Tomasz Kurpierz – „Henryk Sławik 1894-1944. Biografia socjalisty” – recenzja i ocena

„Tak płaci Polska”. To krótkie zdanie jest najsłynniejszym cytatem, obrazującym stosunki polsko-węgierskie. Wypowiedział Henryk Sławik, polski socjalista, podpisując tym samym dwa wyroki: życia dla Józsefa Antalla i śmierci dla siebie.

Tomasz Kurpierz – „Henryk Sławik 1894-1944. Biografia socjalisty” – recenzja i ocena

Tomasz Kurpierz
„Henryk Sławik 1894-1944. Biografia socjalisty”
Ocena: 9
60 zł
Wydawca: Instytut Pamięci Narodowej
Rok wydania: 2020
Okładka: twarda
Liczba stron: 836
ISBN: 978-83-8098-306-9
EAN: 9788380983069

Tomasz Kurpierz jest doktorem nauk humanistycznych i pracownikiem Biura Badań Historycznych Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach. Jest autorem i współautorem wielu opracowań oraz artykułów. Tym razem do rąk czytelników oddał monumentalną biografię bohatera trzech narodów polskiego, węgierskiego i żydowskiego, górnośląskiego socjalisty Henryka Sławika.

Henryk Sławik przeszedł niesamowitą drogę. Od powstańca śląskiego, socjalisty-samouka, poprzez redaktora gazety, radnego, członka Rady Naczelnej PPS aż do bohatera. Obecnie najbardziej znany jest ze swojej działalność jako organizator opieki nad uchodźcami polskimi na Węgrzech. Pod przykrywką pomocy dla internowanych wraz z delegatem rządu węgierskiego Józsefem Antallem uratował blisko 30 tysięcy polskich uchodźców, w tym ok. 5 tysiącom Żydów. Po wkroczeniu Niemców na Węgry wziął na siebie pełną odpowiedzialność za działania ratujące Żydów, wypierając się znajomości z Antallem i jego zaangażowania w całe przedsięwzięcie. Został rozstrzelany w KL Mauthausen-Gusen I około godziny 16.10 23 sierpnia 1944 r. pomimo interwencji międzynarodowej. W 1990 r. został uhonorowany tytułem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata przez izraelskich Instytut Yad Vashem.

O Górnoślązaku nazywanym polskim Raoulem Wallenbergiem głośno jest dopiero od niedawna. W latach dwutysięcznych nastąpił wysyp różnego rodzaju upamiętnień. Ukazało się również wiele publikacji przybliżających dzieło Sławika. Jednak wiele w nich było niedomówień, bądź niesprawdzonych doniesień. Mało kto skupiał się również na jego przedwojennej działalności. Ja sama wiedzę o zaangażowaniu socjalisty z Szerokiej w Robotnicze Stowarzyszenie Kulturalno-Oświatowe „Siła” dowiedziałam się przez przypadek od prababci, która wspominając przedwojenne organizacje wymieniła nazwisko Sławika. Wspaniale tą lukę uzupełnia recenzowana pozycja. Pokazuje ona ewolucję górnośląskiego karlusa w późniejszego bohatera.

Z wielkim zainteresowaniem zapoznałam się z frapującym życiorysem człowieka, którego los nie oszczędzał. Dzielił dolę śląskich robotników wędrujących za chlebem na Zachód Europy, jeńca Wielkiej Wojny na dalekiej Syberii oraz losy Polskiej Partii Socjalistycznej w okresie Międzywojnia. Niestety, nawet po śmierci historia go nie oszczędziła. Jako niepodległościowiec i niezależny socjalista nie zasługiwał na pamięć Polski Ludowej. Dzięki bardzo wnikliwej kwerendzie Kurpierz rzucił zupełnie nowe światło na wybór, jakiego dokonał Sławik podczas wojny. Był on naturalną konsekwencją działalności społecznej i politycznej prowadzonej przez niego przed wojną. Zawsze stał na stanowisku szacunku dla współobywatela i poszanowania demokracji. O łamaniu ich mówił głośno, nie bacząc na to czy zdobędzie nowych wrogów.

„Henryk Sławik 1894-1944. Biografia socjalisty” jest monografią z pełnym aparatem naukowym. To troszkę utrudnia odbiór statystycznemu czytelnikowi. Jednak warto zadać sobie trochę trudu i zapoznać się z pasjonującym życiorysem chłopaka z Szerokiej. Szczególnie, jeśli chce się uczestniczyć w dyskusji o demokracji, prawach człowieka oraz solidarności. Patronem takich działań już na zawsze powinien zostać Henryk Sławik.

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Tomasza Kurpierza „Henryk Sławik 1894-1944. Biografia socjalisty” bezpośrednio pod tym linkiem, dzięki czemu w największym stopniu wesprzesz działalność wydawcy lub w wybranych księgarniach internetowych:

Śledź nas!
Komentarze
lub zaloguj się za pośrednictwem konta Google

O autorze
Daria Czarnecka
Socjolog i historyk, laureatka Konkursu im. Władysława Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku 2012. Bibliofil nie nadający się już do leczenia. Z zamiłowaniem i pasją zajmująca się historią II wojny światowej i militariami, dodatkowo specjalistka od ludobójstwa (w teorii, nie w praktyce) i ścigania zbrodniarzy wojennych.

Wszystkie teksty autora

Polecamy artykuł...
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy