Opublikowano
2014-07-28 09:34
Licencja
Wolna licencja

I wojna światowa w Histmag.org

I wojna światowa, trwająca od 28 lipca 1914 r. do 11 listopada 1918 r., zmieniła Europę i cały świat. Dlaczego pierwsza wojna światowa wybuchła? Jak wyglądały jej najważniejsze bitwy i działania dyplomatyczne? Jakie jest jej dziedzictwo? Tu znajdziesz odpowiedź na te i wiele innych pytań.


Zobacz też: Tematy Histmag.org - jeśli nie wiesz od czego zacząć!

Pierwsza wojna światowa – jak wyglądała? Jak zmieniła świat?

Andrzej Chwalba: wyobrażamy sobie, że pierwsza wojna światowa była mało znacząca

Obecny rok stoi pod znakiem setnej rocznicy wybuchu pierwszej wojny światowej – konfliktu, który zmienił Europę, ale pozostaje w cieniu wydarzeń z lat 1939–1945. Do księgarń trafiła nowa polska synteza Wielkiej Wojny autorstwa prof. Andrzeja Chwalby z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zapytaliśmy krakowskiego historyka o kataklizm, który wstrząsnął w początku XX wieku Starym Kontynentem.



Czytaj dalej...

Przyczyny wybuchu pierwszej wojny światowej

Prawdziwy powód wybuchu I wojny światowej

28 czerwca 1914 r. arcyksiążę Franciszek Ferdynand zginął w Sarajewie z ręki młodego serbskiego nacjonalisty Gawriło Prinicipa. Choć zabójstwo następcy tronu Austro-Węgier było sprawą poważną, wybuch w jego następstwie konfliktu zbrojnego wcale nie był oczywistością. A może I wojna światowa w ogóle nie była nieunikniona?



Czytaj dalej...

Wybuch I wojny światowej: prawdy, półprawdy i mity

W ostatnim czasie można dostrzec „kłopotliwe” zainteresowanie polskich mediów, publicystów i historyków Wielką Wojną 1914-1918. „Kłopotliwe”, bo choć w jej wyniku po 123 latach zaborów Polska odzyskała niepodległość, to owo wielkie militarne starcie nie budziło dotychczas większego zainteresowania. Dziennikarze i profesjonalni badacze, którzy z doskoku, bo przecież setna rocznica, znaleźli się na morzu historiografii pierwszowojennej, wpadali na ogół na mieliznę.



Czytaj dalej...

Geneza pierwszej wojny światowej:

Koniec świata dżentelmenów. Wielka Brytania przed I wojną światową

Epoka edwardiańska w historii Wielkiej Brytanii, przypadająca na początek XX wieku, była czasem szczególnym, w którym w cieniu zbliżającej się Wielkiej Wojny nowe ścierało się ze starym.



Czytaj dalej...

Preludium Wielkiej Wojny - I wojna bałkańska

Akapity o sytuacji na południu Europy w przededniu I wojny światowej zazwyczaj ograniczają się w podręcznikach do wzmianek o "kotle bałkańskim". Tymczasem doszło tam do dwóch konfliktów, które okazały się ostrzeżeniem przed grozą Wielkiej Wojny.



Czytaj dalej...

Arcyksiążę Ferdynand i Gavrilo Princip. Zamach w Sarajewie 28 czerwca 1914 r.

Mówi się, że pierwsza wojnę światowa rozpoczęła się 28 czerwca 1914 r. w Sarajewie. Zabójstwo austriackiego następcy tronu przez serbskiego nacjonalistę wywołało lawinę zdarzeń, która na cztery lata zamieniła Europę w pole bitwy.



Czytaj dalej...

Pierwsza wojna światowa: wojsko, bitwy, dyplomacja, propaganda

Lipiec 1914 - jak wyglądała mobilizacja armii niemieckiej?

Latem 1914 roku chyba nikt nie brał na poważnie możliwości wybuchu wojny. Mobilizacja zaczęła się niespodziewanie i przebiegła błyskawicznie. Wielu zmobilizowanych nie doczekało do końca sierpnia...



Czytaj dalej...

I wojna światowa - pierwsze dni

Zanim żołnierze I wojny światowej na dobre zamieszkali w okopach, przez kilka tygodni toczyły się intensywne walki manewrowe. W niemieckiej inwazji na Belgię uczestniczył m.in. przyszły legendarny dowódca Afrika Korps, Erwin Rommel.



Czytaj dalej...

„Zaciągnij się!”. Brytyjskie plakaty werbunkowe z I wojny światowej

Technologia od kilkudziesięciu lat umożliwia niedrogą, masową produkcję wysokiej jakości druków ulotnych. W czasach I wojny światowej po raz pierwszy zastosowano plakaty dla celów werbunkowych – w Wielkiej Brytanii powstało ponad dwieście różnych wzorów.



Czytaj dalej...

