Opublikowano
2012-12-10 09:00
Licencja
Wolna licencja

Fryderyk II Hohenstauf - ostatni taki cesarz

9 grudnia 1212 roku, młody (niespełna osiemnastoletni) syn cesarza Henryka VI i Konstancji – Fryderyk Roger, został koronowany przez arcybiskupa Moguncji na króla niemieckiego. Chociaż koronacja odbyła się wbrew ustalonemu porządkowi, stała się początkiem drogi młodego króla po koronę cesarską.


Strony:
1 2 3

Korona cesarska oznaczała urzeczywistnienie dążeń Hohenstaufów, związanych z Renovatio Imperii Romanorum – odnowieniem cesarstwa rzymskiego. Fryderyk II to bowiem władca, któremu przypadło w udziale zrealizować w pełni uniwersalistyczną ideologię cesarstwa. Za jego rządów idea ta miała się również załamać w konfrontacji z rzeczywistością trzynastowiecznej Europy. Dokładnie dziś obchodzimy osiemsetną rocznicę koronacji tego władcy. Dla jednych był on bohaterem, a dla innych – antychrystem. Kim w istocie był Fryderyk II, zanim stał się najwybitniejszym władcą owych czasów, oraz w jakich czasach przyszło mu żyć?

Narodziny Fryderyka Hohenstaufa Już w chwili narodzin Fryderyka powstało wiele legend, podań i przepowiedni dotyczących jego pochodzenia i przyszłości. Mawiano, że jest podrzutkiem albo nawet synem samego diabła. Jego matka, Konstancja Sycylijska, miała bowiem w grudniu 1194 r, tj. w chwili narodzin Fryderyka, czterdzieści lat. Nikt nie wierzył, że leciwa córka króla Rogera II była w stanie dać potomka cesarzowi Henrykowi VI. Według przekazów cesarzowa publicznie powiła zdrowego syna, w specjalnie ustawionym namiocie na rynku w Iesi we Włoszech. Zgromadzony lud mógł na własne oczy przekonać się, że cesarz i jego żona mają syna. W żyłach chłopca płynęła krew zarówno normańskich zdobywców, jak i władców szwabskich oraz burgundzkich. Na dodatek przyszedł on na świat w okresie przełomowym.

Czasy przełomu

Bitwa pod Bouvines – wielki triumf Filipa Augusta

Czytaj dalej...
Po śmierci Ryszarda Lwie Serce rozpadło się andegaweńskie imperium Anglii i zachodniej Francji, która pod silnymi rządami zaczęła powoli stawać się państwem narodowym. Natomiast Niemcy po śmierci Henryka VI pogrążyły się w konflikcie, którym wybuchł między Staufami i Welfami. W tym samym czasie zaczęła się umacniać władza papieska, szczególnie za pontyfikatu Innocentego III (1198−1216). W wielu miejscach Europy Zachodniej mnożyły się herezje katarów i waldensów, lecz był to także okres, gdy zaczęły działać zakony żebracze. XIII wiek to w końcu również czas ważnych zmian politycznych i gospodarczych. Czas najgłębszej pobożności i wielkiego występku.

Fryderyk i księżna Spoleto W takim świecie przyszło dojrzewać Fryderykowi, który po śmierci swego ojca w 1198 r. został sprowadzony na polecenie matki do Palermo i koronowany na króla Sycylii. Czyn ten był jawnie skierowany przeciwko przebywającym tam Niemcom, znienawidzonym przez mieszkańców sycylijsko-normańskiego królestwa. Po śmierci męża cesarzowa przestała wierzyć w uniwersalistyczną wizję cesarstwa rzymskiego i podjęła wszelkie kroki, aby zapewnić synowi władzę na mniejszym, lecz pewniejszym terytorium. Wynikało to zapewne z faktu, że zdawała sobie sprawę, że niemiecka korona królewska czy cesarska, w chwili wyboru Filipa Szwabskiego, znalazły się poza jej możliwościami jej samej (nie mówiąc już o małoletnim Fryderyku). Sytuacja na Sycylii, pomimo wygnania Niemców i rezygnacji z planów Henryka VI, była jednak nadal napięta. Możni oddani cesarzowi, np. Markward z Annweiler, nadal mieli znaczący wpływ na politykę Królestwa Sycylii. Konstancja, aby zapewnić synowi całkowite bezpieczeństwo, oddała go pod opiekę papieża. Tuż przed swoją śmiercią królowa uczyniła Innocentego III opiekunem młodego Fryderyka oraz regentem sycylijskiego królestwa. Związanie Królestwa Sycylii z papiestwem dawało szansę na osiągnięcie politycznej stabilizacji, o czym w tym czasie nie można było mówić na ziemiach Rzeszy Niemieckiej.

