Autor: Ewelina Piątkowska
Tagi: Recenzje, Książki, Historia kultury i sztuki, Historia społeczna, Europa Wschodnia
Opublikowany: 2022-10-25 09:46
Licencja: wolna licencja

„ODESSA – polskie ślady” – recenzja i ocena

Nietypowo, bo w formie mapy. Ale zarazem intrygująco, bo wraz z otwieraniem mapy wkraczamy w zupełnie inny świat...
REKLAMA

„ODESSA – polskie ślady” – recenzja i ocena

Instytut Polonika
„ODESSA – polskie ślady”
Ocena: 8
10 zł
Wydawca: Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA we współpracy z Konsulatem Generalnym RP w Odessie; Studio Plan Anna Dębska
Rok wydania: 2022
Format: 707x500 [mm] (B2)
ISBN: 978-83-66172-51-7; 978-83-67281-11-9

Instytut Polonika bez wątpienia zasługuje na ogromne pochwały za swoją pracę na rzecz przypominania śladów polskości w różnych zakątkach świata. Paleta dzieł publikowanych przez Instytut jest zresztą szeroka – czytelnicy mogą zapoznać się zarówno ze znakomicie ilustrowanymi albumami, biografiami zapomnianych (a przecież zasłużonych) Polaków, ale także audiobookami czy właśnie recenzowaną tutaj... mapą!

Współcześnie jest to raczej produkt, który można za darmo pobrać z ekspozytorów rozlokowanych w miastach turystycznych, niekiedy także kupić w punktach informacyjnych, księgarniach lub sklepach z pamiątkami na dworcach i lotniskach. Dzisiaj rzadziej sięgamy po drukowane mapy, dużo chętniej posługujemy się znacznie bardziej szczegółowymi mapami i planami w wersji elektronicznej.

Tereny, na których położone jest to niezwykłe miasto, wielokrotnie zmieniały właścicieli. W XIV wieku znalazły się we władaniu Wielkiego Księstwa Litewskiego i pozostawały w ścisłych związkach z Rzecząpospolitą do 1529 roku, gdy trafiły pod panowanie tureckie. Wreszcie, u schyłku XVIII wieku znalazły się w granicach imperium carów. To właśnie wówczas niejaki François Sainte de Wollant, brabancki inżynier, zaprojektował miasto, które nazwano Odessą. Było to jedno z najdynamiczniej rozwijających się rosyjskich miast, dowód aspiracji i dalekosiężnych planów caratu. Niezależnie od ciemnych kart przedrewolucyjnej Rosji można stwierdzić, że Odessa od początku była miastem europejskim, a nie dopiero europeizującym się. Niemała w tym zasługa Polaków.

U schyłku XIX wieku Odessę zamieszkiwało ponad 17 tysięcy Polaków, zaś w przededniu I wojny światowej było ich ponad 20 tysięcy. Jednak w kolejnych dekadach ta liczba sukcesywnie malała. Jeszcze przed wybuchem Wielkiej Wojny było to miejsce, w którym próbowali rozwijać swoje kariery, a dowodem ich pragnień i ambicji są stojące po dziś dzień budowle: okazałe pałace i niepozorne kamienice. Być może również dzięki nim Odessa nie tchnie przesadą i surowością Petersburga i Moskwy, nie jest obciążona ich ciężkością i przesadą.

Do Odessy dzisiaj nie polecimy i trudno powiedzieć, kiedy to będzie możliwe. Możemy odbyć tam podróż innego rodzaju. Jest to bowiem miasto, które przewija się w wielu wspomnieniach. Nieodgadniony los rzucał tam wielu naszych rodaków – ludzi nauki i kultury, ludzi pióra i czynu. Ich potomkowie byli systematycznie prześladowani po rewolucji październikowej (vide: operacja polska NKWD), a jej architekci nie tylko nie dołożyli cegiełki do rozwoju Odessy, lecz doprowadzili do jej destrukcji cywilizacyjnej. Szereg wydarzeń w burzliwym wieku XX sprawił, że dzisiaj jest to część Ukrainy.

Mapa Odessy wydana staraniem i nakładem Instytutu Polonika to dowód nie tylko fizycznej obecności dziesiątek tysięcy Polaków. Pozostawili oni trwały ślad materialny i po wsze czasy zapisali się w historii tego intrygującego miasta. Niech Szanownych Czytelników nie odrzuci staroświecka nieco forma – właśnie w niej tkwi prawdziwa magia. To także niezła pamiątka, którą warto zachować w naszych zbiorach. Może wkrótce będziemy mogli swobodnie zwiedzić Odessę?

Zainteresowała Cię nasza recenzja? Zamów mapę „ODESSA – polskie ślady” bezpośrednio pod tym linkiem, dzięki czemu w największym stopniu wesprzesz działalność wydawcy lub w wybranych księgarniach internetowych:

REKLAMA
Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Ewelina Piątkowska
Absolwentka historii i socjologii. Interesuje się historią społeczną krajów Europy Środkowej. Zaczytuje się w powieści realistycznej i uwielbia spacery ulicami krakowskiego Kazimierza.

Wszystkie teksty autora
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy