Opublikowano
2019-02-18 18:59
Licencja
Wolna licencja

Michał Anioł – artysta, który doczekał się sławy

18 lutego 1564 roku, w wieku prawie 90 lat zmarł Michał Anioł – geniusz wielu dziedzin sztuki. Człowiek o trudnym charakterze, którego można było kochać lub nienawidzić, ale zawsze doceniało się jego twórcze dokonania.


Strony:
1 2 3 4

Michał Anioł – zobacz też: 11 artystek od renesansu do XX wieku

michał anioł Portret Michała Anioła (fragment, aut. Daniele de Volterra, ok. 1544, domena publiczna). Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni przyszedł na świat tuż przed świtem 6 marca 1475 roku w toskańskim miasteczku Caprese. Tak dokładny opis tej szczególnej chwili zawdzięczamy jego ojcu Lodovico, który prowadził pamiętnik i notował ważniejsze momenty z życia swojej rodziny. Ojciec Michała Anioła był obywatelem Florencji i w tym czasie pełnił od roku obowiązki podesta, czyli burmistrza miasteczek Chiusi i Caprese.

Rodzina Buonarroti Simoni należała do starych rodów florenckiego patrycjatu – w owym czasie już nie cieszących się dawną świetnością, zubożałych i podupadłych, ale nadal dumnych i posiadających o sobie bardzo wysokie mniemanie. Według legendy wywodzili się ze znamienitego rodu hrabiów Canossy, a w ich żyłach miała płynąć cesarska krew. Świetlana przeszłość niestety nie uchroniła Buonarrotich przed pogłębiającym się z pokolenia na pokolenie niedostatkiem. Pogarszające się warunki bytowania miały również wpływ na kształtowanie się charakteru młodego Michała Anioła. W czasie całej zawiłej drogi artystycznej, jaką pokonał, nigdy nie zapomniał o finansowym wspieraniu swojej rodziny. Odczuwał również silne przywiązanie do wartości republikańskich oraz drogiej jego sercu Florencji. Świadomość swego pochodzenia wywierała w nim poczucie rozdarcia. Z jednej strony był bardzo dumny ze swych korzeni, ale były one również źródłem jego frustracji.

Michał Anioł: sztuka jedyną miłością

Jego matka Francesca di Neri di Miniato del Sera w chwili porodu miała zaledwie dziewiętnaście lat. Michał Anioł był drugim z jej pięciu synów. Niestety nie zachowało się zbyt wiele informacji dotyczących życia kobiety. Wiadomo jedynie, że po urodzeniu przyszłego wielkiego artysty podupadła na zdrowiu i nie była w stanie wykarmić syna własną piersią, dlatego Michał Anioł został oddany pod opiekę mamki, która była córką i żoną kamieniarzy. W przyszłości żartował, że okres ten wpłynął znacząco na jego życie:

„(…) Jeśli duch mój posiada w ogóle coś wartościowego, to tylko stąd, że urodziłem się w łagodnym powietrzu Arezzo i że z mlekiem mej mamki wyssałem młot i dłuto, którymi kuję moje figury”.

Latający Cyrk Leonarda da Vinci

Czytaj dalej...

Michał Anioł tak naprawdę nie zdążył poznać swojej biologicznej matki. Jej delikatna, chorowita natura spowodowała, że Francesca pożegnała się ze światem doczesnym już w 1481 roku, kiedy to chłopiec miał zaledwie sześć lat. Lodovico nie był w stanie samodzielnie zaopiekować się swym potomstwem, więc niedługo po śmierci ukochanej żony ożenił się z Lukrecją degli Ubaldini. Macocha nie miała podejścia do dzieci, była wobec Michała Anioła i jego braci obojętna. Jej bierność w połączeniu z surowym i gwałtownym charakterem ojca poskutkowały zupełnym brakiem ciepła ogniska domowego w rodzinie Buonarrotich.

Biografowie artysty podkreślają, że być może ze względu na trudne relacje rodzinne Michał Anioł z takim poświęceniem oddawał się sztuce. Jego natura twórcza, w przeciwieństwie do natury ludzkiej, była przepełniona miłością. Tworzył dzieła piękne i wzniosłe, gdyż wyrażały one uczucia, których zabrakło artyście w początkowym etapie życia.

michał anioł florencja Panorama Florencji (fot. Fatblast40, opublikowano na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 2.0 Ogólny).

