Marcel H. Van Herpen – „Wojny Putina” – recenzja i ocena

Rzadko się zdarza, żeby książka historyczna była tak aktualna jak _Wojny Putina_. Jej treść może być zresztą uzupełniana przez wydarzenia z każdego nadchodzącego dnia – zarówno tego, w którym ta recenzja jest pisana (prorosyjscy separatyści właśnie strącili dwa ukraińskie myśliwce), jak i zapewne z dnia, w którym trafi ona do czytelników.

Marcel H. Van Herpen
Wojny Putina
Ocena: 8
44 zł
Wydawca: Prószyński Media
Rok wydania: 2014
Okładka: twarda
Liczba stron: 408
Format: 16,5x24 cm
ISBN: 978-83-7839-784-7

Autorem książki Wojny Putina jest Marcel Van Herpen, dyrektor holenderskiego think tanku Cicero Foundation, zajmujący się sprawami integracji europejskiej, w tym szczególnie integracji krajów Europy Środkowej i Wschodniej z UE i NATO. Van Herpen jest ponadto badaczem problemów współczesnej Rosji oraz problemów postsowieckiej przestrzeni cywilizacyjnej. Rok temu wydał książkę zatytułowaną Putinism: the Slow Rise of a Radical Right Regime in Russia.

Praca skupia się na konfliktach i wojnach wywołanych przez obecny reżim rządzący Rosją, która pod rządami Władimira Putina stara się zbudować kolejne rosyjskie imperium. Książka jest podzielona na trzy części. Pierwsza dotyczy historycznych źródeł rosyjskiego imperializmu i imperialnej tradycji, która jest genetyczną cechą tego państwa, druga zawiera opis niszczenia zalążków jelcynowskiej demokracji i przekształcania Rosji w państwo autorytarne. Trzecia część poświęcona została wojnom przedputinowskim (zimna wojna, wojna w Afganistanie, pierwsza wojna czeczeńska) oraz wojnom rozpętanym przez Putina (druga wojna czeczeńska, wojna z Gruzją). Wstęp do wydania polskiego, poprzedzający te części, zawiera też krótkie odniesienie do obecnej wojny na Ukrainie – opanowanie tego państwa ma być według Van Herpena marzeniem Putina.

Zobacz też:

Autor stawia tezę, że wojny rozpętane przez prezydenta Rosji są wypadkową zarówno jego bezwzględnej i niezmiernie konsekwentnej woli odbudowy imperium, jak i bierności, braku solidarności i chciwości Zachodu, którego poszczególne kraje w sposób egoistyczny starają się kosztem wspólnych interesów załatwiać własne partykularne sprawy z Kremlem. Van Herpen ocenia taką politykę jako zgodną z powiedzeniem przypisywanym Leninowi: kapitaliści sprzedadzą nam linę, na której ich powiesimy. Motywem przewodnim książki jest właśnie Putinowska zaciekłość w wprowadzeniu polityki imperialnej i niezważanie przy tym na koszty. Przykładem tego jest wysadzanie wielopiętrowych domów w Rosji, aby mieć pretekst do rozpętania wojny przeciw Czeczenom, o co autor niedwuznacznie oskarża reżim Putina.

Książka Wojny Putina jest bardzo dobrym kompendium historii Rosji i jej polityki w schyłkowych latach prezydentury Jelcyna i podczas rządów jego następcy. Van Herpen dokonał bardzo szczegółowej analizy głównych aspektów życia politycznego i społecznego naszego sąsiada. Dokładnie, wręcz drobiazgowo odtworzył procesy przygotowania do wojen i ukazał ich polityczne skutki. Wniosek autora jest jednoznaczny: jego zdaniem Putin będzie nadal prowadził swoją agresywną politykę i nie powstrzymają go żadne sankcje. Czasem zrobi leninowski krok do tyłu, żeby potem zrobić dwa kroki do przodu. Van Herpen nie pozostawia złudzeń.

Jeśli coś można zarzucić autorowi, to zbyt częste porównywania reżimu Putina do reżimu Mussoliniego, które moim zdaniem są nie zbyt trafne, bo np. bojówki Młodzieżowego Demokratycznego Antyfaszystowskiego Ruch „Nasi” czy przywróceni do łask Kozacy w żaden sposób nie mogą być porównywani z wielotysięczną i militarnie szkoloną faszystowską organizacją tzw. „Czarnych Koszul”.

Książka jest niezmiernie ciekawa zarówno z powodu bogatej faktografii, jak i wyjątkowo dociekliwej i znakomitej analizy przedmiotu. Rzadko się zdarza, żeby zachodni badacz Rosji tak dokładnie wczuł się w specyfikę tego kraju, który swego czasu Churchill nazwał zagadką owinięta w tajemnicę.

Redakcja i korekta: Agnieszka Leszkowicz

Śledź nas!
Komentarze

O autorze
Wojciech Tomaszewski
Absolwent prawa (praca magisterska na temat ideologii Mao Zedonga), historii (praca magisterska na temat wojny domowej w Rosji) oraz Zarządzania na UW. Aktualnie pisze rozprawę doktorską na WPiA UW. Jego główne zainteresowania to cywilizacja chińska i cywilizacja sowiecka. Publikuje artykuły historyczne na portalu Centrum Studiów Polska–Azja. Pasję poznawania innych cywilizacji łączy z wielokrotnymi podróżami po Europie, Afryce i Azji.

Wszystkie teksty autora

Polecane artykuły
Pierwszy polski portal historyczny
ISSN: 1896-8651
Wydawca portalu
Michał Świgoń PROMOHISTORIA
ul. Koźmiana 2/89
01-606 Warszawa
telefon: 692 929 681
m.swigon@histmag.org
NIP 626-281-54-56
Numer konta: PL 33 1140 2004 0000 3802 7410 0716
Patronaty
Jak uzyskać patronat
Kontakt z redakcją
Magdalena Mikrut-Majeranek
redaktor naczelna
redakcja@histmag.org
telefon: 796 418 763
Reklamuj się u nas
Oferta reklamowa
Konkursy
Nasze konkursy