Autor: Maciej Gach
Tagi: Recenzje, Historia kultury i sztuki, Zabytki, Książki, Ujęcia przekrojowe, Polska
Opublikowany: 2021-07-09 11:17
Licencja: wolna licencja

Amadeusz Majtka – „Polskie skarby i tajemnice” – recenzja i ocena

Sezon wakacyjny to okres, gdy w mediach zaczynają królować informacje o sensacyjnie brzmiących odkryciach w postaci złotego pociągu czy bursztynowej komnaty. Naprzeciw wszelkim ogórkowym plotkom wychodzi Amadeusz Majtka, który w swojej publikacji przybliża nam tajemnice o zapomnianych miejscach rozsianych po całej Polsce i drzemiących w nich autentycznych skarbach.

Amadeusz Majtka – „Polskie skarby i tajemnice” – recenzja i ocena

Amadeusz Majtka
„Polskie skarby i tajemnice”
Ocena: 7
43 zł
Wydawca: Zona Zero
Rok wydania: 2021
Okładka: miękka ze skrzydełkami
Liczba stron: 312
Premiera: 25.06.2021
ISBN: 978-83-66814-04-2
EAN: 9788366814042

Szacuje się, że w Polsce mamy jakieś sto tysięcy „Indianów Jonesów”, którzy aktywnie zajmują się eksploracją terenów w celu wykrycia spektakularnych „fantów”, pozwalających zaistnieć im na polu odkrywczej sławy. Trudno powiedzieć, ilu z nich to zwykli hochsztaplerzy czy pasjonaci z prawdziwego jak Amadeusz Majtka – współpracującego z Discovery Channel przy realizacji programu „Wyprawa w nieznanie”.

Na wstępie warto zaznaczyć, że „Polskie skarby i tajemnice” nie są książką, po której możemy spodziewać niezliczonych opowieści i anegdotek. Nie jest to również przewodnik po najważniejszych polskich zabytkach – mimo, iż w każdym rozdziale dostajemy krótką informację o tym, co warto zobaczyć w najróżniejszych miastach Polski. Amadeusz Majtka przede wszystkim skupia się na pozostałościach z okresu II wojny światowej, które w dużej mierze nie są ujęte w szeroko dostępnych informatorach turystycznych.

Przez pierwsze kilkadziesiąt stron, autor próbuje własnymi siłami ustalić, gdzie mogą znajdować zaginione dzieła sztuki, które niegdyś były w posiadaniu Potockich i Radziwiłłów. Weryfikuje ślady osób związanych z nazistowską akcją grabieży europejskich dzieł sztuki, które nosiły dość sugestywną nazwę „Sicherung” (zabezpieczenie). Na tle opisu „złodziejskiej szajki” poznajemy kilku „koneserów sztuki” jak Cornelius Gurlitt – którego kolekcję wyceniano na 1 mld euro czy Pietera Nicolaasa Mentena, legitymującego się życiorysem idealnie skrojonym pod gotowy scenariusz filmowy. Należy podkreślić, że przez całą książkę w kontekście utraconych dóbr kultury przez Polskę będą przewijać się poszlaki na temat najcenniejszego z nich, czyli „Portretu młodzieńca” pędzla Rafaela Santi. Wprawdzie większość dzieł sztuki zrabowanych w czasie II wojny światowej znajduje się w rękach osób kochających malarskie precjoza, to jednak z czasem można natrafić na wskazówki poszukiwanych obrazów i naprawdę nie potrzeba zmysłu Indiany Jonesa – „wystarczy po prostu systematycznie monitorować aukcje oraz weryfikować informacje od życzliwych ludzi” – wyjaśnia Amadeusz Majtka.

