XIX wiek

„A gdym haustem w gardło lunął barwą …” – cocktaile w II RP

Trzymając w ręku drink, nie zastanawiamy się, jaka była jego historia. Czy jego nazwa pochodzi od znanej osoby, czy może powstała w związku z jakimś ważnym wydarzeniem. Dla większości z nas jest to przede wszystkim tylko coś do picia. Drinki są jednak bardziej interesujące, niż może się to wydawać na pierwszy rzut oka.

Barbara Męczykowska

2 października 1851 r. urodził się Marszałek Polski Ferdynand Foch

Ferdynand Foch – doświadczony oficer, marszałek trzech państw, któremu Francja zawdzięcza zwycięstwo w Wielkiej Wojnie, a Polska sukces powstania wielkopolskiego.

Jarosław Hrycak – „Prorok we własnym kraju” – recenzja i ocena

Wydana w roku 2010 biografia Iwana Franki, to jedna z trzech pozycji składających się na serię Wielkich Biografii Lewicy, wydawanej przez wydawnictwo Krytyki Politycznej. Wszystkie trzy mająca zadnie przybliżyć Czytelnikom wielkie postacie socjalizmu. Książka Hrycaka to nie tylko historia ukraińskiego poety, ale także i Ukrainy w wieku XIX.

Paweł Rzewuski

Stevan K. Pavlowitch – „Historia Bałkanów (1804-1945)” – recenzja i ocena

Zapewne wielu fanów historii spędziło wakacje na chorwackim wybrzeżu czy w rumuńskich górach, przywożąc stamtąd wspaniałe wrażenia. Jeśli jednak wakacyjne przeżycia zainspirują do poczytania o dziejach Bałkanów – stanowczo odradzam książkę Pavlowitcha.

Michał Wasiucionek

Barwy kirkutów – polichromie na cmentarzu żydowskim w Pabianicach

Czy nagrobki mogą być kolorowe? Znawcy kultury żydowskiej odpowiedzą, że tak. Macewy z bogato zdobionymi polichromiami były jednym z elementów judaistycznej tradycji pogrzebowej. Dziś nagrobki pełne barw odnaleźć możemy w świetnie zachowanym kirkucie w Pabianicach pod Łodzią.

Alicja Młyńska

Damian Bębnowski , Łukasz Ćwikła

Jan Matejko: „Bitwa pod Grunwaldem”

Obraz „Bitwa pod Grunwaldem” Jana Matejki dorównuje sławą wydarzeniu historycznemu, które przedstawia. Jak i dlaczego powstał? Jakie były jego późniejsze dzieje? Jakie przesłanie niósł dawniej, a jakie niesie dzisiaj?

Putin nowym Stołypinem?

W przyszłym roku przypada 150. rocznica urodzin Piotra Stołypina, carskiego premiera-reformatora z początków XX wieku. Do jubileuszu przygotowuje się cała Rosja na czele z Władimirem Putinem, który chętnie sugeruje podobieństwo między sobą a wielkim poprzednikiem.

Adam Jerzy Czartoryski: człowiek niezrealizowanych nadziei

15 lipca 1861 roku zmarł książę Adam Jerzy Czartoryski – osoba niełatwa do oceny, ale niezwykle interesująca, aktywna i konsekwentnie dążąca do realizacji swego największego pragnienia, jakim była niepodległość Polski.

David King - „Wiedeń 1814. Jak pogromcy Napoleona, bawiąc się, ustalali kształt Europy” – recenzja i ocena

To nie jest klasyczna monografia naukowa kongresu wiedeńskiego, a bardziej jego kronika. David Fromkin, jeden z recenzentów oryginalnego, angielskiego wydania książki pisał, że czyta się ją jak powieść. Powiedziałbym, że raczej jak scenariusz do dobrego serialu historycznego.

Roman Sidorski , Mat. pras.

Ratujmy zdjęcia ślubne i weselne z dawnych lat!

Ośrodek KARTA i firma HP zapraszają właścicieli oryginalnych fotografii, które dokumentują ślubne i weselne zwyczaje w XIX i XX wieku, do udziału w akcji „Wesela na pokolenia! Ratujemy zdjęcia ślubne i weselne z dawnych lat!”

Krystian Brodacki - „Historia jazzu w Polsce” – recenzja i ocena

Laik znajdzie tu wszystkie niezbędne informacje, by z rozmachem rozpocząć edukację z zakresu gatunku. Koneser natomiast poczuje się niemal jak wśród starych znajomych, napotykając wszakże szereg wiadomości, które dotąd nie były szerzej opisywane.

Agnieszka Rozner

Mat. pras. , Waldemar Kowalski

„Być dzieckiem” – wystawa fotografii ze zbiorów Archiwum Państwowego m. st. Warszawy

Z okazji jutrzejszego Dnia Dziecka Archiwum Państwowe m. st. Warszawy przygotowało internetową wystawę zdjęć na temat dzieciństwa. Fotografie pochodzą z XIX i XX stulecia.

Mat. pras. , Bartłomiej Majchrzak

Kolekcja Saravala. Hebrajskie rękopisy we Wrocławiu

Do połowy lipca w Centrum Kultury i Edukacji Żydowskiej w Synagodze pod Białym Bocianem we Wrocławiu (ul. Włodkowica 5a) oglądać można będzie wyjątkową wystawę hebrajskich rękopisów i starodruków.

Grzegorz Barciszewski – „Okręty Lotnicze Japonii” – recenzja i ocena

Głównym celem książki jest zestawienie możliwie najpełniejszej listy japońskich okrętów, z którymi operowały (lub operują) rozmaite jednostki latające. W związku z tym czytelnik nie znajdzie w niej wyczerpujących opisów bitew czy operacji – w tych sprawach autor odsyła do bardziej szczegółowej literatury. Za to, w niezbędnym skrócie, przejrzyście przedstawia dzieje japońskiej marynarki od końca XIX wieku do dnia dzisiejszego, ze szczególnym wyróżnieniem tych czynników, które wpływały na rozwój myśli technicznej i taktyki użycia okrętów lotniczych. Zamieszczono również krótki rys historyczny samej Japonii, który dodatkowo ułatwia zrozumienie całej przedstawionej treści.

Tomasz Piotr Michalik

Robert Rabka - „Bałkany 1912-1913” – recenzja i ocena

Kolejna pozycja Bellony, która miłośnikom historii konfliktów zbrojnych z pewnością pozwoli uzupełnić znaczącą lukę, jaką był całkowity (przynajmniej w Polsce) brak wiedzy na temat właściwego przebiegu tak zwanych wojen bałkańskich. Sytuację można było określić tak: niby coś o tym wiemy, lecz czy poza ściśle zainteresowanymi tematem ktokolwiek, w tym nawet zawodowi historycy, wiedzą coś konkretnego?

Marek Baran

Wojna secesyjna po polsku

150 lat temu Stany Zjednoczone pogrążyły się w krwawym konflikcie domowym. Wojna secesyjna trwale weszła do kultury, pobudzając wyobraźnię i inspirując mieszkańców amerykańskiego kontynentu. Dlaczego jednak fascynuje również Polaków? Zapytaliśmy o to uczestników konferencji „W 150-lecie wojny secesyjnej” zorganizowanej przez Studenckie Koło Naukowe Historyków Uniwersytetu Śląskiego.

Sebastian Adamkiewicz

Roman Sidorski , Mat. pras.

„W 150 lecie wojny secesyjnej” – konferencja

Od 11 do 12 maja w Katowicach trwać będzie studencko-doktorancka konferencja naukowa „W 150 lecie wojny secesyjnej”. Wśród imprez towarzyszących są darmowe warsztaty dziennikarskie dla licealistów i studentów organizowane przez naszą redakcję.

200-letnie butelki szampana pójdą pod młotek

W styczniu br. "informowaliśmy":http://histmag.org/?id=5094 o zidentyfikowaniu czterech najstarszych egzemplarzy szampana marki Heidsieck. Wydobyto je latem 2010 r. u wybrzeży Wysp Alandzkich wraz z ponad stu sześćdziesięcioma butelkami złocistego trunku cenionych marek: Juglar i Veuve Cliquot. Jak się okazało, dwie z nich zostaną zlicytowane w czerwcu br. w Mariehamn.

Pogoń Lwów – Cracovia Kraków po 103 latach

Już jutro (27 kwietnia) kibiców piłki nożnej w wydaniu krajowym czeka nie lada atrakcja. W bezpośrednim pojedynku zmierzą się ze sobą dwie najstarsze polskie drużyny: Pogoń Lwów i Cracovia Kraków. Inicjatorem przedsięwzięcia jest Kopalnia Soli „Wieliczka”.

Jakub Ćwiek - „Krzyż Południa. Rozdroża” – recenzja i ocena

_Krzyż Południa_ to nie tyle pierwsza powieść cyklu, ale w zasadzie połowa powieści. Należało ją w spokoju napisać do końca, wypieścić i dopiero wtedy wydać.

Wywiady

Lech M. Nijakowski: Większość Ślązaków uważa się za Polaków

Sprawa narodowości śląskiej i ataku, jaki poczuwających się do niej Ślązaków przypuścili politycy Prawa i Sprawiedliwości, od kilku dni nie schodzi z czołówek medialnych doniesień. Czym jest śląska tożsamość i świadomość historyczna? Na nasze pytania odpowiadał socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego, dr Lech M. Nijakowski.

Mahatma Gandhi miał romans z przyjacielem?

Podczas pobytu w RPA w latach 1908-1914 Mahatma Gandhi miał romans z niemieckim architektem żydowskiego pochodzenia, Hermannem Kallenbachem – wynika z najnowszej biografii indyjskiego bohatera narodowego autorstwa znanego amerykańskiego dziennikarza, Josepha Lelyvelda.

Echa wojny z lat 1879-1884: Boliwia żąda od Chile dostępu do Pacyfiku

Po upływie 127 lat od zakończenia wojny chilijsko-boliwijskiej (Boliwię wspierało wówczas Peru), znanej powszechnie jako konflikt o Pacyfik, boliwijski prezydent Evo Morales domaga się rewizji granic obu państw, co pozwoliłoby na odzyskanie przez jego kraj dostępu do Oceanu Spokojnego.

Roman Sidorski , Mat. pras.

Wystawa: „Cykliści: sympatycy, pasjonaci, mistrzowie”.

Ośrodek KARTA, Dom Spotkań z Historią oraz Warszawskie Towarzystwo Cyklistów zapraszają na otwarcie plenerowej wystawy fotograficznej „Cykliści: sympatycy, pasjonaci, mistrzowie”.

„Kresowe reminiscencje” w gliwickim Muzeum: o Cmentarzu Łyczakowskim z prof. Stanisławem Nicieją

Jutro (17 marca) o godz. 17.00 w Muzeum w Gliwicach rozpocznie się spotkanie z prof. Stanisławem Nicieją, połączone z promocją jego najnowszej książki: „Lwów – Ogród snu i pamięci”.

„Niemcy o Kaszubach w XIX wieku/Deutsche Berichte über die Kaschuben im 19. Jahrhundert” – recenzja i ocena

Jaki był wizerunek Kaszubów w oczach niemieckiego pastora? Jaką rolę w społeczności pełnili trabanci? Kim byli Kabatkowie? Skąd pochodzi nazwa Kaszubów? XIX-wieczni badacze przedstawiają i wyjaśniają te i wiele innych zagadnień związanych z kulturą, religią, historią i językiem Kaszubów.

Alicja Młyńska

Adam Smith: „O bogactwie narodów”

9 marca 1776 roku, Adam Smith wydał „Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów” – pracę, która dała początek współczesnej ekonomii oraz liberalizmowi ekonomicznemu.

Roman Sidorski

Mat. pras. , Waldemar Kowalski

MWP zaprasza na wystawę poświęconą 180. rocznicy bitwy pod Olszynką Grochowską

7 marca br. w warszawskim Muzeum Wojska Polskiego zainaugurowana zostanie ekspozycja zatytułowana: „Wiadoma światu ta sławna Olszyna… 180. rocznica bitwy pod Grochowem”.

Tomasz Leszkowicz , Mat. pras.

Konferencja SKNH UŚ „W 150-lecie wojny secesyjnej”

Studenckie Koło Naukowe Historyków UŚ zaprasza na ogólnopolską studencko-doktorancką konferencję naukową pt. _W 150-lecie wojny secesyjnej_, która odbędzie się w Katowicach w maju tego roku.

Mat. pras. , Waldemar Kowalski

Olszynka Grochowska 1831-2011: uroczystości rocznicowe

W sobotę 26 lutego br., 180 lat po stoczeniu bitwy pod Olszynką Grochowską, odbędzie się inscenizacja tej jednej z najkrwawszych batalii wojny polsko-rosyjskiej z 1831 r.

Trwają prace nad odtworzeniem receptury piwa sprzed 200 lat

Niedawno informowaliśmy o zidentyfikowaniu najstarszych butelek szampana marki Heidsieck, które zeszłego lata wydobyto z wraku statku u wybrzeży Wysp Alandzkich. Jak się okazało, znajdowało się w nim również pięć butelek piwa wyprodukowanego na początku XIX wieku, które wciąż nadaje się do spożycia.

Konferencja o epoce napoleońskiej w Krakowie

Do 27 lutego można nadsyłać zgłoszenia do udziału w konferencji studenckiej "Epoka napoleońska i jej dziedzictwo", organizowanej przez Koło Naukowe Historyków Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Konferencja odbędzie się w dniach 14-16 marca w Krakowie.

Znaleziono figury szachowe Jamesa Madisona

Podczas prac archeologicznych prowadzonych w posiadłości Jamesa Madisona (1751–1836) w Orange w stanie Wirginia odkryto fragmenty figur szachowych, które – zdaniem badaczy – należały do właściciela wspomnianej rezydencji, jednego z ojców założycieli Stanów Zjednoczonych Ameryki.

Jonathan Clements - „Mannerheim. Prezydent, żołnierz, szpieg” – recenzja i ocena

To biografia człowieka, który nigdy gorączkowo nie wspinał się na piedestał i nie dopominał o zaszczyty, nagrody, czy też bogactwo. Jednak kiedy otrzymywał jakiekolwiek zadanie, zabierał się do pracy z pełną energią i zaangażowaniem: „Carl Mannerheim. Prezydent, żołnierz, szpieg”

Leszek Molendowski

29 stycznia 1913 r. rozpoczął działalność Teatr Polski w Warszawie

29 stycznia 1913 r. Teatr Polski w Warszawie oficjalnie zainaugurował swą działalność premierą „Irydionu” Zygmunta Krasińskiego w reżyserii Arnolda Szyfmana.

Poczuj dyskretny urok burżuazji w Łodzi – wystawa „Uroda codzienności. Sztuka użytkowa XIX–XX w.”

Muzeum Miasta Łodzi zaprasza na wystawę przybliżającą realia życia zamożnego mieszczaństwa doby _belle époque_ i dwudziestolecia międzywojennego.

150 lat serii „Foreign Relations of the United States”

Biuro Historyka Departamentu Stanu USA świętuje 150 lat serii _Foreign Relations of the United States_ (FRUS). W jej ramach prezentuje się oficjalną dokumentację dotyczącą najważniejszych problemów polityki zagranicznej Stanów Zjednoczonych.

