Opublikowano
2015-03-16 18:00
Licencja
Wolna licencja

Bohdan Urbankowski - „Józef Piłsudski. Marzyciel i strateg” - recenzja i ocena

Wielkie postacie historyczne wymagają wielkich opracowań. Niewątpliwie z takim mamy do czynienia przy biografii Józefa Piłsudskiego, autorstwa Bohdana Urbankowskiego. Jest to książka wielka nie tylko gabarytowo (tysiąc stron, z grzbietem zajmującym na półce osiem centymetrów). Przede wszystkim Marzyciel i strateg to rzecz napisana z rozmachem, wieloperspektywicznie i wielowątkowo, z ostrymi tezami i wartką, eseistyczną narracją. Opus vitae godne zapamiętania przez najbliższe dekady.


Strony:
1 2
Autor: Marek Orłowski
Tytuł: „Józef Piłsudski. Marzyciel i strateg”
Wydawca: Zysk i S-ka
Rok wydania: 2014
Oprawa: twarda
Wymiary: 175 × 243
Liczba stron: 1024
ISBN: 978-83-7785-480-8
Cena: 59,00 zł

Ocena naszego recenzenta: 8/10
(jak oceniamy?)
Inne recenzje książek historycznych

Zobacz też: Józef Piłsudski i przewrót majowy

Ci, którzy znają już twórczość Urbankowskiego, nie znajdą tu wiele nowego. Biografia powstała z zebrania w jednym woluminie dwutomowej pracy z 1997 r., która z kolei opierała się na wcześniejszych tekstach (np. na Filozofii czynu z 1988 r.). Wznowienie jest więc pewnym ukoronowaniem dorobku autora, ale także może być z powodzeniem uznane za współczesny manifest polityczny tych, którzy odwołują się do spuścizny Marszałka.

Urbankowski bowiem, dogłębnie prześwietlając sylwetkę architekta zamachu majowego, nie stroni od komentarzy politycznych. Jego antyrosyjskie nastawienie jest podniesione do kwadratu. Z jednej strony bowiem czas jego twórczości przypada na ustrojową transformację, co nakłada się z perspektywą osoby, od dawna już zaangażowanej w działalność opozycyjną. Z drugiej zaś strony, stara się on patrzeć na rekonstruowaną przeszłość oczami Piłsudskiego, który nigdy nie ukrywał swej niechęci do państwa carów i bolszewików.

Przeczytaj:

Marszałek odmalowany jest z rozmachem. Czytelnik może obejrzeć jego rodzinne środowisko i wyniesione z domu wartości, początki socjalistyczno-insurekcyjnego aktywizmu, wojnę z bolszewikami, pierwsze lata II RP, zamach majowy i wreszcie ostatni etap życia. Porządek problemowy miesza się tu z ciekawą, erudycyjną problematyzacją materiału. Część pierwsza – Korekta mitów – traktuje o losach Piłsudskiego od narodzin do śmierci. Romantyzm celów, pozytywizm środków, czyli druga część, to fresk przedstawiający koleje walki, toczonej przez Marszałka, ukazany w szerokim kontekście dziejowym. Wreszcie, ostatnia część, Filozofia czynu, to przenikliwa analiza jego myśli politycznej.

Obok drobiazgowej rekonstrukcji faktów z życia prywatnego, Marzyciel i strateg to dogłębne studium z historii wojskowości, a pewne wątki książki ocierają się nawet o antropologię historyczną i socjologię. Na szczególne uznanie zasługuje zwłaszcza ostatnia część, w której Urbankowski pieczołowicie zrekonstruował światopogląd Piłsudskiego, sumując różnorakie motywy, rozrzucone w wielu tekstach i wypowiedziach. Z powodu takiej wielowątkowości dzieło to wykracza poza standardy akademickiej biografii, będąc w istocie studium całego pokolenia i podsumowaniem pewnej epoki w dziejach Polski.

W swej narracji Urbankowski nie bierze jeńców, a z powodu wspomnianego upolitycznienia pewnych wątków niejednokrotnie strzela na oślep. Po części usprawiedliwia go przyjęta konwencja – wszak od tekstów eseistycznych mamy prawo oczekiwać tez śmiałych, czy wręcz przerysowanych, które nie byłyby możliwe do postawienia i obronienia w naukowym opracowaniu. Przyznać trzeba też, że Urbankowski przywołuje szeroką literaturę przedmiotu, edycje źródłowe oraz archiwalia. Nad pewnymi jego tezami nie można jednak przejść do porządku dziennego.


Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Strony:
1 2
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Piotr Kuligowski

Historyk myśli politycznej, dziewiętnastowiecznik. Doktorant w Instytucie Historii UAM. Zainteresowania badawcze oscylują wokół historii polskiej myśli radykalnej, wczesnej myśli socjalistycznej, ruchów rewolucyjnych i procesów narodotwórczych. Przygotowuje rozprawę doktorską o polskim socjalizmie niepodległościowym w XIX w.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org