Archeologia

Reklamy

Styczniowo-lutowe wydanie „Odkrywcy” 2024

Nr styczeń-luty 2024 „Odkrywcy to 300. numer „Odkrywcy”!

Reklama

Opinie

Czy Europa dogoni Polskę? Handel zabytkami to duży problem opinia

Skandynawski pierścień z epoki wikingów? 700€. Bliskowschodnia figurka z epoki brązu? 280 €. Miejsce tych przedmiotów jest w muzeach, a nie na internetowych bazarach, z których trafią potem do prywatnych kolekcji.

Jakub Jagodziński

Newsy

Lubelskie: Podczas budowy stodoły 12-latek znalazł średniowieczny zabytek

Podczas budowy stodoły w gminie Wilków (Lubelskie) 12-letni chłopiec znalazł głowicę buławy gwiaździstej, datowaną na XII-XIV wiek. Zabytek zostanie przekazany w depozyt najprawdopodobniej do Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym.

Nauka w Polsce

Newsy

Odkrycie Polaków w Sudanie wśród najważniejszych dokonań archeologicznych w 2023 roku

Odkrycie malowideł ze Starej Dongoli (Sudan) przez ekspedycję Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego, znalazło się w gronie dziesięciu najważniejszych dokonań archeologii w 2023 roku, wskazanych przez prestiżowy amerykański magazyn Archaeology.

Nauka w Polsce

Ciekawostki i rocznice

Grobowiec Tutanchamona: polski wątek

„Czy coś Pan widzi?” – zapytał lord Carnarvon archeologa, który wetknął do wnętrza grobowca świecę. „Tak. To jest cudowne!” – odparł Howard Carter. 26 listopada 1922 r., otwarto grobowiec Tutanchamona. Czy zajrzał do niego również Polak, Aleksander Laszenko?

Nauka w Polsce

Reklamy

Listopadowo-grudniowe wydanie „Odkrywcy” 2023

Listopadowo-grudniowy numer „Odkrywcy” 2023 w sprzedaży. Najbardziej podwodny numer w historii „Odkrywcy”!

Reklama

Ciekawostki i rocznice

Odkrycia archeologiczne w Polsce i na świecie - czy zawód archeologa jest trudny?

Czy zastanawialiście się kiedyś czym zajmuje się archeolog lub czy po archeologii jest praca? Wybraliśmy dla Was teksty Histmaga, które opisują odkrycia archeologiczne w Polsce i na świecie, a także pokazują pracę archeologów od kulis.

Redakcja

Newsy

Zachodniopomorskie: Szczątki cywilów z Powstania Warszawskiego odnaleziono na terenie byłego obozu jenieckiego Stalag II D

Szczątki ok. 20 osób, w tym dzieci, odnaleziono na terenie byłego obozu jenieckiego Stalag II D w Stargardzie (Zachodniopomorskie). W masowym grobie pochowano ludność cywilną z Powstania Warszawskiego.

Nauka w Polsce

Newsy

Tatuaż religijny ze średniowiecznej Nubii

Niezwykle rzadki średniowieczny tatuaż religijny odkryli na cmentarzysku w sudańskim Ghazali naukowcy z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej im. Kazimierza Michałowskiego UW (CAŚ UW). To dopiero drugi przypadek tatuowania ciała znany ze średniowiecznej Nubii.

Nauka w Polsce

Newsy

Dolnośląskie: Archeolodzy spodziewali się zabytków ze średniowiecza, natrafili na akt erekcyjny z 1994 roku

Nie takich znalezisk spodziewali się archeolodzy podczas prac archeologicznych w Wińsku, w powiecie wołowskim. Wykopaliska miały miejsce na rynku, ale nie natrafili tam na zabytki ze średniowiecza. Zamiast tego wydobyty został m.in. akt erekcyjny pomnika, który stał tutaj do ubiegłego roku. Prace były wykonywane w związku z rewitalizacją rynku miasteczka.

Nauka w Polsce

Opinie

Archeologia: studia, praca, perspektywy – opowiada archeolog

Archeologia to dyscyplina, która tylko dla nielicznych pasjonatów stanie się zawodem. Wcale nie znaczy to, że jest to niemożliwe. Jeśli zastanawiasz się, czym zajmuje się archeologia, czy warto studiować archeologię i jak wyglądają takie studia albo chcesz wiedzieć czy po archeologii jest praca, opowiem Ci, jak wygląda to od kuchni!

Jakub Jagodziński

Recenzje

Dilek Zaptcioglu-Gottschlich, Jürgen Gottschlich – „Łowcy skarbów. Jak ojcowie archeologii rozkradli bogactwa Orientu” – recenzja i ocena

Wiele zabytków, które możemy podziwiać w znanych muzeach, zostało pozyskanych w sposób nielegalny. O tej kwestii w odniesieniu do niemieckich zbiorów i często niemoralnej postawy niemieckich archeologów piszą autorzy książki „Łowcy Skarbów”.

Mateusz Okoński

Opinie

Muzeum Archeologiczne w Splicie, czyli jak nie robić wystaw Opinie

Dawniej muzea powszechnie kojarzyły się z zapachem woskowanej podłogi, koniecznością noszenia kapci ochronnych i innymi rygorami. Dziś, w dobie przystępnych, merytorycznych i atrakcyjnych wizualnie wystaw, muzea stają się głównymi atrakcjami miast. W Splicie jest ku temu potencjał. Niestety niewykorzystany, choć wystawę zwiedzimy w butach, a nie w kapciach.

Jakub Jagodziński

Artykuły

Jak Niemcy rozkradali starożytne dzieła sztuki?

Zamiast ocalić starożytne skarby – rozkradali je. Ołtarz pergamoński, popiersie Nefretete i skarb Priama to tylko niektóre bezcenne zabytki, które padły łupem niemieckich archeologów.

Dilek Zaptcioglu-Gottschlich , Jürgen Gottschlich

Artykuły

Jak Heinrich Schliemann ukradł „skarb Priama”?

Nie tylko nie był archeologiem, ale okazał się także próżnym hochsztaplerem i malwersantem. Choć nie wyróżniał się na tle współczesnych mu miłośników starożytności, to wyidealizowany obraz Schliemanna jako romantycznego odkrywcy jest szkodliwym mitem, który przysłonił prawdziwe skutki jego działalności.

Jakub Jagodziński

Newsy

Kamienne narzędzia neandertalskie sprzed 130 tys. lat odkryto w Raciborzu

Wyroby kamienne sprzed co najmniej 130 tys. lat odkryli archeolodzy na terenie Raciborza. To najstarsze ślady pobytu człowieka na przedpolu Bramy Morawskiej i dowód, że neandertalczycy kilkukrotnie odwiedzili ten region, pozostawiając wyroby kamienne na dnie ówczesnej doliny rzecznej.

Nauka w Polsce

Reklamy

Dilek Zaptcioglu-Gottschlich, Jürgen Gottschlich – „Łowcy skarbów. Jak ojcowie archeologii rozkradli bogactwa Orientu”

Dilek Zaptcioglu-Gottschlich i Jürgen Gottschlich w książce „Łowcy skarbów. Jak ojcowie archeologii rozkradli bogactwa Orientu” przedstawiają historię wypraw archeologicznych. Kim byli ojcowie archeologii, którzy kierowali wyprawami? Nobliwymi naukowcami? Ukrytymi szpiegami? A może zwykłymi łowcami skarbów, którzy pożądali jedynie złota upadłych cywilizacji?

Reklama

Reklamy

Wrześniowo-październikowe wydanie „Odkrywcy” 2023

„Odkrywca” zwiększa ilość stron w regularnej cenie. Czasopismo przechodzi z cyklu miesięcznego na dwumiesięczne. Sprawdźcie, jakie treści czekają na Czytelników w najnowszym wydaniu!

Reklama

Newsy

Archeolog o wykopaliskach w Czermnie: mamy do czynienia z historycznym grodem Czerwień

Ostatnie wykopaliska potwierdzają, że między X a XIII w. w Czermnie rozwijał się intensywnie kompleks osadniczy, który był głównym ośrodkiem tzw. Grodów Czerwieńskich - powiedział PAP kierownik badań dr Tomasz Dzieńkowski z Instytutu Archeologii UMSC w Lublinie.

Nauka w Polsce

Newsy

Małopolskie: Pierwsze odkrycia podczas rewitalizacji ruin zamku w Lanckoronie

Kilka ciekawych znalezisk przyniosły trwające niespełna miesiąc prace rewitalizacyjne przy ruinach zamku w Lanckoronie – poinformował wójt tej gminy Tadeusz Łopata. Podczas usuwania ziemi odsłonięto między innymi sklepienie piwnic i historyczne tynki z monochromiami.

Nauka w Polsce

Reklamy

Sierpniowe wydanie miesięcznika „Odkrywca” (08/2023)

W numerze sierpniowym opisujemy m.in. naukowców z wyższej uczelni, którzy obozują na terenie tajemniczego „Riese”. Kręcą się wokół nich wojskowi w szarżach pułkowników i wytrawni poszukiwacze skarbów. Brakuje jedynie wyścigów po ulicach dolnośląskich miasteczek i wątku miłosnego – wtedy byłby wypisz wymaluj Indiana Jones – jednak czy ekipa z Akademii Górniczo-Hutniczej zdradziła nam wszystkie tajemnice swoich obozów naukowych? Wątpię… ;) Zapraszam do lektury o „Riese” widzianego aparaturą XXI wieku.

Reklama

Newsy

Poznań: przełomowe badania polskich naukowców dot. społeczeństwa państwa Piastów

W V wieku n.e. zakończyły się zasadnicze procesy demograficzne kształtujące strukturę genetyczną populacji zamieszkującej w X-XII wieku n.e. obszar współczesnej Polski. Do ukształtowania się struktury genetycznej mieszkańców państwa Piastów nie była konieczna żadna dodatkowa migracja mająca miejsce po V wieku n.e. – wynika z badań naukowców pod kierownictwem prof. Marka Figlerowicza.

Nauka w Polsce

Ciekawostki i rocznice

Butrint: archeologiczny hit Albanii, który trzeba zwiedzić

W ostatnich latach Albania staje się coraz popularniejszym kierunkiem dla polskich turystów. Niewygórowane ceny, piękne plaże i gwarancja słońca to jedno, ale czy Albania oferuje coś dla miłośników historii i archeologii? Odpowiedź brzmi: Butrint!

Jakub Jagodziński

Artykuły

Troja: historia mitycznego miasta

Do ostatnich dekad XIX w. rozsławiona w homeryckiej Iliadzie Troja była uważana jedynie za mityczny twór, jednak dziesięciolecia badań archeologicznych zweryfikowały ten pogląd. Czy więc Troja Homera naprawdę istniała?

Rafał Gumiński

Newsy

Poszukiwacze świętują, archeolodzy alarmują – zmiany w prawie o ochronie zabytków

Aplikacja mobilna zamiast zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i nagroda za odkrycie zabytku archeologicznego — między innymi takie zmiany proponują twórcy ustawy. Archeolodzy i konserwatorzy alarmują jednak, że nowe prawo uniemożliwi kontrolę poczynań detektorystów.

Redakcja

Reklamy

Lipcowe wydanie miesięcznika „Odkrywca” (07/2023)

Co znajdziecie w numerze lipcowym „Odkrywcy”? Przypominamy Wam w obszernej fotorelacji i dodatkowej galerii internetowej, kryjącej się pod kodem qr, konferencję „Odkrywcy”. Tym razem zjechaliśmy do Krakowa. Edycja osiemnasta! Z tej okazji wzniesiony został na konferencji stosowny toast. I my tam z konferencjuszami byliśmy, miód i wino piliśmy, a cośmy widzieli i słyszeli, w „Odkrywcy” umieściliśmy…

Reklama

Reportaże/relacje

Jak wyglądała praca metalurga w epoce brązu? Video

Archeologia doświadczalna pozwala odtwarzać proces powstawania przedmiotów wykonywanych m.in. w pradziejach. Zapraszamy do zapoznania się z materiałem video, na którym archeolog prezentuje sposób odlewania zawieszki lunulowatej z epoki brązu.

Jakub Jagodziński

Ciekawostki i rocznice

Starożytna „klimatyzacja”? Oto Irańskie łapacze wiatru

Jak w średniowieczu i być może w starożytności radzono sobie z upałami? Na terenie Iranu, ale też innych części Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, gdzie notuje się jedne z najwyższych temperatur na świecie, znaleziono rozwiązanie banalne, niezwykle skuteczne i na dodatek estetyczne – łapacze wiatru.

Jakub Jagodziński

Recenzje

Szymon Zdziebłowski – „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” – recenzja i ocena

Szymon Zdziebłowski rozprawia się z szeregiem mitów, jakie narosły wokół słynnej Piramidy Cheopsa. Czy warto sięgnąć po jego najnowszą książkę?

Mateusz Okoński

Newsy

Rumunia: Czaszka wilka w złodziejskim wkopie kurhanu; miała ochronić rabusiów przed zemstą zmarłego

Czaszka wilka miała uchronić rabusiów przed zemstą ducha zmarłego złożonego w wielkim kurhanie 2 tys. lat temu. Na takie nietypowe znalezisko natknęli się archeolodzy w miejscowości Cheia w Rumunii - w złodziejskim wkopie z czasów starożytnych.

Nauka w Polsce

Newsy

Lubelskie: Ozdoby z brązu sprzed 2,5 tysiąca lat odnaleziono na łące w gminie Turobin

Wykonane z brązu ozdoby sprzed 2,5 tysiąca lat odnalazł poszukiwacz w Czernięczynie Poduchownym (Lubelskie). Wśród 13 odkrytych artefaktów są m.in. szpile do mocowania na odzieży, nagolenniki i bransolety - poinformował Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Lublinie.

Nauka w Polsce

Opinie

Indiana Jones: największy szkodnik w historii archeologii?

Indiana Jones to chyba najsłynniejszy archeolog na świecie. Biorąc pod uwagę, że nie znał się na metodologii, nie prezentował żadnego warsztatu badawczego, niszczył i rabował stanowiska archeologiczne, należy uznać to za prawdziwe osiągnięcie. Co o doktorze Jonesie sądzi doktor Jagodziński?

Jakub Jagodziński

Reklamy

Czerwcowe wydanie miesięcznika „Odkrywca” (06/2023)

Autorzy „Odkrywcy” w tym numerze najpewniej pobili rekord w liczbie historii skarbowo-poszukiwawczych. Aż do 45 strony mamy skarby, skarby i jeszcze raz skarby.

Reklama

Newsy

W 2024 r. pierwsze polskie wykopaliska w Indiach; cel: starożytny port międzykontynentalny

Starożytny międzykontynentalny port przeładunkowy, zapewne starożytne Muziris w dzisiejszych Indiach, z którego wysyłano statkami produkty do Europy przez m.in. Egipt już ponad 2 tys. lat temu, będzie celem prac polskich archeologów. Badania ruszą w marcu przyszłego roku.

Nauka w Polsce

Newsy

Gruzja: Polscy naukowcy: legion X Fretensis stacjonował w forcie Apsaros w Kolchidzie

Żołnierze z X legionu Fretensis, znani z krwawego stłumienia powstań żydowskich, stacjonowali w początku II w. n.e. również nad Morzem Czarnym w rzymskim forcie Apsaros w Kolchidzie - ustalili polscy badacze. Do tej pory naukowcy nie znali śladów ich przebywania w tak odległym rejonie.

Nauka w Polsce

Newsy

Podkarpackie: Trwają badania archeologiczne na odcinku S19 Krosno-Miejsce Piastowe

Na budowanym na Podkarpaciu odcinku drogi ekspresowej S19 - między węzłami Krosno a Miejsce Piastowe - trwają ratownicze badania archeologiczne. Do tej pory przebadano ok. 70 arów. Badania są prowadzone na zlecenie GDDKiA.

Nauka w Polsce

Newsy

Bulla papieska z XIV wieku po renowacji wróciła do Kołobrzegu

Znaleziona w 2021 roku na terenie Budzistowa (pow. kołobrzeski) średniowieczna bulla przeszła renowację. Udało się ustalić, że pochodzi z okresu panowania papieża Bonifacego IX (1350-1404).

Nauka w Polsce

Artykuły

Jakie są związki Islandii z ludnością celtycką?

Reklama

Newsy

Sudan: Na cmentarzysku sprzed 7 tys. lat odkryto narzędzia do upuszczania krowom krwi

Zestaw kościanych narzędzi, służących prawdopodobnie do upuszczania krowom krwi, znaleźli naukowcy z Polskiej Akademii Nauk w Basenie Letti w północnym Sudanie. To może być najstarszy dowód na tego typu praktyki - uważają odkrywcy.

Nauka w Polsce

Newsy

Zagadka kamieni młyńskich w średniowiecznych kościołach ma kilka możliwych rozwiązań

W Polsce i Niemczech w mury około 140 kościołów, głównie gotyckich, wbudowano kamienie młyńskie. Czy były tylko "wizytówką" fundatorów świątyń? A może miały głębsze, symboliczne znaczenie? Wyjaśnia to interdyscyplinarny zespół badaczy.

Nauka w Polsce

Newsy

Świętokrzyskie: Rozwikłano jedną z zagadek dotyczących powstania szachów sandomierskich

Badania prowadzone przez ekspertów z Uniwersytetu Warszawskiego dały odpowiedź na pytanie, z jakich materiałów wykonano tzw. szachy sandomierskie – jeden z najcenniejszych tego typu zabytków w Polsce. Wbrew wcześniejszym hipotezom unikatowy zestaw nie powstał z kości egzotycznych zwierząt.

Nauka w Polsce

Newsy

Polscy i peruwiańscy archeolodzy badają prekolumbijski kompleks świątynny na wzgórzu Cerro Colorado

Cztery kopce na wzgórzu Cerro Colorado koło miasta Barranca, skrywające monumentalne budowle, w tym pozostałość świątyni z pochówkami - są celem badaczy z Peru i Polski. Ustalili oni, że początki kompleksu sięgają 2 poł. III tysiąclecia p.n.e.

Nauka w Polsce

Newsy

Szczecin: Odkryto średniowieczny fragment zamkowego muru

Odkryto fragment muru z przełomu XIV i XV w., chroniącego zabudowę wzgórza zamkowego – poinformowała w środę rzeczniczka Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie Monika Adamowska. Zdaniem ekspertów może to być fragment średniowiecznego budynku, na którym później zbudowano skrzydło południowe.

Nauka w Polsce

Reklamy

Marcowe wydanie „Odkrywcy” (nr 03/2023)

Determinacja poszukiwaczy ponownie nie zawiodła: znów na łamach „Odkrywcy” wiele o skarbach – i to dużych oraz licznych. W niektóre aż się wierzyć nie chce. Są jednak prawdziwe i piękne. Zaczynamy od Łodzi, w której ulica Północna powinna być chyba przemianowana na… Skarbową. Depozyt 350 artefaktów podjęty w listopadzie i grudniu 2022 roku sprawia ogromne wrażenie.

Reklama

Newsy

Sudan: Polacy odkryli bloki pokryte hieroglifami w Starej Dongoli. Znalezisko może cofnąć historię miasta o tysiąc lat

Pokryte hieroglifami piaskowcowe bloki z faraońskiej świątyni odkryli polscy archeolodzy w czasie badań w Starej Dongoli w Sudanie. Pochodzą z 1 połowy I tysiąclecia p.n.e. Do tej pory nie natrafiono tam na ruiny z tak wczesnego okresu; może to cofnąć historię miasta o tysiąc lat.

Nauka w Polsce

Newsy

Polsko-armeński zespół odkrył w Metsamor “złoty grobowiec” sprzed 3,2 tys. lat

Grób dwóch osób, zapewne pary - mężczyzny i kobiety, w którym odkryto pozostałości po trzech złotych naszyjnikach, przebadał w Metsamor w Armenii polsko-armeński zespół archeologów. Pochodzi z czasów, gdy w Egipcie rządził Ramzes II.

Nauka w Polsce

Newsy

Wielkopolska: Naukowcy znaleźli pozostałości wyspy, która już nie istnieje. W pradziejach bywali na niej ludzie

Na jeziorze, przy którym znajdowała się 4 tysiące lat temu osada otoczona drewnianymi umocnieniami, istniała wyspa - ustalili naukowcy, badający jej relikty w okolicy Bruszczewa (woj. wielkopolskie). Obecnie po jeziorze nie ma śladu.

Nauka w Polsce

Wywiady

Dyrektor NID: dzięki nieinwazyjnym badaniom archeologicznym odkryto polskie Stonehenge

Jednymi z najciekawszych obiektów badanych w ramach badań pilotażowych AZP+ były rondele odkryte na Dolnym Śląsku, w Sieroszowie, Piotrowicach Polskich i Bobolicach. Można je porównać do Stonehenge - powiedziała PAP dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa dr hab. Katarzyna Zalasińska.

Nauka w Polsce

Newsy

Międzynarodowy zespół ekspertów odrestauruje najstarszy meczet Sudanu

Najstarszy meczet w Sudanie, położony w Starej Dongoli, odrestauruje międzynarodowy zespół ekspertów w ramach grantu przyznanego Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej (CAŚ) UW przez fundację ALIPH - poinformowało CAŚ UW. Na ten cel przeznaczono 1 mln dolarów.

Nauka w Polsce

Artykuły

„Wielkie cywilizacje były germańskie”, czyli o propagandzie historycznej w III Rzeszy

W III Rzeszy propaganda dotykała każdej sfery życia człowieka, m.in. mediów, kultury czy nauki. W latach panowania nazistowskiego reżimu nawet historia nie była wolna od jego kontroli. Szczególnie dużą wagę przykładano do historii antycznej. Jak zatem wyglądał ten mariaż nauki i polityki?

Kacper Walczak

Pierwszy polski
portal historyczny

Zamów newsletter

Zapisz się, aby otrzymywać przegląd najciekawszych tekstów prosto do skrzynki mailowej. Tylko wartościowe treści, zawsze za darmo.

Zamawiając newsletter, wyrażasz zgodę na użycie adresu e-mail w celu świadczenia usługi. Usługę możesz w każdej chwili anulować, instrukcję znajdziesz w newsletterze.

Portal

Histmag.org - o nas

Kontakt

Tematy

Wesprzyj nas!

Polecamy

Nasze e-booki i audiobooki

Współpraca