Amerykański historyk zmienił datę dokumentu autorstwa Abrahama Lincolna

Amerykański historyk Thomas P. Lowry przyznał się, że dokonał zmian w akcie ułaskawienia amerykańskiego dezertera z wojny secesyjnej (1861-1865) autorstwa prezydenta USA, Abrahama Lincolna.

Aleksander I w opiniach współczesnych mu polskich pamiętnikarzy, cz. 2: Anioł czy tyran (1820–1825)

Car Aleksander I, dziwny car, władca rosyjski, który (od)dał Polakom Królestwo Polskie. Człowiek wyrachowany i obłudny, mimo wszystko bardzo przez Polaków lubiany. Kim był, jak naprawdę widzieli go Polacy?

Dariusz Izwantowski

Wywiady

Wokół Krakowskiego Szlaku Kobiet

Rozmowa z Natalią Saratą, koordynatorką programu Krakowski Szlak Kobiet nominowanego do nagrody Kulturalne Odloty „Gazety Wyborczej”.

Grażyna Latos

Aleksander I w opiniach współczesnych mu polskich pamiętnikarzy (cz. 1)

Dariusz Izwantowski

Najstarszy szampan marki Heidsieck

Pół roku po odnalezieniu na dnie Bałtyku 168 butelek luksusowego francuskiego szampana udało się ustalić, że cztery z nich to najstarsze znane egzemplarze Heidsiecka – jednej z najbardziej rozpoznawalnych na świecie marek tego szlachetnego trunku.

Odnaleziono wrak amerykańskiego okrętu sprzed 200 lat

Nurkowie odkryli wrak amerykańskiego okrętu USS Revenge, który zatonął u wybrzeży Rhode Island w 1811 r.

Philip Pomper - „Brat Lenina. Opowieść o rodzinie rewolucjonisty” – recenzja i ocena

Interesująca lektura, choć miejscami rozbrajająca niewielkimi nadużyciami psychologicznej aparatury pojęciowej i wyjątkowo śmiałą próbą umieszczenia członków rodziny Lenina na freudowskiej kozetce.

Agnieszka Rozner

Obrona Vicksburga: Gen. Pemberton nie mógł liczyć na posiłki

Amerykańskim badaczom udało się odczytać zaszyfrowaną wiadomość dotyczącą oblężenia Vicksburga przez wojska Unii (18 maja–4 lipca 1863 r.) w okresie wojny secesyjnej.

Sprzedano flagę generała Custera

Nowojorski dom aukcyjny Sotheby’s przeprowadził licytację jedynej amerykańskiej flagi, która ocalała po bitwie nad Little Big Horn w 1876 r. Jej cena wyniosła ponad 2,2 mln dolarów.

Hymn wart pół miliona

Dokładnie za 506 500 dolarów została wylicytowana jedna z najstarszych kopii hymnu USA „Gwiaździsty Sztandar”. Do nietypowej licytacji doszło w ostatnich dniach w nowojorskim domu aukcyjnym Christie.

Grzegorz Dumała

„Jaśniejsza od gwiazd” – reż. Jane Campion – recenzja i ocena filmu

Do oglądania najnowszego obrazu Jane Campion przystępowałem z uczuciem ekscytacji. Z każdą minutą czułem się jednak coraz bardziej rozczarowany.

Sven Lindqvist - „Terra nullius” – recenzja i ocena

Łacińskie wyrażenie „terra nullius” oznacza ziemię niczyją. Jednak ziemia, o którą chodzi w książce, miała i ma swoich właścicieli.