Początki „haniebnej” profesji

Kierunek kariery, który obrał Michał Anioł, chłopak z rodziny o szlacheckich tradycjach, był naprawdę niezwykły. Młodzieńcy z dobrych rodów zazwyczaj preferowali posady urzędnicze lub kościelne. Zawód malarza, a tym bardziej rzeźbiarza, postrzegany był w tamtych czasach jako ciężka praca fizyczna odpowiednia dla ludzi z gminu. Taka profesja była niegodna potomka szlachetnego rodu, dlatego zarówno ojciec, jak i stryjowie, byli negatywnie nastawieni do fascynacji sztuką, którą objawiał bardzo młody Michał Anioł.

Savonarola – bicz Boży

Czytaj dalej...

Lodovico Buonarroti Simoni próbując wybić z synowskiej głowy artystyczne fanaberie zapisał Michała Anioła na nauki do humanisty Francesco Urbino. Niestety, a może i na całe szczęście dla przyszłych pokoleń, nauka łaciny i greki zupełnie nie pociągała młodzieńca. W każdej możliwej chwili kreślił szkice i szukał okazji, aby wymykać się z zajęć i wędrować po ulicach Florencji, która w tym czasie przeżywała swój artystyczny i architektoniczny rozkwit pod mecenatem Wawrzyńca Wspaniałego. Michał Anioł odwiedzał kościoły, w których mógł podziwiać dzieła wielkich mistrzów, choćby malarza Giotta (ok. 1266-1337), czy rzeźbiarza Donatella (ok. 1386-1466). Lubił obserwować prace odbywające się w warsztatach malarskich i rzeźbiarskich. Po prostu cieszyło go przebywanie w artystycznym środowisku, wiedział, że jest to świat do którego chce przynależeć.

W tym czasie zaprzyjaźnił się z Franceskiem Granaccim, uczniem warsztatu braci Ghirlandaio di Currado. Bardzo możliwe, że właśnie pod wpływem nowej znajomości Michał Anioł podjął decyzję o porzuceniu znienawidzonej szkoły na rzecz nauk właśnie w pracowni Ghirlandaio.

Lodovico, tak jak można było się spodziewać, był bardzo niezadowolony z decyzji syna, która jego zdaniem godziła w honor rodziny. Dlaczego więc przystał na owe artystyczne nauki? Jednym z powodów zdecydowanie był uparty charakter Michała Anioła oraz jego determinacja w dążeniu do raz obranego celu. Ojciec nie był już w stanie wpłynąć na syna ani groźbami, ani karami cielesnymi.

michał anioł Domenico Ghirlandaio Domenico Ghirlandaio, autoportret (domena publiczna). Innym powodem mogła być trudna sytuacja ekonomiczna w domu Buonarrotich. Michelangelo jako uczeń mógł dorobić do budżetu rodziny i ze względu na swój niezwykły talent rzeczywiście otrzymywał wynagrodzenie.

Pod okiem braci Ghirlandaio Michał Anioł od 1488 roku uczył się rzemiosła. Do jego obowiązków należała pomoc w pracach wykonywanych w warsztacie, takich jak m.in. malowanie mniej istotnych detali. Miał w ten sposób przyswajać podstawy sztuki malarskiej. Terminując przy Domenicu Ghirlandaio wykonywał ołówkiem kopie jego prac oraz dzieł dawnych mistrzów florenckich. Szybko się jednak okazało, że posiadał on ogromny talent. Był w dużej mierze samoukiem, któremu warsztaty malarskie po prostu pozwoliły okiełznać wrodzone umiejętności.

Szacuje się, że pierwszym dziełem, przy którym pracował Michał Anioł, były freski w kaplicy Tornabuoni w kościele Santa Maria Novella, a za pierwszy obraz jego autorstwa uznaje się „Madonnę Manchester”, stworzoną w latach 1495-1497. Dziś znajdującą się ona w National Gallery w Londynie.

Młody Michelangelo nabył od swego mistrza Domenica Ghirlandaio umiejętności malowania fresków oraz maestrię w operowaniu kolorem, która w przyszłości w pełni uwidoczniły się w wspaniałych malowidłach w Kaplicy Sykstyńskiej. Wszystkie nauki i techniki przyswoił bez większego trudu w rok, co więcej talent, który posiadał, wzbudzał zazdrość wśród jego przełożonych. Michał Anioł wiedział, że w sztuce malarskiej nie czekają na niego już żadne wyzwania. Postanowił więc porzucić zakład malarski braci Ghirlandaio i skierować się ku rzeźbie.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Strony:
1 2 3 4
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Natalia Stawarz

Doktorantka w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ukończyła również historię na tej samej uczelni. Interesuje się historią i kulturą Dalekiego Wschodu, zwłaszcza Japonii. W zakres jej zainteresowań wchodzi również historia kultury duchowej oraz historia XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem okresu dwudziestolecia międzywojennego. W wolnych chwilach poświęca czas na literaturę, seriale i naukę japońskiego.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org