Opublikowano
2016-02-21 15:21
Licencja
Wolna licencja

Katarzyna Kobro: kobieta awangardy

(strona 2)

21 lutego 1951 roku zmarła Katarzyna Kobro, wybitna polska rzeźbiarka rosyjsko-niemieckiego pochodzenia. Artystka nie miała łatwego życia, a awangardowa twórczość, w której się specjalizowała, została prawdziwie doceniona dopiero kilkanaście lat po jej śmierci.


Strony:
1 2 3

Twórczość

„ToS 75 – Struktura”, 1925 (fot. kobro.art.pl). Katarzyna Kobro pozostawiła po sobie niewielki, lecz znaczący dorobek.

Pierwsze, pochodzące z lat 20., prace to między innymi „ToS 75 – Struktura”, asamblażowa konstrukcja nawiązująca formą do kubizmu i futuryzmu. Asamblaż jest to technika plastyczna polegająca na komponowaniu dzieła z trójwymiarowych przedmiotów. Rzeźba była prawdopodobnie połączeniem elementów metalowych, szklanych, drewnianych i korka. Dzieło zaginęło, znamy je jedynie z fotografii, która ukazała się w Kompozycji przestrzeni.

Z rekonstrukcji Janusza Zagrodzkiego, pierwszego monografisty twórczości Kobro, słynne są też „Konstrukcje wiszące”. Ich wygląd znany jest dzięki reprodukcjom we wspomnianej wyżej książce Kobro i Strzemińskiego. Można je oglądać w Muzeum Sztuki w Łodzi. Pierwsza z nich wiąże się prawdopodobnie z ideą suprematyzmu Malewicza oraz pracami przestrzennymi Rodczenki. Zestawienie w specyficzny sposób form elipsoidalnej, sześcianu, pręta i prostopadłościanu zdaje się przeczyć grawitacji. Druga konstrukcja najprawdopodobniej powstała z gotowych elementów. Znaczące są tutaj formy koła i krzyża, podstawowe dla suprematyzmu.

Lata 20. to również czas, gdy powstają tzw. „Rzeźby abstrakcyjne”, „Rzeźby przestrzenne” oraz „Kompozycje przestrzenne”, w tym słynna „Kompozycja przestrzenna nr 4” z 1929 roku, składająca się z elementów stalowych, malowanych z użyciem barw podstawowych oraz czerni, bieli i szarości. Wątek kompozycji przestrzennych podejmowany był przez artystkę również w latach 30.

„Kompozycja przestrzenna 4”, 1929 (fot. kobro.art.pl).

Inną grupą dzieł rzeźbiarskich są akty, niestety niemożliwe do zrekonstruowania ze względu na użyty materiał, czyli gips. Pierwsze z nich, z lat 1925-1930, wykazują się silnym uproszczeniem kształtów i dalece posuniętą syntezą. Późniejsze, powstałe w latach 30. i 40., odznaczają się znacznie silniejszym ładunkiem ekspresyjnym, większym dynamizmem zdeformowanych kształtów. Wszystkie te cechy zauważył Janusz Zagrodzki, porównujący poszczególne dzieła. Zwrócił on uwagę także na ich zmysłowość, która we wczesnych pracach była „niemal klasyczna”.

„Akt 1“, 1925-1930 (fot. kobro.art.pl). Rzeźbiarka zajmowała się również malarstwem. Znany jest z reprodukcji jej zaginiony obraz „Kompozycja abstrakcyjna” z lat 1924-1926. Ostatnie prace jakie wystawiła, to cztery kompozycje malarskie pod nazwą „Pejzaż morski”. Ujrzały one światło dzienne w 1936 roku i prawdopodobnie powstały w Chałupach. Zaginęły ponadto projekty architektoniczne – kabiny tytoniowej, wykonany razem ze Strzemińskim w latach 1927-1928, oraz przedszkola funkcjonalnego z lat 1932-1934.

Strzemiński był entuzjastą prac żony i promował jej sztukę, jednak jej prace – analityczne, surowe, nacechowane puryzmem – spotykały się z chłodnym przyjęciem poza środowiskami, w których artystka się obracała. Masowy odbiorca nie rozumiał sztuki tak awangardowej i oderwanej od dotychczasowej tradycji obrazowania. Recenzenci wyrażali swoją nieprzychylność, nazywając jej dzieła bezcelowymi, mijającymi się z kwintesencją rzeźby poprzez rezygnowanie z nadawania bryle zdecydowanej formy, wreszcie poprzez odmawianie im miana rzeźby jako takiej. Jak mówiła sama Kobro: „Moja rzeźba nie jest tym, czego by chcieli w swych salonach zbankrutowani i spatynowani fabrykanci”.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Polecamy e-book Pawła Rzewuskiego „Wielcy zapomniani dwudziestolecia cz.2”:

Autor: Paweł Rzewuski
Tytuł: „Wielcy zapomniani dwudziestolecia cz.2”

Wydawca: PROMOHISTORIA [Histmag.org]

ISBN: 978-83-934630-1-5

Stron: 59

Formaty: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)

3,9 zł

(e-book)

Strony:
1 2 3
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Marta Przybylak

Studentka w Instytucie Historii Sztuki UW, interesuje się historią grafiki i malarstwa przełomu XIX i XX wieku a także dziejami sporów wyznaniowych.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org