Zmarł profesor Andrzej Paczkowski
Zobacz także:
- Każdy ma własną pamięć – wywiad z prof. Andrzejem Paczkowskim
- Jest inna rzeczywistość, która także istniała. Wywiad z prof. Andrzejem Paczkowskim
Andrzej Paczkowski urodził się 1 października 1938 roku w Krasnymstawie. Swoją drogę zawodową związał z historią. W latach 1955-1960 studiował na na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Następnie na tej samej uczelni obronił doktorat w 1966 roku, a w 1975 roku otrzymał tytuł doktora habilitowanego. Z kolei profesora w 1991 roku.
To jedna z ważniejszych postaci polskiej historiografii najnowszej. Jego życie i praca splotły się z burzliwą historią Polski XX wieku, czyniąc go zarówno jej badaczem, jak i aktywnym uczestnikiem. Jako naukowiec, działacz opozycji demokratycznej, a także prezes Polskiego Związku Alpinizmu, Paczkowski łączył zaangażowanie intelektualne z pasją do gór, tworząc niezwykłą biografię człowieka czynu i refleksji.
Jego kariera nie przebiegała jednak gładko. Działalność opozycyjna nie uszła uwadze Służby Bezpieczeństwa. Paczkowski był wielokrotnie rozpracowywany, m.in. w latach 1969-1971, w ramach spraw operacyjnych o kryptonimach „Turysta”, „Alpinista”, „Delegat” i „Nauka”. W 1974 roku został zwolniony z Polskiej Akademii Nauk z powodów politycznych za publikację artykułu o Gomułce w paryskim czasopiśmie. Przez pięć lat pracował w Bibliotece Narodowej, by po powstaniu „Solidarności” powrócić do pracy akademickiej. W latach 1983–1989 był współorganizatorem i redaktorem merytorycznym serii „Archiwum Solidarności”.
To jednak nie wszystko, bowiem po 1981 roku współpracował też z wieloma podziemnymi pismami. Jak podaje Encyklopedia Solidarności, jego aktywność polegała m.in. na przepisywaniu na maszynie biuletynu „Informacja Solidarności”. Jako autor współpracował również z „Tygodnikiem Wojennym”, „Tygodnikiem Mazowsze” czy „Krytyką”. Z kolei w 1985 troku był redaktorem w Wydawnictwie In Plus. W swojej działalności miał także etap związany z przewożeniem wydawnictw emigracyjnych i pieniędzy z zagranicy dla RKW Mazowsze, współorganizację Archiwum Solidarności i Społecznego Komitetu Nauki.
W III RP prof. Paczkowski był członkiem Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej dwóch kadencji (1999–2011), następnie do 2016 członkiem Rady IPN. W latach 1974–1995 (przez siedem kadencji) sprawował funkcję prezesa Polskiego Związku Alpinizmu.
Napisał setki artykułów naukowych. Był autorem wielu ważnych prac m.in. Wojna polsko-jaruzelska. Stan wojenny w Polsce 13 XII 1981 – 22 VII 1983 (Warszawa 2006), Trzy twarze Józefa Światły. Przyczynek do historii komunizmu w Polsce (Warszawa 2009).
Andrzej Paczkowski pozostaje historykiem, który nie tylko opisywał przeszłość, ale aktywnie uczestniczył w kształtowaniu teraźniejszości. Jego prace, oparte na drobiazgowej analizie źródeł, stanowią fundament współczesnego rozumienia mechanizmów władzy w PRL i polskiej drogi do wolności.
