Opublikowano
2019-05-14 20:09
Licencja
Wolna licencja

Edward Raquello – zawrotna kariera polsko-żydowskiego Latynosa

Edward Raquello miał życie pełne niesamowitych zwrotów akcji. Początkujący polski aktor żydowskiego pochodzenia stał się bowiem latynoskim kochankiem w hollywoodzkich filmach, a następnie wymagającym szefem w Głosie Ameryki.


Strony:
1 2 3

Edward Raquello (właściwie: Edward Zylberberg) w krótkometrażowym filmie Man on the Rock z 1938 roku. „Kariera Edwarda Raquello sama przez się przypomina scenariusz ciekawego filmu, pełnego niespodzianek i kończącego się zawrotnym triumfem” – pisało na temat wschodzącej gwiazdy Hollywood „Hasło Łódzkie” 13 stycznia 1929 roku. Pochodzący z Warszawy Edward Zylberberg-Kucharski, który w Stanach Zjednoczonych zmienił nazwisko na Raquello, rzeczywiście stanowi przykład osoby, której życie napisało niezwykle interesujący scenariusz: były student Politechniki Warszawskiej i początkujący aktor, zarabiający na życie jako pan do towarzystwa, nagle trafił do wielkiego świata hollywoodzkich filmów, a w czasie II wojny światowej aktywnie zaangażował się w działalność antywojenną.

Walka o Warszawę

Przyszły hollywoodzki aktor przyszedł na świat 14 maja 1900 roku w Warszawie jako Edward Zylberberg (Silberberg). Pochodził z warszawskiej rodziny żydowskiej, a krewni nazywali go pieszczotliwie Wowek. Ojciec artysty, Mosze Mendel Zylberberg, zmarł na zapalenie otrzewnej w seder (pierwszy dzień Paschy), kiedy Edward był kilkuletnim chłopcem. Matka przyszłego aktora, Rywka (Regina) z Helferów, prowadziła piekarnię na placu Grzybowskim, znaną z wyśmienitych ciast, wyrobów cukierniczych i różnych gatunków chleba. Nawet będąc już dotkniętą artretyzmem starszą panią, pieczołowicie dbała o rodzinny interes. Zmarła w 1932 roku.

Edward miał trzech braci, między innymi Józefa (Josela), który uciekł przed służbą wojskową do Belgii, oraz dwie siostry Jentl (Gentillę) i Rachelę Różę, po mężu Unger. Starsza z sióstr została żoną Jeszui Prywesa, a ich syn Moshe (Mieczysław) Prywes był znanym i cenionym izraelskim medykiem. Jentl, jej mąż i dwoje dzieci, Izrael (Jerzy) i Chana (Hanna), zginęli w obozie koncentracyjnym w latach 1942–1943. Córką Józefa Zylberberga, a więc bratanicą Edwarda, była francuska piosenkarka i aktorka Régine, twórczyni imperium dyskotek, którą po dziś dzień nazywa się „królową nocy”.

Po śmierci ojca Edward trafił pod opiekę swojego wuja Beniamina Rykwerta, prezesa warszawskiej Synagogi im. Małżonków Nożyków przy ulicy Twardej – notabene jedynej w stolicy, która przetrwała II wojnę światową. Beniamin i jego żona Hendla z Helferów (siostra Rywki) należeli do warszawskiej elity żydowskiej. Mieszkali w ogromnym mieszkaniu i utrzymywali kilka służących. To właśnie Rykwert zapoznał Wowka z treścią Biblii i Talmudu oraz klasyczną hebrajską literaturą, zastępując mu nie tylko ojca, ale i nauczycieli.

Zapewne przy jego wsparciu w 1917 roku Edward Zylberberg rozpoczął studia na Politechnice Warszawskiej. Założona w listopadzie 1915 roku uczelnia oferowała na początku swojego istnienia edukację na czterech kierunkach: Architektury, Budowy Maszyn i Elektrotechniki, Chemicznym oraz Inżynierii Budowlanej i Rolnej. Nie ma pewności, który z kierunków wybrał przyszły aktor. Najprawdopodobniej była to Budowa Maszyn i Elektrotechnika, gdyż ze wspomnień jego bratanka Moshe Prywesa wynika, że Edward był doskonałym mechanikiem. Jesienią 1918 roku działalność Politechniki została zawieszona z powodu mobilizacji studentów do wojska w związku z rosnącym zagrożeniem ze strony bolszewików.

