Autor: Marta Hołowaty
Tagi: Polska, 1945-1989, Książki, Sylwetki i biografie, Historia kultury i sztuki, Recenzje
Opublikowany: 2014-07-29 15:23
Licencja: wolna licencja

Krystyna Kolińska – „Preteksty do wspomnień” – recenzja i ocena

Domowe archiwum jest dla wielu pisarzy niewyczerpany źródłem inspiracji, do którego sięgają w chwilach kryzysów twórczych. Dla Krystyny Kolińskiej, eseistki i prozaiczki, zagłębianie się w pełne wspomnień zapiski stanowi podróż w czasie, do dni sięgających II wojny światowej. Historie fascynujące przetyka chaotycznymi zapiskami, tworząc interesującą podróż przez dekady.

Krystyna Kolińska
Preteksty do wspomnień
Ocena: 7
Wydawca: Iskry
Rok wydania: 2014
Okładka: twarda
Liczba stron: 452
ISBN: 9788324403574

Przeczytaj fragment książki

Przeglądając kolejne porcje zapisków Krystyna Kolińska wędruje od swoich lat młodzieńczych, które przypadły na czasy wojny, aż po czasy obecne, nadal czynne zawodowo. Relacjonując głównie historie, które towarzyszyły jej w latach pracy dziennikarskiej, autorka portretuje swoich przyjaciół oraz osobistości, które mogła poznać w trakcie pisania kolejnych tekstów oraz książek. Daje to fascynujący kolaż pozornie niezwiązanych ze sobą postaci polskiego życia kulturalnego, o których Kolińska tworzyła teksty lub z którymi zaprzyjaźniła się przez lata uczestnictwa w obiegu literackim. Przez prawie pół tysiąca stron książki poznajemy z nieznanej do tej pory perspektywy np. Marię Kuncewiczową czy Eryka Lipińskiego. W otoczeniu Kolińskiej nieustannie pojawiają się znani w kolejnych dekadach dziennikarze, twórcy kultury oraz często niechętni jej działaniom przedstawiciele władzy. Pretekstem do wspomnień może być zdjęcie zachowane z czasów kabaretu studenckiego lub list od nieżyjącej od wielu dekad przyjaciółki na emigracji. Wszystkie dokumenty oraz upominki Kolińska segreguje oraz poddaje pieczołowicie procesowi upamiętnienia.

Ten przytoczony proces upamiętniania jest wzmocniony właśnie przez owe zdjęcia, które dołączone do historii opisywanych przez Kolińską w pewien sposób „ożywiają” dawnych znajomych pisarki. Większość z tych, którzy zasłużyli na obszerne miejsce w jej książce dawno już odeszła, a wielu nie doczekała się za życia godnego dla nich miejsca w pamięci zbiorowej. Mimo, że Kolińska umieszcza w swoich specyficznych sylwetkach powszechnie znane fakty dotyczące słynnych znajomych, to jednak stawiane na pierwszym planie osobiste doświadczenia, przeżycia z nimi związane, nadają wszystkim zapiskom wzruszającej plastyczności. Czy tak naprawdę „Preteksty do wspomnień” są książką o ludziach, czy mamy do czynienia z krypto-biografią, w której o samej autorce mówią nie zaangażowani znajomi, ale kształt ich wspólnych relacji?

Mimo nagromadzeń fascynujących historii, „Preteksty do wspomnień” są pozycją bardzo nierówną. Stanowią zbiór w większości niepowiązanych ze sobą opowieści, spojonych postacią autorki. Mamy więc zapiski z czasów stanu wojennego obok powrotów do okresu II wojny światowej, fragmenty listów autorki i pamiętników jej przyjaciółki. Wprowadza to często niepotrzebny chaos, a fala wspomnień może przytłoczyć czytelnika. Opowieści nie są przytaczane w żadnym porządku chronologicznym, co nadaje im autentycznego charakteru przerzucania starych notatek. Wiele z nich, jak wspomnienia ze stanu wojennego, to wspaniałe świadectwo trudnej epoki. Niektóre zapiski są jednak tak krótkie, że umykają pamięci i gubią się wśród wielu wątków zawartych przez autorkę w zbiorze.

„Preteksty do wspomnień” kiedy rozłożymy je na kawałki, pokazują ogrom pracy, którego podjęła się Kolińska przy pracy nad swoją książką. Przenikające się na dziesiątkach stron epoki, różne środowiska, nie tylko literackie, barwne podróże polskie i zagraniczne – usystematyzowanie wspomnień to niebanalne zadanie. Aby spisać wszystkie bliskie sercu historie, autorka musiałaby się chyba podjąć napisania sagi składającej się z kilku tomów.

Obrana przez autorkę forma zapisu wspomnień nie odbiera im jednak uroku oraz dokumentującego karierę pisarską i dziennikarską znaczenia. Przenikające się lata trudne, jak czasy stanu wojennego, z chwilami pełnymi radości, ilustrują działanie „poziomicy życia”. Dla tych, których fascynuje styl tworzenia literatury oraz życie literackie czasów PRL pozycja Kolińskiej to okno na ten nie tak dawno miniony świat.

Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Marta Hołowaty
Studentka II roku SUM na kierunkach krytyka literacka oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna na Uniwersytecie Jagiellońskim. Recenzent książek, filmów oraz seriali. Interesuje się historią Żydów w Polsce, kulturowym dziedzictwem Małopolski oraz literaturą okresu PRL-u. Zagorzała fanka seriali kryminalnych.

Wszystkie teksty autora

Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Mateusz Balcerkiewicz
redaktor naczelny
redakcja@histmag.org
telefon: 798 537 653
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy