Sylwetki i biografie

Kariera Iwana Majskiego

Iwan Majski był bez wątpienia człowiekiem zawziętym i przekonanym o własnej wyjątkowości. Od lat dwudziestych zaczął rozwijać swoją karierę w sowieckiej dyplomacji, w 1929 roku został ambasadorem w Finlandii, a w 1932 roku – w Wielkiej Brytanii. Jakie były jego relacje z przełożonymi? Co wiemy na temat jego charakteru?

Gabriel Gorodetsky

5 najbardziej znanych morderców międzywojennej Polski

Tymi zbrodniami żyła cała Polska. Zabijali, by dokonać zemsty za okrutny epizod z dzieciństwa, dać upust zdradzonym uczuciom czy ułożyć sobie życie na nowo - bez dziecka. Kto stał za najgłośniejszymi morderstwami II Rzeczpospolitej?

Albert Einstein – naukowy marzyciel

Albert Einstein – uparty w dążeniu do naukowych celów, idealista o niemalże utopijnych wizjach świata. Laureat Nagrody Nobla, ale nie za teorię względności...

Julia Zeyer

Tomasz Kurpierz – „Henryk Sławik 1894-1944. Biografia socjalisty” – recenzja i ocena

„Tak płaci Polska”. To krótkie zdanie jest najsłynniejszym cytatem, obrazującym stosunki polsko-węgierskie. Wypowiedział Henryk Sławik, polski socjalista, podpisując tym samym dwa wyroki: życia dla Józsefa Antalla i śmierci dla siebie.

Daria Czarnecka

Michaił Gorbaczow – mąż opatrznościowy czy grabarz ZSRR?

Wybór Michaiła Gorbaczowa na nowego genseka 11 marca 1985 r. nie był tylko kolejną zmianą warty przy gnijącym Leninie. Władcą Kremla został człowiek, który zupełnie nie pasował do swoich poprzedników i radzieckich realiów. Człowiek, który przez przypadek (wbrew własnym intencjom) przyspieszył rozpad imperium mającego być urzeczywistnieniem socjalistycznej utopii.

Marta Kozak

Baldwin I z Boulogne - od zera do bohatera

Baldwin z Boulogne – już od narodzin jego los był przesądzony. Nie było dla niego ziemi, władzy ani sławy. Nikt wtedy nie przewidział, że najmłodszemu synowi Eustachego II przeznaczona jest znacznie większa sława i władza, niż gdyby miał zostać tylko hrabią Boulogne…

Marcin Sałański

Wernher von Braun: SS-man podbija Księżyc

Mówi się, że mierzył do gwiazd, lecz strzelał w Londyn. Wernher von Braun urodził się na terenie dzisiejszej Polski, służył w SS, lecz to Amerykanom zapewnił kosmiczną potęgę i zwycięstwo nad Sowietami w walce o dominację w kosmosie.

Nina Majewska-Brown – „Ostatnia „więźniarka” Auschwitz” – recenzja i ocena

Upalne lato 1939 roku, wymarzone wakacje w Polsce i wybuch wojny, która na zawsze odmieni życie głównej bohaterki. Pech? Przeznaczenie? Można się o tym przekonać, sięgając po najnowszą książkę Niny Majewskiej-Brown.

Katarzyna Nakonieczna

Jerzy Ptakowski – „Auschwitz bez cenzury i bez legend” – recenzja i ocena

Wiele napisano o więźniach KL Auschwitz oraz o tworzonym przez nich ruchu oporu. Jednak mało mówi się o tej działalności poprzez pryzmat ich przedwojennej działalności politycznej. Warto wypełnić ową lukę.

Daria Czarnecka

Wywiady

W latach 1944-1956 Resort Bezpieczeństwa Publicznego był tarczą i mieczem partii, bezpardonowo wykorzystywaną przez rządzących

„Leksykon bezpieki. Kadra kierownicza aparatu bezpieczeństwa 1944-1956” to publikacja, która ma na celu wypełnienie białych plam w biografistyce polskich dziejów najnowszych. W pierwszym tomie opublikowano 50 życiorysów postaci służących w bezpiece. W planach jest przygotowanie kilkuset kolejnych biogramów! O tajnikach pracy nad publikacją opowiadają redaktorzy: dr Witold Bagieński i Magdalena Dźwigał.

Wojciech Polak – „Żółkiewski. Pogromca Moskwy” – recenzja i ocena

Hetman Stanisław Żółkiewski był jednym z najwybitniejszych dowódców nowożytnej Europy. Niedawno ukazała się jego biografia pióra Wojciecha Polaka. Czy warto po nią sięgnąć?

Katarzyna Rembacka – „Komunista na peryferiach władzy. Historia Leonarda Borkowicza (1912-1989)” – recenzja i ocena

Zagorzały komunista, więzień polityczny Berezy Kartuskiej, żołnierz Dywizji Kościuszkowskiej i pierwszy wojewoda szczeciński. Dlaczego pod koniec życia stał się przeciwnikiem komunizmu? O specyficznej biografii Leonarda Borkowicza opowiada książka Katarzyny Rembackiej.

Piotr Juchowski

„Krwawa Luna” przed II wojną światową

Julia Brystiger swoją działalnością w komunistycznym aparacie bezpieczeństwa zapracowała na przydomek „Krwawa Luna”. Jaki był przebieg jej kariery w ruchu komunistycznym przed II wojną światową?

Paweł Sztama

„Odsłony Cata. Stanisław Mackiewicz w listach” – recenzja i ocena

Na barwnym pisarstwie Stanisława Cata-Mackiewicza myślenia politycznego uczyło się kilka pokoleń. W ostatnich latach spuścizna wileńskiego konserwatysty zdaje się przeżywać renesans. Nakładem Wydawnictwa Universitas ukazują się kolejne tomy jego pism wybranych. Mamy teraz okazję więcej dowiedzieć się o samym Mackiewiczu – np. dzięki wyborowi jego korespondencji, który ukazał się nakładem Ośrodka Karta.

Michał Gadziński

Na 548. urodziny Kopernika odtworzono napój według jego receptury

Napój z dodatkiem przypraw i miodu według receptury Mikołaja Kopernika odtworzono na 548. urodziny astronoma. Kopernik był nie tylko genialnym astronomem, ale i lekarzem, którego sława sięgała daleko poza granice Warmii - przekonują władze powiatu olsztyńskiego.

Nauka w Polsce

Bart van Es – „Dziewczynka z wycinanki. Opowieść o wojnie, przetrwaniu i rodzinie” – recenzja i ocena

W 1942 roku holenderska rodzina przygarnia żydowską dziewczynkę. Po wojnie relacje między nimi ulegają rozluźnieniu, aż nadchodzi do niewyjaśnionego zerwania kontaktów. Bart van Es przedstawia ich niezwykłe losy z wrażliwością, historyczną dokładnością i odwagą.

Iwona Szymichowska

Mikołaj Kopernik: historia życia polskiego astronoma

Mikołaj Kopernik do historii przeszedł jako twórca, przełomowej dla nowożytnej nauki, teorii heliocentrycznej budowy Układu Słonecznego. Jak wyglądało życie i działalność człowieka, który zmienił nasze postrzeganie świata?

Michał Anioł – artysta, który doczekał się sławy

18 lutego 1564 roku, w wieku prawie 90 lat zmarł Michał Anioł – geniusz wielu dziedzin sztuki. Człowiek o trudnym charakterze, którego można było kochać lub nienawidzić, ale zawsze doceniało się jego twórcze dokonania.

Natalia Stawarz

Wywiady

Drużyna harcerska „Mury” z Ravensbrück stanowi fenomen na skalę światową

W obozie Ravensbrück prowadzono badania nad sulfonamidami i wykonywano okrutne eksperymenty medyczne. Królikami doświadczalnymi były więźniarki. Kobietom tym pomagały nieustraszone harcerki z drużyny „Murów”. O jej dziejach opowiada Anna Kwiatkowska-Bieda, autorka książki „Harcerki z Ravensbrück”.

„Urodzona gwiazda”: Kim jest serialowa Klaudia Kowal?

Klaudia Kowal to bohaterka rosyjskiego serialu z 2015 roku, opowiadającego dzieje jednej z najpopularniejszych radzieckich piosenkarek – Edyty Piechy, posiadającej polskie korzenie. Okazuje się, że to druga po Annie German Polka, która zrobiła oszałamiającą karierę piosenkarską w Związku Radzieckim. Jednak jak zaczęła się jej kariera sceniczna?

Marek Kornat, Mariusz Wołos – „Józef Beck. Biografia” – recenzja i ocena

Czy polska polityka zagraniczna w latach 1932-1939 była prowadzona w sposób racjonalny? Czy polityka Józefa Becka miała realny wpływ na sytuację międzynarodową? A może istniała jakaś alternatywa dla jego działań? Odpowiedzi na te pytania znajdziemy w monumentalnej pracy autorstwa Marka Kornata i Mariusza Wołosa.

Stefan Wyszyński – „Pro memoria, t. 4: 1956–1957” – recenzja i ocena

Niedawno ukazał się kolejny tom cennych zapisków prymasa Stefana Wyszyńskiego. Czy warto sięgnąć po tę publikację?

Wojciech Sobański

Redakcyjne

Paweł Strzelecki – niestrudzony podróżnik i badacz: Paweł Czechowski w Programie 4 Polskiego Radia

Gościem audycji „Klucz kulturowy” Programu 4 Polskiego Radia był Paweł Czechowski, redaktor portalu Histmag.org. Opowiadał o Pawle Edmundzie Strzeleckim – podróżniku, odkrywcy, geografie i geologu, który jako pierwszy Polak okrążył niemal cały świat w celach naukowych.

Redakcja

Barbara Włodarczyk – „Szalona miłość. Chcę takiego jak Putin. Reportaże z Rosji” – recenzja i ocena

Jakim człowiekiem i politykiem jest Władimir Putin? Jakie skrywa sekrety? Co Rosjanie myślą o swoim przywódcy? Dlaczego go popierają i podziwiają? Czy można krytykować i osądzać cara?

Putin i jego kobiety

Piosenkę „Chcę takiego jak Putin”, napisaną podobno dla żartu, śpiewała cała Rosja już na poważnie. Prezydent Rosji ma całe rzesze wielbicielek, a kremlowska propaganda tylko podsyca jego wizerunek jako idealnego przywódcy. I specyficzną aurę tajemniczości wokół niego...

Barbara Włodarczyk

Savonarola – bicz Boży

Girolamo Savonarola to dominikanin i charyzmatyczny mówca. Święty? Heretyk? Rewolucjonista? Kim był tak naprawdę Savonarola...?

Walter Nigg

Nie żyje Krzysztof Kowalewski

Krzysztof Kowalewski zmarł w wieku 83 lat. Był aktorem wszechstronnym. W swoim dorobku miał przeszło 120 ról. Występował w teatrze, telewizji, kinie, a także brał udział w słuchowiskach radiowych. Wystąpił w ponad 600, a popularność przyniósł mu cykl pt. „Kocham pana, panie Sułku”.

Zmarł profesor Wojciech Józef Burszta

Profesor dr hab. Wojciech Józef Burszta zmarł w piątek, 5 lutego. Był cenionym antropologiem kultury i kulturoznawcą, wybitnym badaczem kultury współczesnej, a także autorem wielu prac naukowych, podręczników, eseistą i tłumaczem.

Ślady holenderskich Żydów

Zdecydowana większość haskich Żydów została wymordowana w czasie II wojny światowej. Społeczność ta od czasów nowożytnych osiedlała się w Niderlandach, wpływając na rozwój tamtejszego handlu i kultury. Jak Holendrzy odnosili się do Żydów w latach trzydziestych XX wieku? Czy współczesna Holandia pamięta o swoich dawnych mieszkańcach?

Bart van Es

Robert Fabbri – „Cesarz Rzymu. Wespazjan” – recenzja i ocena

Robert Fabbri kończy cykl o Wespazjanie powieścią, której kulminacyjnym punktem jest Rok Czterech Cesarzy. Oczywiście główny bohater zostaje jedynym władcą świata rzymskiego. A jak do tego doszło…

Michał Staniszewski

„Anna i Jarosław Iwaszkiewiczowie – Jerzy Lisowski. Listy 1947–1979” – recenzja i ocena

Jarosław Iwaszkiewicz to postać monumentalna, czterokrotnie nominowany do Nagrody Nobla, przez dziesięciolecia wywarł ogromny wpływ na polską literaturę. Jaki prywatnie był autor „Panien z Wilka”? Odpowiedzi na to pytanie może dostarczyć najnowsze wydanie ponad trzydziestoletniej korespondencji z Jerzym Lisowskim.

Iwona Szymichowska

Zmarł Edward Babiuch, ostatni żyjący premier PRL

W wieku 93 lat zmarł Edward Babiuch, były członek Biura Politycznego KC PZPR i premier PRL od lutego do sierpnia 1980 roku. Informację o jego śmierci podał na swoim profilu na Facebooku polityk Sojuszu Lewicy Demokratycznej Krzysztof Janik.

Tomasz Leszkowicz

Zmarł Jerzy Gąssowski, nestor polskich archeologów

Profesor dr hab. Jerzy Gąssowski urodził się 23 sierpnia 1926 w Siedlcach, a zmarł 1 lutego 2021 w Pułtusku. Był cenionym archeologiem i nauczycielem akademickim. Wykładał na Uniwersytecie Warszawskim i na Wydziale Historycznym Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku.

Alicja Stępień-Kuczyńska – „Gorbaczow. Pieriestrojka i rozpad imperium” – recenzja i ocena

Na „gorbimanię” zapadła opinia publiczna całej Europy Zachodniej, Andrzej Rosiewicz śpiewał przed telewizyjnymi kamerami poświęconą mu piosenkę, a Margaret Thatcher uznała go za człowieka z którym warto robić interesy. Czy warto przeczytać najnowszą poświęconą mu książkę?

Krzysztof Lasota

Mat. pras. , Magdalena Mikrut-Majeranek

Wojenne losy Lien de Jong – kim była „dziewczynka z wycinanki”?

Wojenna gehenna, śmierć, ale też promyk nadziei ze strony dobrych ludzi w czasach holokaustu w Holandii. A w tym wszystkim ona – Lien – żydowska dziewczynka, której historia poruszyła niedawno serca ludzi z całego świata.

Jakub Jagodziński

„Mistrz” z Piotrem Głowackim w roli pięściarza z KL Auschwitz. Premiera przesunięta na 3 września

Biografia Tadeusza „Teddy’ego” Pietrzykowskiego, który walczył na ringu w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady Auschwitz-Birkenau, to historia godna Oscara. Z uwagi na pandemię premiera filmu „Mistrz” z Piotrem Głowackim w roli głównej została przesunięta na 3 września 2021 roku.

Joe Biden potomkiem Przemysława I Noszaka?

Joe Biden (Joseph Robinette Biden Jr.) został 46. Prezydentem USA. Zaprzysiężenie miało miejsce 20 stycznia 2021 roku. Kiedy pojawiły się pierwsze wyniki amerykańskich wyborów prezydenckich, w wielu polskich mediach opublikowano informacje dotyczące tego, że posiada on polskie korzenie…. Sprawdźmy!

„Braveheart. Waleczne serce” – reż. Mel Gibson – recenzja i ocena filmu

Od premiery filmu „Braveheart – Waleczne serce” w reżyserii Mela Gibsona minęło ponad ćwierć wieku, a jego popularność wcale nie maleje. Kultowe dzieło Gibsona stało się fenomenem popkultury i zyskało uznanie zarówno w oczach widzów, jak i krytyków.

Jerzy Klimczak

Zbigniew Mentzel – „Kołakowski. Czytanie świata. Biografia” – recenzja i ocena

Tytuł książki zapowiada dokładnie to, co znajdziemy w środku – życie Kołakowskiego i jego twórczość, przy czym punkt ciężkości został w tekście przesunięty w kierunku twórczości oraz tego, jak wybitny filozof postrzegał sprawy i problemy świata.

Katarzyna Kucharczuk

„The Spy” – recenzja i ocena serialu

„The Spy” to oparty na faktach miniserial, opowiadający historię izraelskiego szpiega, który przez kilka lat infiltrował syryjski rząd. Dowiedzcie się, dlaczego to jedna z najlepszych szpiegowskich produkcji. Uwaga na spoilery fabularne!

Jakub Jagodziński

Nad Bzurą i w 2. Korpusie Polskim. Historia żołnierza, którą poznaliśmy dzięki starej fotografii

Czasami buszując w Internecie trafiamy na zdjęcie czy obraz, które pobudzają nasze wspomnienia. Pan Zbigniew Pruski w trakcie przeglądania histmagowej galerii dotyczącej 2. Korpusu Polskiego od razu przypomniał sobie opowieści swojego ojca, Tadeusza, uczestnika walk wrześniowych, który do polskiego wojska we Włoszech trafił z obozu jenieckiego Murnau. Zbigniew Pruski zechciał podzielić się z nami tą niezwykłą historią. A zaczęło się od kilku roślin…

Paweł Czechowski

Święty Wojciech – praski biskup, który wpłynął na losy Polski

Święty Wojciech – pierwszy słowiański męczennik, współpracownik Chrobrego i katolicki patron Polski. Historia Adalberta miała wielki wpływ na dzieje Polski doby wczesnego średniowiecza. Kim był biskup, upamiętniany dziś zarówno przez Polaków jak i Czechów?

Jakub Jagodziński

Ks. Jan Twardowski: Anioł Stróż poezji

Pilnował, żeby poezja nie była zbyt poważna, zbyt zapatrzona w siebie – miała docierać do każdego, nie tylko poprzez humor i prostotę, ale też dzięki swojej prawdziwości. Poeta zaś miał być dla niego „towarzyszem wierzących i niewierzących”, czyli po prostu: człowiekiem.

Ewa Woźniak

Judyta Ostapiak-Jagodzińska

Boel Westin – ,,Tove Jansson. Mama Muminków” – recenzja i ocena

Kultowa bajka potrzebuje kultowej Mamy. Kto z młodego pokolenia nie oglądał Muminków? Boel Westin prezentuje wyczerpującą biografię Tove Jansson, twórczyni popularnej fińsko-szwedzkiej serii bajek i komiksów o trollach.

Multimedia

Nieznana relacja uczestnika walk nad Bzurą w 1939 roku Video

Kaseta magnetofonowa z unikalną relacją weterana po kilkudziesięciu latach ujrzała światło dzienne. Odnalazł ją pan Wiesław - wnuk żołnierza, który w 1939 roku brał udział udział w walkach jako zwiadowca 19 Pułku Piechoty Odsieczy Lwowa.

Mat. pras. , Mateusz Balcerkiewicz

Mat. pras. , Magdalena Mikrut-Majeranek

Mjr Aleksander Tarnawski - ostatni z cichociemnych - świętował setne urodziny!

Major Aleksander Tarnawski jest ostatnim żyjącym cichociemnym. Urodził się 8 stycznia 1921 w Słocinie, a więc zaledwie trzy dni temu świętował swoje setne urodziny.

Alexander Hamilton – Ojciec Założyciel czy ojciec amerykańskiego kapitalizmu?

Przez wielu kojarzony jest z banknotu dziesięciodolarowego oraz musicalu, poświęconego burzliwej historii jego życia. Kim był Alexander Hamilton oraz jakie zasługi położył dla amerykańskiego systemu finansowego? Czy można nazwać go „ojcem amerykańskiego kapitalizmu”?

Geoffrey Roberts i in. – „Churchill i Stalin. Toksyczni bracia” recenzja i ocena

W dyplomacji nadal liczą się więzi zawarte przy rokowaniach choć świat szedł do przodu, niektóre dziedziny życia politycznego jednak się nie zmieniają – tak przynajmniej może się wydawać po lekturze książki Martina Folly’ego, Geoffreya Robertsa i Olega Rzheshevsky’ego. Ale czy na pewno?

Michał Staniszewski

Tadeusz Denkowski – „Moje 1407 dni i nocy w więzieniu mokotowskim. Wspomnienia z lat 1952–1956” – recenzja i ocena

Przez cały okres powojennej rzeczywistości bezpiece udało się rozpracować i osadzić w więzieniach młodzież z blisko 400 różnych organizacji niepodległościowych. Brutalne metody śledcze i upokarzające warunki nierzadko łamały młode charaktery i odbierały szanse na normalne życie. Jak swój pobyt w okrytym złą sławą więzieniu mokotowskim wspomina jeden z młodzieżowych działaczy niepodległościowych?

Agnieszka Osiecka – burzliwe życie słynnej poetki

Agnieszka Osiecka kochała, lecz nie potrafiła się w tej miłości odnaleźć. Brylowała w towarzystwie, a jednocześnie wiecznie uciekała, szukając własnej drogi i miejsca w świecie. Urzekała za życia, ale i robi to nadal – wracając w tekstach swoich piosenek czy publikacjach. Co ukształtowało osobowość poetki?

Pogrzeb Romana Dmowskiego Galeria

Roman Dmowski zmarł 2 stycznia 1939 roku w Drozdowie koło Łomży. Odszedł po długiej walce z chorobą. Jego pogrzeb odbył się 7 stycznia 1939 roku i stał się wielką manifestacją patriotyczną. Dmowskiego pochowano na Cmentarzu Bródnowskim, w grobowcu rodzinnym. Wydarzenia te utrwalono na fotografiach.

Magdalena Heruday-Kiełczewska

Jan Rodowicz „Anoda”. Bohaterskie życie i zagadkowa śmierć

Jan Rodowicz „Anoda” zmarł w areszcie MBP 7 stycznia 1949 roku. Żołnierz AK, harcerz Szarych Szeregów, powstaniec warszawski, student architektury Politechniki Warszawskiej. To dużo jak na jeden, zaledwie dwudziestosześcioletni życiorys.

Jan Zumbach w Afryce – od dowódcy Dywizjonu 303 do najemnika

Jan Zumbach był jedną z najbarwniejszych postaci w polskiej armii. Prowadził awanturnicze życie, kochał przygody i wyzwania, nie stronił od kobiet i alkoholu. Po wojnie imał się różnych zajęć – przemycał diamenty i luksusowe zegarki, prowadził restaurację, walczył jako najemnik w Katandze i Biafrze.

Zmarł ojciec Maciej Zięba

Dominikanin przegrał długą walkę z chorobą nowotworową. Miał 66 lat.

Mateusz Balcerkiewicz

Kim był Sylwester I?

Huczne obchodzenie nowego roku to zwyczaj o pogańskich korzeniach. W chrześcijaństwie 31 grudnia łączy się jednak przede wszystkim z osobą Sylwestra I – czym zapisał się on na kartach historii?

Antoni Olbrychski

Wspomnienia

Jan Krzysztof Kelus wspomina Zbigniewa Romaszewskiego

Jakie były pierwsze wrażenia Jana Krzysztofa Kelusa po spotkaniu Zbigniewa Romaszewskiego? Jak wspominał on początki swojej współpracy z Komitetem Obrony Robotników?

Jan Krzysztog Kelus

Szimon Peres – „Liczą się tylko wielkie marzenia. Odwaga, wyobraźnia i budowa nowoczesnego Izraela” – recenzja i ocena

Szimon Peres w polityce działał przez siedem dekad. Na ten czas przypadały zarówno sukcesy młodego państwa Izrael, jak i wielkie trudności. Niedawno ukazała się autobiografia tego zmarłego w 2016 roku polityka. Czy warto po nią sięgnąć?

Cezary Wołodkowicz

Henryk Konwiński. Historia tańcem pisana

„Henryk Konwiński. Historia tańcem pisana” to opowieść o niezwykle barwnym życiu tancerza, choreografa, reżysera i pedagoga, który rozpoczął swoją taneczną przygodę ponad 65 lat temu w Poznaniu. Spisaniem jego dziejów zajęła się Magdalena Mikrut-Majeranek, redaktor Histmaga.

Redakcja