Zdradziecki los królów i cesarzy

Po śmierci Henryka VI sytuacja w Rzeszy była skomplikowana. W 1198 r. władzę królewską objął brat zmarłego cesarza – Filip, który miał doprowadzić do koronacji młodego Fryderyka, lecz zdradził swego małoletniego krewniaka. Wydaje się, że niemieccy możni powierzyli koronę właśnie Filipowi głównie ze względu na potrzebę stabilizacji państwa. Najprawdopodobniej wśród ówczesnych możnych ciągle trwała pamięć o tym, jak wiele krzywd doznała Rzesza, gdy sto lat wcześniej sprawowano regencję w imieniu Henryka IV. Wyboru Filipa nie uznał jednak arcybiskup Kolonii Adolf, który wysunął kandydaturę Ottona IV Brunszwickiego, hrabiego Poitou, spokrewnionego z Henrykiem Lwem i Ryszardem Lwie Serce. Rzesza miała zatem dwóch królów. Ponieważ nie udało się rozwiązać zbrojnie konfliktu między dwoma władcami, o rozstrzygnięcie królewskiego sporu poproszono papieża Innocentego III.

Innocenty III i Otton IV

Papież czekał jednak z decyzją do przełomu lat 1200 i 1201, gdy w końcu podjął decyzję niekorzystną nie tylko dla Filipa, lecz także dla swojego podopiecznego Fryderyka. Latem 1201 roku ogłoszono oficjalnie, że papież zatwierdził wybór Ottona IV na króla niemieckiego. Rychło okazało się, że Otton, nawet przy wsparciu papieża, nie potrafi pokonać opozycji wewnątrzpaństwowej. 27 lipca 1206 r. Otton IV został pokonany w bitwie pod Wassenbergiem przez wojska Filipa i zmuszony do abdykacji. W zamian za zrzeczenie się praw do tronu miał jednak uzyskać księstwo Szwabii i rękę córki Filipa Szwabskiego, Beatrycze Hohenstauf. Niebawem papież rozpoczął rokowania (choć niechętnie) ze zwycięskim Staufem, a pozycja Ottona została przesądzona. Tymczasem los zadrwił ze wszystkich, którzy zaczęli tkać misterny polityczny gobelin. Latem 1208 roku Otton von Wittelsbach zamordował króla Filipa Szwabskiego, a w listopadzie tego samego roku Ottona IV ponownie obrano królem niemieckim. Rok później został on koronowany w Rzymie na cesarza. Welf miał tym samym wszelkie prawa, by uważać, że to sprawiedliwy los wyniósł go na tron. Tronem tym nie było mu dane jednak długo się cieszyć. Pycha Welfa miała niebawem wziąć górę nad rozsądkiem. Z kolei na południu dorastał dziedzic Henryka VI.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Polecamy e-book Antoniego Olbrychskiego – „Pojedynki, biesiady, modlitwy. Świat średniowiecznych rycerzy”:

Autor: Antoni Olbrychski
Tytuł: „Pojedynki, biesiady, modlitwy. Świat średniowiecznych rycerzy”

ISBN: 978-83-65156-07-5

Wydawca: Michał Świgoń PROMOHISTORIA (Histmag.org)

Stron: 71

Formaty: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)

5,9 zł

(e-book)

Strony:
1 2 3
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Marcin Sałański

Historyk, dziennikarz prasowy i telewizyjny, wieloletni współpracownik Histmag.org, autor popularnych e-booków. Współpracował m.in. z portalem Historia i Media, Wydawnictwem Bellona i Muzeum Niepodległości w Warszawie. Był również członkiem redakcji kwartalnika „Teka Historyka”. Interesuje się historią średniowiecza, dziejami gospodarczymi, popularyzacją historii i rekonstrukcją historyczną.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org