Generał Józef Haller, którego szoferem był w 1920 roku Edward Zylberberg (domena publiczna). Niedługo po mobilizacji Zylberberg został mianowany osobistym szoferem generała Józefa Hallera, mimo że wśród jego żołnierzy panowały antysemickie nastroje. „Kiedy wujek Edward przyjechał w czasie urlopu do domu, ubrany w swój sztywny błękitny mundur i fantazyjną czapkę szofera, kierując należącym do generała tourerem Forda z plastikowym obiciem, matka [siostra Edwarda Jentl Prywes – przyp. aut.] go nie poznała. – Jentuszka! – krzyknął – To ja Wowek!” – pisał Moshe Prywes w swoich wspomnieniach Prisoner of Hope. Latem 1920 roku Edward i jego koledzy dołączyli do Legii Akademickiej i wzięli udział w walce zbrojnej pod murami Warszawy. Po bitwie warszawskiej i wyparciu bolszewików sytuacja w Warszawie uspokoiła się, a 15 listopada 1920 roku Politechnika Warszawska ponownie rozpoczęła działalność dydaktyczną. Edward stracił jednak chęć studiowania, a w jego głowie pojawiła się myśl o zostaniu aktorem.

Edward Raquello: narodziny gwiazdy

Kariera aktorska Edwarda Zylberberga zaczęła się od epizodycznych ról w filmach wytwórni Sfinks i Ines. W międzyczasie szlifował on zdolności aktorskie na scenach teatrów w Warszawie, Gdańsku, Krakowie i Berlinie. Wkrótce talent młodego aktora, który przed paroma laty angażował się w walkę z bolszewikami, postanowił wykorzystać do swojego filmu patriotycznego ceniony reżyser Jan Kucharski. W 1924 roku Zylberberg zagrał główną rolę bezrękiego muzyka Jana Ordy w reżyserowanej przez niego Miłości przez ogień i krew. Tematyka dzieła dotyczyła tragicznych wojennych wydarzeń sprzed czterech lat, a za jego produkcję odpowiadał Związek Inwalidów Wojennych. Prawdopodobnie właśnie w czasie prac nad filmem Edward Zylberberg przyjął polskie nazwisko „Kucharski” na cześć swojego filmowego opiekuna – nie można jednak wykluczyć, że zmienił je już wcześniej.

W połowie 1925 roku młody aktor udał się do Anglii, gdzie austriacki reżyser Max Reinhardt zaangażował go do swojej pantomimy Lumurumi. W grudniu 1925 roku Reinhardt i jego trupa złożona z aktorów z całej Europy przeniosła się ze swoimi spektaklami do Paryża. Zespół w niedługim czasie rozpadł się, a Edward Kucharski wpadł w kłopoty finansowe. Zaczął zarabiać na życie jako gigolo (płatny partner do tańca) w jednym z paryskich teatrów rozmaitości. Pewnego razu wynajęła go młoda dziewczyna, która okazała się być córką pioniera amerykańskiego przemysłu filmowego i założyciela Universal Studios, Carla Laemmle. Rosabelle Laemmle, znana ze swojego zamiłowania do zabaw i luksusowego stylu życia, zauważyła niezwykłe podobieństwo przystojnego nieznajomego do Rudolfa Valentino. Natychmiast przedstawiła go swojemu wpływowemu ojcu, a ten zaproponował Edwardowi kontrakt filmowy z czołową amerykańską wytwórnią filmową Universal Pictures.

Rosabelle Laemmle z ojcem i bratem (domena publiczna).

Tym sposobem 26 marca 1926 roku Edward Kucharski przypłynął na statku „Berengaria” do Nowego Jorku, aby rozpocząć swoją przygodę z hollywoodzkim filmem. Zaaklimatyzować się w nowym otoczeniu pomagała mu Stefania Eminowicz, ceniona działaczka polonijna i kierowniczka Teatru Polskiego im. Kościuszki w Buffalo, na którego deskach zresztą kilkakrotnie występował młody artysta. Początkowo promowano nową twarz Universal Pictures jako Edwarda Regino, jednak już na początku maja 1926 roku aktor zmienił pseudonim na Raquello. Pseudonim, który wkrótce stał się nazwiskiem, miał nawiązywać do jego ukochanej siostry Racheli, która pozostała w Polsce.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Polecamy e-book: Paweł Rzewuski – „Wielcy zapomniani dwudziestolecia”

Autor: Paweł Rzewuski
Tytuł: „Wielcy zapomniani dwudziestolecia cz.1”

Wydawca: PROMOHISTORIA [Histmag.org]

ISBN: 978-83-934630-0-8

Stron: 58

Formaty: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)

3,9 zł

(e-book)

Strony:
1 2 3
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Marek Teler

Student IV roku dziennikarstwa na Uniwersytecie Warszawskim, absolwent VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Władysława IV w Warszawie. Autor książki „Kobiety króla Kazimierza III Wielkiego”. Interesuje się mediewistyką i genealogią dynastyczną.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org