Rozejm bożonarodzeniowy: chwila wspólnoty w okopach I wojny światowej

Boża Narodzenie to czas, w którym konflikt nierzadko zastępowany jest pokojem i wspólnotą. W grudniu 1914 roku przekonali się o tym brytyjscy i niemieccy żołnierze frontu zachodniego I wojny światowej, którzy zawarli... rozejm. Opowiada o nim dr Przemysław Piotr Damski, historyk z Akademii Finansów i Biznesu Vistula.



Czytaj dalej...

Kampania w niemieckiej Afryce Południowo-Zachodniej 1914–1915 (cz. I)

Tak Niemcy z Namibii, jak i Burowie ze Związku Południowej Afryki wiedzieli, że w razie wybuchu konfliktu w Europie, także starcie między nimi będzie nieuniknione. Wojna została przez obydwie strony zaplanowana z najdrobniejszymi szczegółami, jak zawsze jednak rzeczywistość okazała się dużo bardziej złożona od planów. Południowoafrykański premier Louis Botha nie przewidział wybuchu antyrządowego powstania. Z kolei major von Heydebreck nie uwzględnił włączenia się do wojny Portugalczyków, a i nie mógł przewidzieć że zginie w nieszczęśliwym wypadku w pierwszym roku wojny.



Czytaj dalej...

Witkacy był dobrym żołnierzem

Pierwsza wojna światowa wywarła swój wpływ na losy całego pokolenia Europejczyków, wśród nich Stanisława Ignacego Witkiewicza. O wojskowym epizodzie życia artysty rozmawiamy z Krzysztofem Dubińskim, autorem książki „Wojna Witkacego, czyli kumboł w galifetach”. Część pytań nadesłali czytelnicy naszego portalu.



Czytaj dalej...

Ukraińscy Strzelcy Siczowi i plany tureckiej inwazji na Krym podczas I wojny światowej

Trudno powiedzieć, czy Turcja zaangażuje się zbrojnie w konflikt na Krymie. Warto jednak pamiętać, że braterstwo broni między tureckimi i ukraińskimi żołnierzami narodziło się już 100 lat temu i może służyć za przykład w budowaniu obecnych relacji.



Czytaj dalej...

Stulecie rosyjsko-ukraińskiej bitwy o górę Makiwka 1915-2015

Po wybuchu w ubiegłym roku konfliktu w Donbasie wśród Ukraińców gwałtownie odżyła pamięć o wcześniejszych wojnach z Rosją. Szczególnie w tym kontekście zapisał się Legion Ukraińskich Strzelców Siczowych (dalej USS), utworzony w ramach austro-węgierskich sił zbrojnych latem 1914 roku. W roku 2015 Ukraińcy obchodzą setne rocznice aż trzech ważnych wydarzeń w historii tej formacji – jednym z nich jest okrągła rocznica bitwy o górę Makiwka.



Czytaj dalej...

Podzielone społeczeństwo. Amerykanie wobec Ententy i państw centralnych

Po wybuchu Wielkiej Wojny amerykańska opinia publiczna podzieliła się na zwolenników jednej bądź drugiej strony. Dominowały sympatie proalianckie, ale głosu przeciwników Ententy nie można było ignorować. Wszyscy zgadzali się, że Stany powinny pozostać neutralne. Z czasem to podejście uległo zmianie.



Czytaj dalej...

Stany Zjednoczone Ameryki i ich dyplomacja w okresie I wojny światowej

Przystąpienie Stanów Zjednoczonych do wojny po stronie koalicji diametralnie zmieniło stosunek sił. 3 700 000 Amerykanów znalazło się pod bronią, a przeszło 10 000 000 musiało pracować w służbach pomocniczych i dla zaopatrzenia frontu. W celu sfinansowania potrzeb wojska wypuszczono do 1919 r. obligacje na sumę 21 448 120 300 dolarów.



Czytaj dalej...

Miejsca i pamiątki pierwszej wojny światowej

Bitwa łódzka 1914: ocalić od zapomnienia (fotoreportaż z cmentarzy wojennych)

W listopadzie 1914 roku w okolicach Łodzi rozegrała się jedna z najkrwawszych bitew I wojny światowej. Dziś niewielu mieszkańców regionu o niej pamięta, a jedynym świadectwem okrutnego boju są cmentarze wojenne z tego okresu. Ukryte w gęstwinie lasu, z trudem próbują przypomnieć o tamtych wydarzeniach.



Czytaj dalej...

Pamięć o pierwszej wojnie światowej

Koniec europejskiej idylli. Przyczyny wybuchu wielkiej wojny oczami polskiej prasy z lat 1924 i 1934

Przyczyny wybuchu pierwszej wojny światowej to przedmiot zażartych sporów historycznych. Jak przedstawiała powody tego konfliktu polska prasa dwudziestolecia międzywojennego?



Czytaj dalej...
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy
Nie ma jeszcze żadnych komentarzy
Redakcja

Redakcja Histmag.org

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org