Ryszard Struck

Multimedia

wideo Spory o pojęcie elity – debata Histmag.org

Czy elita w ogóle istnieje, czy tylko jest pojęciowym wymysłem historyków? Czym jest elita i jak funkcjonuje w rzeczywistości demokratycznej? Jak rewolucja francuska zmieniła pojęcie elity oraz jakie są kryteria i cechy legitymizujące elitę? Na te i inne pytania odpowiedzieli nam naukowcy – uczestnicy debaty historycznej organizowanej przez portal Histmag.org. Rozmowie przysłuchiwało się ponad 100 osób. Dziś prezentujemy Wam zapis wideo tamtejszej dyskusji.

Sebastian Adamkiewicz

Noc listopadowa po ponad 180 latach

W nocy z 29 na 30 listopada 1830 r. grupa podchorążych i spiskowców zaatakowała Belweder, a kilka godzin później zdobyła Arsenał. Te wydarzenia uznawane są za początek powstania listopadowego. Wieczorem 27 listopada 2010 r. część warszawskiej Starówki przeniosła się w tamtą noc, ponownie obserwując starcia żołnierzy polskich i rosyjskich.

Bartłomiej Międzybrodzki

Day-Lewis zagra Abrahama Lincolna

Brytyjski aktor Daniel Day-Lewis, dwukrotny zdobywca Oscara, wcieli się w prezydenta Abrahama Lincolna w biograficznym filmie Stevena Spielberga.

Łódź debatuje o elitach

Do soboty Instytut Historii Uniwersytetu Łódzkiego gości młodych nowożytników. Trwa konferencja doktorancko-studencka „Kultura elit w okresie nowożytnym (1453-1815)”.

Łukasz Grzesiczak

W Łodzi o elitach

18 listopada rozpoczyna się w Łodzi doktorancko-studencka konferencja „Kultura elit w okresie nowożytnym (1453–1815)” organizowana w 10. rocznicę śmierci wybitnej łódzkiej badaczki dziejów nowożytnych, prof. Zofii Libiszowskiej. Patronat medialny nad konferencją objął portal historyczny Histmag.org.

Roman Sidorski

Muzeum Narodowe w Gdańsku zaprasza na wystawę „Od secesji do modernizmu - Huta Josephine 1900-1950”

Na ekspozycji będzie można podziwiać niezwykle cenne obiekty wyprodukowane w słynnej dolnośląskiej hucie szkła.

Jędrzej Jednacz

Magdalena Heruday-Kiełczewska

Listy z Francji (2): Paryż Chopina (1831–2010)

Chopin spędził w Paryżu niemal połowę swojego krótkiego acz burzliwego życia. Oprócz grobu na cmentarzu _Père Lachaise_, jest w tym mieście wiele innych, często w żaden sposób nieoznaczonych, miejsc związanych z kompozytorem. Ostatnio jego obecność jest tu jeszcze bardziej wyczuwalna za sprawą wystaw, koncertów i konferencji odbywających się z okazji 200. rocznicy urodzin wirtuoza. Warto ruszyć jego śladami dopóki trwa rok Chopinowski.

Bardzo dobra jesień na stronach „Histmag.org”

Przez minione dwa miesiące nasz portal cieszył się dużym zainteresowaniem. Zarówno we wrześniu, jak i w październiku odwiedziło nas ponad 100 tysięcy osób, czyniąc nas czołowym historycznym medium informacyjnym w Polsce. Poprawiliśmy ubiegłoroczny rezultat o 25%! Dziękujemy za Waszą uwagę i ciepłe słowa kierowane do nas w mailach i komentarzach!

Michał Świgoń

Brama Straceń – cmentarz-mauzoleum z epoki zaborów

Mieszkańcy Warszawy, jadący Wisłostradą na północ, tuż za Mostem Gdańskim mijają fortyfikacje dawnej Cytadeli, a pod nimi niewielki cmentarz z rzędem kamiennych krzyży. Jest to jeden z symboli polskiej historii epoki zaborów – Brama Straceń, miejsce kaźni carskich więźniów politycznych.