Na kolejnych kartach lektury otrzymujemy subiektywne zestawienie niezliczonej liczby obiektów, miejsc czy ruin, które autor opisuje pod kątem każdego z województw. Najlepiej zbadanym regionem w naszym państwie jest Dolny Śląsk i to tutaj znajduje się rekordowa ilość sklasyfikowanych zabytków, gdyż przez wieki ścierały się na tych ziemiach różne wpływy i interesy. Pomimo tego, dolnośląskie nieustannie cieszy się ogromną popularnością wśród poszukiwaczy skarbów. Smaczkiem są tutaj interesujące historie, jak na przykład ta o pewnej firmie budowlanej z Poznania, która prowadząc prace remontowe w Błotnicy – na tyłach jednego z budynków odkryła obiekt z czasów II wojny światowej. Wszelkimi sposobami próbowali przebić się przez betonowy krąg i tydzień zajęło najsilniejszemu z fachowców, aby zrobić kilkucentymetrowy otwór. Jak potoczyła się dalsza opowieść? To każdy chętny może dowiedzieć po sięgnięciu „Polskich skarbów i tajemnic”.

Amadeusz Majtka potrafi zainteresować ciekawymi faktami. Wystarczy wspomnieć o fakcie, że w okolicach Świdwina pięć tysięcy lat temu istniało miast, a w Szczecinie znajduje się największy schron w Polsce, mogący pomieścić dwa tysiące osób.

Oczywiście w książce nie mogło zabraknąć tematów związanych z Bałtykiem, na dnie którego zalega kilku tysięcy wraków – z czego tylko dziesięć procent zostało dokładnie sklasyfikowanych. Sporo znajdziemy informacji o wrakach mniej lub bardziej znanych statków, jak Wilhelm Gustolff, Graf Zeppelin, General von Steuben, Franken czy legendarnym parowcu Karlsruhe, który miał transportować bursztynową komnatę. Ponadto autor odkrywa zagadki związane z niemieckim lotniskiem w Olsztynie, rosyjskim poligonem w Białymstoku czy gdańskimi fortami. Pokazuje też związek opisywanych skarbów z prominentnymi postaciami III Rzeszy, jak Otto Skorzeny czy Albert Forster. Na marginesie przewija się mało znana persona z gdańskiej bezpieki – Edward Forst, który miał zajmować się po wojnie spieniężaniem zrabowanych przez Niemców kosztowności należących do więźniów obozu koncentracyjnego KL Stutthof.

Kolekcjonerzy znaczków pocztowych z wypiekami na twarzy przeczytają historię złotego klasera, zaś miłośnicy odległych dziejów także znajdą coś dla siebie – Majtka nie pomija odkryć dotyczących śladów starożytnej metropolii na obszarze Borów Tucholskich. Wiele podejmowanych tematów przez autora jest okraszona cytatami ekspertów badających odnajdywane obiekty, a dodatkiem są liczne fotografie wskazujące dokładność opisywanych miejsc.

Publikacja „Polskie skarby i tajemnice” powstała nie tylko dla pasjonatów eksploracji i poszukiwania zaginionych dóbr kultury, ale również z myślą o tych, którzy pragną poczuć ducha historii w miejscach na co dzień mało uczęszczanych. Lektura przede wszystkim potwierdza, że nawet poza uczęszczanymi szlakami mogą znajdować się cenne zabytki warte przypomnienia turystom z całego świata – czego właśnie przykładem jest powyższa książka.

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów książkę Amadeusza Majtki „Polskie skarby i tajemnice” bezpośrednio pod tym linkiem, dzięki czemu w największym stopniu wesprzesz działalność wydawcy lub w wybranych księgarniach internetowych:

Śledź nas!
Komentarze
lub zaloguj się za pośrednictwem konta Google

O autorze
Maciej Gach
Politolog, współpracownik Radia Gdańsk. Jego zainteresowania koncentrują się wokół funkcjonowania systemów politycznych i partyjnych w Europie oraz zagadnień związanych z najnowszą historią Polski po 1945 roku. Zapalony miłośnik biegania.

Wszystkie teksty autora

Polecamy artykuł...
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
telefon: 798 537 653
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy