Opublikowano
2019-07-06 16:59
Licencja
Wolna licencja

Władysław Opolczyk: śląski książę o wielkich ambicjach

(strona 2)

Władysław Opolczyk to postać bardzo kontrowersyjna i słabo poznana. Niektórzy historycy widzą w nim zapalonego wroga Królestwa Polskiego, inni natomiast utalentowanego zarządcę, dzięki któremu Polacy mogą dzisiaj pielgrzymować do obrazu Matki Boskiej na Jasnej Górze.


Strony:
1 2

Wojny Władysława Opolczyka z Władysławem Jagiełłą

Historia Władysława Opolczyka oraz jego działań politycznych po utracie stanowiska zarządcy Rusi jest zbyt szeroka aby w pełni omówić ją na łamach jednego artykułu. Warto jednak szerzej przyjrzeć się konfliktom pomiędzy opolskim księciem a polskim królem Władysławem Jagiełłą. Pogorszenie relacji nastąpiło w 1391 roku, kiedy to Władysław Opolczyk zastawił Krzyżakom zamek w Złotorii, a rok później zrobił to samo z całą ziemią dobrzyńską. Krzyżacy otrzymali tym samym ważne terytorium i przyczółek stanowiący zagrożenie dla bezpieczeństwa Królestwa Polskiego. Ponadto Opolczyk nie zgodził się na złożenie hołdu lennego Władysławowi Jagielle.

Dokument, w którym książę Władysław Opolczyk zastawia ziemię dobrzyńską Zakonowi Krzyżackiemu (domena publiczna).

Władysław II Jagiełło – litewski niedźwiedź na tronie

Czytaj dalej...
Latem 1391 roku wojska polskie wyruszyły na ziemie opolskiego księcia. Opolczyk przebywał wówczas na Węgrzech i nie był gotowy na wojnę z polskim monarchą. Jego wojska nie miały natomiast szans w starciu z dobrze przygotowaną do długotrwałego oblężenia polską armią. Jagiełło bez większych problemów zdobył księstwo wieluńskie i powołał w nim nowego starostę Jana z Płonkowa. Pokonany Opolczyk utracił panowanie zarówno nad ziemią wieluńską, jak i dobrzyńską, którą wcześniej zastawił w posiadanie Zakonowi Krzyżackiemu. Książę postanowił zbliżyć się do Zakonu i w 1392 roku zaproponował Konradowi Wallenrodowi rozbiór Polski. Wielki mistrz stanowczo odrzucił propozycję, argumentując ją zawartym z Królestwem Polskim pokojem wieczystym. Do konfliktów zbrojnych pomiędzy Władysławem Opolczykiem a Władysławem Jagiełłą dochodziło jeszcze pod koniec XIV wieku kilkukrotnie. Doprowadziły one nie tylko do utraty ziemi dobrzyńskiej, wieluńskiej, a później i Kujaw, ale także do splądrowania Opola i finansowej ruiny księcia.

Pomimo starań królowej Jadwigi o załagodzenie sporu pomiędzy Opolczykiem i Jagiełłą, książę opolski prowadził agresywną względem państwa polskiego politykę, pozwalając swoim poddanym na łupieżcze napady na ziemie polskie. Tolerował również obecność polskich banitów, którzy uciekali przed koronnym prawem. Latem 1396 roku doszło do kolejnej wojny Opolczyka z Królestwem Polskim. Pod koniec lipca wojska polskie po kilkudniowych oblężeniu zdobyły Opole. Przegrane wojny z Polską ostatecznie pogrzebały imperialne ambicje księcia, który w 1401 roku zmarł na swoim zamku w Opolu.

Pieczęć konna Władysława Opolczyka z 1378 roku (domena publiczna).

Fundator klasztoru paulinów w Częstochowie

Pomimo ostatecznej klęski Władysława Opolczyka i podejmowania prowadzących do zguby decyzji w relacjach z Polską, należy pozytywnie ocenić działalność Władysława Opolczyka w rozwoju podległych mu terytoriów. Szczególnie istotny dla kultury i historii polskiej był fakt założenia przez księcia w 1382 roku klasztoru paulinów w Częstochowie na wzgórzu, nazywanym od 1388 roku Jasną Górą. Książę nadał zakonnikom dwie wsie oraz dziesięcinę celną i zbożową. Władca pragnął uczynić z klasztoru centrum religijne księstwa, dlatego też w 1384 roku sprowadził do niego cudowny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, który już wówczas cieszył się wielką sławą.

Jasna Góra – o początkach polskiej Kany

Czytaj dalej...
Według najstarszego (pochodzącego z XV wieku) tekstu na temat obrazu, miał on zostać namalowany przez św. Łukasza i początkowo znajdować się w Jerozolimie, a później w Konstantynopolu, skąd trafił na Ruś, gdzie został otoczony wielką czcią wiernych. Odnaleźć miał go Ludwik Węgierski po zdobyciu Bełza. Jak podaje tekst, to właśnie dzięki cudownemu obrazowi węgierski władca był w stanie obronić tamtejszy zamek przed najazdem Tatarów i Litwinów. Następnie obraz za sprawą Władysława Opolczyka trafił na Jasną Górę, gdzie 31 sierpnia 1384 roku został złożony w klasztorze paulinów. Na Śląsku kult maryjny był bardzo silny, a w samym archidiakonacie opolskim do końca średniowiecza powstało 57 kościołów maryjnych. Sprowadzenie cudownego obrazu Matki Boskiej z Dzieciątkiem do klasztoru paulinów na Jasnej Górze jeszcze wyraźniej go umocniło. W wielu parafiach zaczęły pojawiać się kopie obrazu sprowadzonego z Rusi przez Władysława Opolczyka, między innymi w sanktuarium w Starej Wsi koło Raciborza (XV wiek), Bogucicach (XVI wiek) czy w Białej (XVII wiek).

Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, sprowadzony na Jasną Górę przez Władysława Opolczyka (fot. Kirasinkir, opublikowano na licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International).

Klasztor paulinów w Częstochowie stał się ważnym miejscem religijnym dla mieszkańców Śląska, którzy już od XVII wieku zaczęli regularnie pielgrzymować na Jasną Górę. Niektórzy historycy, powołując się na Jana Długosza, uważają nawet, że do pielgrzymek Ślązaków na Jasną Górę dochodziło już w XV wieku. Jasna Góra stała się dla mieszkańców Śląska tak ważnym miejscem i łącznikiem z Polską, że Fryderyk II zakazał Ślązakom urządzanie pielgrzymek do częstochowskiego klasztoru. Pomimo agresywnej polityki Władysława Opolczyka względem państwa polskiego należy uznać więc zasługi tego księcia w kształtowaniu kultury polskiej.

Serial TVP „Korona królów” – Jadwiga i Władysław Jagiełło zasiądą na polskim tronie!

„Korona królów”, czyli hitowy serial historyczny TVP, wchodzi w nowy etap, którego głównymi bohaterami będą Jadwiga Andegaweńska i Władysław Jagiełło. Jak doszło do tego, że litewski władca poślubił córkę Ludwika Węgierskiego? Jak rodziła się potęga dynastii Jagiellonów? Tego wszystkiego dowiesz się z naszych artykułów!



Czytaj dalej...

Bibliografia:

  • Horwat Jerzy, Księstwo Opolskie i jego podziały do 1532 r.: książęta, miasta, Kościół, urzędy, własność prywatna, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2002.
  • Jasienica Paweł, Polska Piastów, Wydawnictwo Świat Książki, Warszawa 1997.
  • Książę Władysław Opolczyk. Fundator klasztoru paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie, pod red. Marcelego Antoniewicza i Janusza Zbudniewka, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2007.
  • Polska. Losy państwa i narodu, pod red. Henryka Samsonowicza, Janusza Tazbira, Tadeusza Łepkowskiego i Tomasza Nałęcza, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1992.
  • Sperka Jerzy, Otoczenie Władysława Opolczyka w latach 1370-1401, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2006.
  • Sperka Jerzy, Władysław książę opolski, wieluński, kujawski, dobrzyński, pan Rusi, palatyn Węgier i namiestnik Polski (1326/1330 – 8 lub 18 maja 1401), Wydawnictwo Avalon, Kraków 2016.
  • Sroka A. Stanisław, Książę Władysław Opolczyk na Węgrzech: studium z dziejów stosunków polsko-węgierskich w XIV wieku, Wydawnictwo PiT, Kraków 1996.
  • Władysław Opolczyk jakiego nie znamy, pod red. Anny Pobóg-Lenartowicz, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2001.

Redakcja: Tomasz Leszkowicz

Polecamy e-book Marcina Sałańskiego pt. „Wielcy polskiego średniowiecza”:

Autor: Marcin Sałański
Tytuł: „Wielcy polskiego średniowiecza”

ISBN: 978-83-65156-09-9

Wydawca: Michał Świgoń PROMOHISTORIA (Histmag.org)

Stron: 71

Formaty: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)

5,9 zł

(e-book)

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.
Spodobał Ci się nasz materiał? Zapisz się do naszego newslettera!
Strony:
1 2
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Kamil Kozakowski

Doktorant kulturoznawstwa w Zakładzie Teorii i Historii Kultury Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Współredaktor monografii „Etno-grafie, kulturo-grafie", licznych artykułów naukowych oraz książki popularnonaukowej „Pamiętniki Gaudiego". Zainteresowany kulturą polską, ze szczególnym uwzględnieniem XIX wieku oraz polską myślą historyczno-społeczną.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org