podobny do Adolfa Eichmanna. Jednak otrzymując władzę nad życiem i śmiercią zdecydował się wykorzystać ją w maksymalnym zakresie, do końca okazując pogardę swoim ofiarom. Jest to niezwykle frapujący temat, który jak widać nie ogranicza się tylko do refleksji Hannah Arendt nad procesem jerozolimskim, ale dotyczy wielu zbrodniarzy: szanowanych, spokojnych i wzorowych sąsiadów, którzy nagle stawali się zaangażowanymi i bezlitosnymi oprawcami. To również gorzki obraz niechęci konsekwentnego rozliczenia zbrodni oraz negacji przeżyć ofiar. Można powiedzieć, że dla wielu ocalonych było to kolejne podważenie ich godności.

Choć wydawca zadbał o konsultację merytoryczną, jednak nie została ona dość wnikliwie przeprowadzona. W tekście można znaleźć troszkę nieścisłości dotyczących samego aspektu organizacji i funkcjonowania kompleksu obozowego Auschwitz-Birkenau-Monowitz. Między innymi błędnie podano numerację krematoriów w KL Auschwitz II-Birkenau, pominięto fakt, że każda z części kompleksu miała inny status.

Ernst Klee - „Auschwitz. Medycyna III Rzeszy i jej ofiary” - recenzja i ocena

Czytaj dalej...
Zupełnie niesłusznie przypisano lekarzowi SS Eudardowi Wirthowi odpowiedzialność za całokształt eksperymentów na bloku 10 (Wirth nie zajmował się sterylizacją, prowadził jedynie badania nad rakiem szyjki macicy). Można powiedzieć, że w ogólnym odbiorze historii Capesiusa nie mają one aż takiego znaczenia, ale utrwalają pewien dość powszechny w amerykańskim sposobie opisywania obozów koncentracyjnych styl narracji. Do takich należy nazywanie KL Auschwitz I-Stammlager w pierwszym okresie istnienia obozem jenieckim, zamiast koncentracyjnym.

„Farmaceuta z Auschwitz. Historia zwyczajnego zbrodniarza” to niewątpliwie praca, z którą zdecydowanie należy się zapoznać. Powinna ona – biorąc pod uwagę oczywiste proporcje intelektualne – znaleźć swoje miejsce w analizach „banalnego zła” tuż obok prac Hannah Arendt.

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Patricii Posner – „Farmaceuta z Auschwitz. Historia zwyczajnego zbrodniarza” bezpośrednio od jej wydawcy, dzięki czemu w największym stopniu wesprzesz jego działalność lub w wybranych księgarniach internetowych:


Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Daria Czarnecka

Socjolog i historyk, laureatka Konkursu im. Władysława Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku 2012. Bibliofil nie nadający się już do leczenia. Z zamiłowaniem i pasją zajmująca się historią II wojny światowej i militariami, dodatkowo specjalistka od ludobójstwa (w teorii, nie w praktyce) i ścigania zbrodniarzy wojennych.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org