I wojna światowa i dwudziestolecie międzywojenne

Bartosz Kruszyński – „Kariery oficerów w II Rzeczypospolitej” – recenzja i ocena

Podstawą każdej armii są oficerowie. To oni wydają rozkazy i ponoszą za nie największą odpowiedzialność. Aby stworzyć dobrego dowódcę, potrzeba wielu lat nauki i ćwiczeń. Armia II RP, tworząca się w boju, musiała wykształcić odpowiednich ludzi w znacznie szybszym tempie. „Kariery…” to próba odpowiedzi na bardzo ważne pytanie – kim był przeciętny polski oficer?

Łukasz Męczykowski

Przegląd prasy sprzed 75 lat (17 października 1936)

17 października 1936 był 291. dniem roku. Słońce wzeszło o 7.16, a zaszło o 17.44. Zobaczmy o czym pisała prasa, w tę chłodną jesienną sobotę.

„A gdym haustem w gardło lunął barwą …” – cocktaile w II RP

Trzymając w ręku drink, nie zastanawiamy się, jaka była jego historia. Czy jego nazwa pochodzi od znanej osoby, czy może powstała w związku z jakimś ważnym wydarzeniem. Dla większości z nas jest to przede wszystkim tylko coś do picia. Drinki są jednak bardziej interesujące, niż może się to wydawać na pierwszy rzut oka.

Barbara Męczykowska

Przegląd prasy sprzed 75 lat (10 października 1936)

Tego dnia w USA miała miejsce premiera „Zaginionej wyspy” z Humphreyem Bogartem, a w Niemczech Heinrich Himmler utworzył Centralę Zwalczania Homoseksualizmu i Aborcji. Tymczasem Polacy jak zwykle kupowali świeżą prasę. O czym mogli przeczytać w gazetach w sobotę 10 października 1936?

„Bitwa warszawska 1920” - reż. Jerzy Hoffman – recenzja i ocena filmu

O bitwie warszawskiej Jerzy Hoffman mógł opowiedzieć na dwa sposoby: albo stworzyć wielki film batalistyczny z mocną podbudową historyczną, albo pójść w sienkiewiczowską romantyczną opowieść, do której tłem będą wydarzenia z 1920 roku. Wybrał tę drugą drogę. Zawiódł historyków i recenzentów, ale może przekonał widza?

Sebastian Adamkiewicz

Marksistowskie interpretacje, czyli II Rzeczpospolita oczami Polski Ludowej (1944–1956)

„Kraj, w którym kapitalistyczny wyzysk mas pracujących splatał się z półfeudalnymi formami grabieży obszarniczej, pozostawał w stanie niesłychanego zacofania”, czyli jak pisano o II RP w polskiej historiografii okresu stalinizmu.

Krzysztof Kloc

Martin J. Bollinger – „Flota gułagu” – recenzja i ocena

W ZSRR istniała flota stworzona tylko po to, aby przewozić więźniów do Gułagu. Czytelnik książki Martina J. Bollingera pozna dokładną jej historię i dowie się o dwuznacznej roli odegranej przez Zachód przy jej powstaniu.

Paweł Rzewuski

Przegląd prasy sprzed 75 lat (3 października 1936 r.)

3 października 1936 w stoczni w Wilhelmshaven zwodowany został pancernik _Scharnhorst_ , co było kolejnym dowodem na to, że świat zbliżał się do wojny. Póki co jednak, wszyscy cieszyli się ostatnimi latami pokoju i jesiennym słońcem. O czym można było przeczytać w polskich gazetach w sobotę 3 października 1936?

2 października 1851 r. urodził się Marszałek Polski Ferdynand Foch

Ferdynand Foch – doświadczony oficer, marszałek trzech państw, któremu Francja zawdzięcza zwycięstwo w Wielkiej Wojnie, a Polska sukces powstania wielkopolskiego.

Maciej Zaremba Bielawski - „Higieniści. Z dziejów eugeniki” – recenzja i ocena

Czy przymusowa sterylizacja obywateli była możliwa w Europie po koszmarze II wojny światowej? Czy do popularności przerażających praktyk eugenicznych przyczyniła się religia? Na te pytania odpowiada nam książka „Higieniści. Z dziejów eugeniki”.

Juliusz Iwanicki

Martin Gilbert - „Noc kryształowa. Preludium do zagłady” – recenzja i ocena

Noc kryształowa, noc potłuczonego szkła. Gdy po latach myśli się o starcach wyrzucanych z okien kamienic, płonących wielowiekowych synagogach czy kobietach bitych na środku ulicy – to nie rozbite witryny rzucają się na pierwszy plan. Pomiędzy 9. a 10. listopada 1938 roku na ulicach III Rzeszy rozegrał się dramat, który nazwano później „drogą ku Shoah”.

Marcin Łukasz Makowski

Witold Sienkiewicz - „Bojowo i lirycznie. Legiony Piłsudskiego” – recenzja i ocena

Album wydany w 2010 r. przez wydawnictwo Demart jest intrygującą pozycją na polskim rynku. Pozycja autorstwa Witolda Sienkiewicza przybliża czytelnikom jeden z najbardziej zmitologizowanych aspektów polskiej historii – dzieje Legionów. Nie jest to jednak jedna z pozycji przedstawiających czarno-biały obraz tej formacji.

Paweł Rzewuski

Stevan K. Pavlowitch – „Historia Bałkanów (1804-1945)” – recenzja i ocena

Zapewne wielu fanów historii spędziło wakacje na chorwackim wybrzeżu czy w rumuńskich górach, przywożąc stamtąd wspaniałe wrażenia. Jeśli jednak wakacyjne przeżycia zainspirują do poczytania o dziejach Bałkanów – stanowczo odradzam książkę Pavlowitcha.

Michał Wasiucionek

Julian Tuwim – „Czary i czarty polskie oraz Wypisy czarnoksięskie i Czarna msza” – recenzja i ocena

Jaki jest rodowód czarnej mszy? Pod jakimi imionami występuje diabeł? Jak zdemaskować czarownicę? Na te i inne pytania znajdziemy odpowiedź w pracy Juliana Tuwima „Czary i czarty polskie oraz Wypisy czarnoksięskie i Czarna msza”.

Jędrzej Jednacz

Dziś Święto Kawalerii Polskiej

Ten weekend stać będzie pod znakiem świetnej polskiej jazdy. Święto Kawalerii Polskiej, obchodzone w tym roku 3 i 4 września, upamiętnia zwycięstwo Dywizji gen. Juliusza Rómmla nad Armią Konną Budionnego pod Komarowem w sierpniu 1920 r.

A. Kamiński, T. Szczerbicki–„Samochody pancerne i transportery opancerzone Wojska Polskiego 1918-50” – recenzja i ocena

Mimo niewielkiej objętości „Samochody pancerne…” to praca, z którą warto się zapoznać. Napisana przystępnym językiem książka może stanowić podręczne kompendium wiedzy dla każdego fana pojazdów pancernych.

Jędrzej Jednacz

Rafał Habielski, Marek Jabłonowski (red.) – „Marian Kukiel. Historyk w świecie polityki” – recenzja i ocena

Do rąk czytelników trafił już drugi tom serii „Ludzie – media – polityka” przygotowywanej przez Instytut Dziennikarstwa UW. Tym razem jej twórcy postanowili wziąć na warsztat postać Mariana Kukiela. Niestety, efekt końcowy mocno rozczarowuje.

Filip Gończyński-Jussis

Przedwojenne plażowanie w Trójmieście

Piaszczysta plaża, wycieczki łódkami po Zatoce Gdańskiej, spacery brzegiem morza, zapach sosnowych lasów i jodu, odprężające ciepłe kąpiele, nauka gry w tenisa. Takie i inne atrakcje czekały na letników przybywających do Trójmiasta na początku XX wieku.

Alicja Młyńska

„I Warszawa nie zawiodła” (katalog wystawy)

W dniach 12–25 VIII 2010 r. w stołecznej Galerii Plenerowej została zaprezentowana wystawa „I Warszawa nie zawiodła”. W ten sposób organizatorzy – Narodowe Centrum Kultury, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, Archiwum Państwowe m.st. Warszawy i Stołeczna Estrada – zapragnęli włączyć się w obchody 90. rocznicy bitwy warszawskiej. Obecnie ekspozycja, przygotowana przez byłego dyrektora Muzeum Niepodległości Andrzeja Stawarza, jest rozpowszechniana w formie eleganckiego katalogu.

Filip Gończyński-Jussis

Niedziela ze sportem dawnej Warszawy

W dwie najbliższe niedziele (17 i 24 lipca) w ramach Klubu Sportów Miejskich „Skarpa” odbędą się prelekcje poświęcone historii sportu w przedwojennej Warszawie.

Powstało Muzeum Polskich Formacji Granicznych

W maju Straż Graniczna obchodziła 20-lecie swojego istnienia. Niedawno w sieci pojawił się nowy projekt stworzony w związku z tą rocznicą. Internetowe Muzeum Polskich Formacji Granicznych to skarbnica informacji i ciekawostek na temat ponad 90-letniej historii tych oddziałów.

Wystawa „To była hebrajska szkoła w Krakowie. Gimnazjum Hebrajskie 1918-1939”

Muzeum Historyczne Miasta Krakowa zaprasza na otwartą kilka dni temu wystawę pt. _„To była hebrajska szkoła w Krakowie”. Gimnazjum Hebrajskie 1918-1939_, prezentowaną w Starej Synagodze przy ul. Szerokiej 24 na Kazimierzu.

Dyplomacja USA w czasie I wojny światowej

Przystąpienie Stanów Zjednoczonych do wojny po stronie koalicji diametralnie zmieniło stosunek sił. 3 700 000 Amerykanów znalazło się pod bronią, a przeszło 10 000 000 musiało pracować w służbach pomocniczych i dla zaopatrzenia frontu. W celu sfinansowania potrzeb wojska wypuszczono do 1919 r. obligacje na sumę 21 448 120 300 dolarów.

Jan Ratuszniak

Janusz Sibora – „Protokół dyplomatyczny i ceremoniał państwowy II Rzeczypospolitej” – recenzja i ocena

Decydując się na wydanie publikacji źródłowej, historyk podejmuje zawsze duże ryzyko. Niezależnie od tego, jak bardzo starannie wykona swoją pracę, zawsze mogą pojawić się recenzje, które skupią się na wytykaniu mniej lub bardziej licznych niedociągnięć edytorskich, których całkowicie uniknąć się chyba nie da. Janusz Sibora minął się z ideałem najwyżej o włos.

Roman Sidorski

„Bitwa warszawska 1920” – nowy zwiastun filmu

Na 30 września 2011 roku zapowiedziano premierę nowego filmu Jerzego Hoffmana pt. „Bitwa warszawska 1920”. Oczekujący na tę produkcję muszą na razie zadowolić się zwiastunem, jaki ukazał się na oficjalnej stronie filmu.

Sebastian Adamkiewicz

Małżeństwo w II RP i przyczyny jego zawarcia

Z miłości, ze strachu przed samotnością, dla posagu, a nawet przez przypadek – z jakich powodów zawierano małżeństwo w II RP?

Anna Jajor-Morawiec

Jakub Tyszkiewicz, Edward Czapiewski – „Historia Powszechna. Wiek XX” – recenzja i ocena

W serii syntez historii powszechnej Wydawnictwo Naukowe PWN zaoferowało czytelnikom opracowanie poświęcone dwudziestemu stuleciu. Jako miłośnik tej epoki, pojawienie się na rynku takiej pozycji przyjąłem ze sporym entuzjazmem. I to tym większym, że książka reklamowana jest jako spojrzenie z najnowszej perspektywy badawczej.

Ratujmy zdjęcia ślubne i weselne z dawnych lat!

Ośrodek KARTA i firma HP zapraszają właścicieli oryginalnych fotografii, które dokumentują ślubne i weselne zwyczaje w XIX i XX wieku, do udziału w akcji „Wesela na pokolenia! Ratujemy zdjęcia ślubne i weselne z dawnych lat!”

Krystian Brodacki - „Historia jazzu w Polsce” – recenzja i ocena

Laik znajdzie tu wszystkie niezbędne informacje, by z rozmachem rozpocząć edukację z zakresu gatunku. Koneser natomiast poczuje się niemal jak wśród starych znajomych, napotykając wszakże szereg wiadomości, które dotąd nie były szerzej opisywane.

Agnieszka Rozner

Rewolwer Ala Capone trafi na aukcję

Colt 38 z 1929 r. – rewolwer należący do najbardziej znanego amerykańskiego gangstera, Ala Capone (1899-1947) zostanie wystawiony na aukcji internetowej w czerwcu br.

Mat. pras. , Waldemar Kowalski

„Być dzieckiem” – wystawa fotografii ze zbiorów Archiwum Państwowego m. st. Warszawy

Z okazji jutrzejszego Dnia Dziecka Archiwum Państwowe m. st. Warszawy przygotowało internetową wystawę zdjęć na temat dzieciństwa. Fotografie pochodzą z XIX i XX stulecia.

Małgorzata Komorowska - „Za kurtyną lat. Polskie teatry operowe i operetkowe 1918-1939” – recenzja i ocena

Komorowska odżegnuje się od określania Polski jako (...) _krainy scen peryferyjnych w życiu operowym międzywojennej Europy_. W niniejszej publikacji stara się dowieść, jak bardzo pochopne byłoby takie stwierdzenie, uzmysławia również o ileż uboższa byłaby nasza wiedza o historii i kulturze polskiego międzywojnia, gdyby pominąć w niej intrygujące dzieje teatrów operowych, w znaczącym stopniu budujących klimat tej krótkiej epoki.

Agnieszka Rozner

Klaus Christian Richter – „Kawaleria Wehrmachtu” – recenzja i ocena

Tematem książki jest kawaleria niemieckich sił zbrojnych. Pozornie mogłoby się wydawać, że jest to niezbyt obszerny materiał, który można skutecznie i celnie streścić w kilku rozdziałach, jednak twórca już na samym początku wyprowadza nas z tego błędu. Nie jest to autor szczególnie znany na polskim rynku, acz w Niemczech ma opinię znawcy tematu, a „Kawaleria Wehrmachtu” to owoc jego wieloletniej pracy i część większej całości, która składa się także z innych jego książek.

Tomasz Piotr Michalik

Grzegorz Barciszewski – „Okręty Lotnicze Japonii” – recenzja i ocena

Głównym celem książki jest zestawienie możliwie najpełniejszej listy japońskich okrętów, z którymi operowały (lub operują) rozmaite jednostki latające. W związku z tym czytelnik nie znajdzie w niej wyczerpujących opisów bitew czy operacji – w tych sprawach autor odsyła do bardziej szczegółowej literatury. Za to, w niezbędnym skrócie, przejrzyście przedstawia dzieje japońskiej marynarki od końca XIX wieku do dnia dzisiejszego, ze szczególnym wyróżnieniem tych czynników, które wpływały na rozwój myśli technicznej i taktyki użycia okrętów lotniczych. Zamieszczono również krótki rys historyczny samej Japonii, który dodatkowo ułatwia zrozumienie całej przedstawionej treści.

Tomasz Piotr Michalik

Hitler stracił honorowe obywatelstwo Amstetten

Honorowe obywatelstwo Amstetten, które przyznano Adolfowi Hitlerowi w 1939 r., zostało unieważnione. Stosowną decyzję w tej sprawie podjęły we wtorek władze miasta w Dolnej Austrii.

Mat. pras. , Michael Morys-Twarowski

Konferencja "Procesy socjalizacji w Drugiej Rzeczypospolitej"

Do końca maja można nadsyłać zgłoszenia udziału w konferencji "Procesy socjalizacji w Drugiej Rzeczypospolitej", organizowanej przez Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk.

Andrzej Friszke – „Adam Ciołkosz. Portret polskiego socjalisty” – recenzja i ocena

Gdy zobaczyłem biografię Adama Ciołkosza pomyślałem, że już najwyższy czas na rzeczową rozprawę z postaciami takimi jak Jan Kwapiński, Kazimierz Pużak czy Adam Ciołkosz. Myśl ta nie jest bezpodstawna, bowiem do Polski powróciła spuścizna Jana Kwapińskiego, badacze mają coraz łatwiejszy dostęp do materiałów, które z różnych względów był dotychczas niedostępne. Z drugiej zaś strony mija już dość długi okres od przekształceń w 1989 roku, który pozwala spojrzeć na dzieje polskiej lewicy z zupełnie innej strony i wielowymiarowo.

Dariusz Wierzchoś

Mat. pras. , Michael Morys-Twarowski

Konferencja „Margines społeczny Drugiej Rzeczpospolitej”

Do 15 maja można nadsyłać zgłoszenia udziału w konferencji „Margines społeczny Drugiej Rzeczpospolitej” organizowanej przez Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk.

Zmarł ostatni znany weteran I wojny światowej

Wczoraj (5 maja) w wieku 110 lat w domu opieki w australijskim mieście Perth zmarł Claude Choules, ostatni znany weteran I wojny światowej.

Na dawnym Placu Napoleona stanęło popiersie Cesarza Francuzów

W Warszawie pojawił się dziś nowy pomnik. W południowej części Placu Powstańców Warszawy odsłonięto popiersie Napoleona Bonaparte, będące kopią przedwojennej rzeźby autorstwa mjr. Michała Kamieńskiego.

Józef Beck – rocznica słynnego przemówienia

5 maja 1939 r. minister Józef Beck wygłosił słynne przemówienie, w którym padły słowa: „Jest jedna tylko rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenna: tą rzeczą jest honor”.

Roman Sidorski

Zbliża się Przegląd Filmów Formacji Granicznych „X Muza na granicy”

9 maja w Warszawie odbędzie się Przegląd Filmów Formacji Granicznych „X Muza na granicy”. Impreza stanowi część obchodów 20-lecia Straży Granicznej, powołanej do życia w miejsce Wojsk Ochrony Pogranicza, rozformowanych 16 maja 1991 r.

Górny Śląsk 1914–1939 w obrazie i fotografii

Muzeum Śląskie zaprasza do wspólnego stworzenia kolażu pamięci, czyli tablicy z przyniesionych przez siebie kserokopii starych rodzinnych zdjęć związanych z historią Górnego Śląska w latach 1914–1939. Akcję zaplanowano na tegoroczną noc muzeów, która odbędzie się 14 maja.

X Muza na granicy

9 maja 2011 r. o godz. 17.20 w sali kinowej Klubu Wojskowej Akademii Technicznej przy ul. gen. Kaliskiego 25 A w Warszawie odbędzie się Przegląd Filmów Formacji Granicznych „X Muza na granicy”, organizowany w ramach obchodów dwudziestolecia Straży Granicznej.

Ryszard Mielczarek „Budowa portu handlowego w Gdyni w latach 1924–1939” – recenzja i ocena

Książka Ryszarda Mielczarka jest próbą wypełnienia pewnej luki w świadomości społeczeństwa. Dodajmy, że próbą znakomitą, gdyż ilość zebranych przez autora materiałów źródłowych musi budzić uznanie. Znamy legendę o budowie Gdyni, teraz mamy okazję poznać prawdę.

Ryszard Struck

Radosław Kobierski - „Ziemia Nod” – recenzja i ocena

Kobierski otworzył w swej powieści bardzo wiele wątków. Jedynym naprawdę solidnym spoiwem, jakie je łączy, jest historia Tarnowa. Jedyną wskazówką dla czytelników jest informacja, że to ziemia Nod – ziemia tych, którzy błądzą. Rzeczywiście, nie da się tu nie zabłądzić. Niestety, zdaje się to być błądzenie bez celu.

Jędrzej Grodniewicz

KronikaRP – multimedialne archiwum historii Polski

KronikaRP to multimedialny projekt edukacyjny, którego celem jest gromadzenie materiałów (zdjęć, nagrań audio i wideo) dotyczących dziejów Polski. Jego pomysłodawcą jest Grzegorz Molewski, prezes Cyfrowego Repozytorium Filmowego (CRF).

Wywiady

Lech M. Nijakowski: Większość Ślązaków uważa się za Polaków

Sprawa narodowości śląskiej i ataku, jaki poczuwających się do niej Ślązaków przypuścili politycy Prawa i Sprawiedliwości, od kilku dni nie schodzi z czołówek medialnych doniesień. Czym jest śląska tożsamość i świadomość historyczna? Na nasze pytania odpowiadał socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego, dr Lech M. Nijakowski.

Liga Morska i Kolonialna wobec kwestii żydowskiej w latach 1938–1939

Jaki stosunek do kwestii żydowskiej prezentowała Liga Morska i Kolonialna – jedna z największych i najważniejszych organizacji społecznych II Rzeczpospolitej?

Paweł Fiktus

Stefan Banach – w rocznicę urodzin

30 marca 1892 roku w Krakowie urodził się Stefan Banach – słynny polski matematyk, twórca podstaw analizy funkcjonalnej, członek lwowskiej szkoły matematycznej.

Roman Sidorski

Aleksandra Kołłontaj – komunistyczna apostołka wolnej miłości

„«Bunt» kobiety przeciw jednostronnej moralności seksualnej jest jedną z najostrzej zarysowanych cech nowej heroiny. (...) W życiu kobiet (...) , inaczej niż według narzuconych im pełnych hipokryzji poglądów, fizjologia gra znacznie większą rolę niż w przypadku mężczyzn.”

Jan Ratuszniak

Witold Sienkiewicz – „Niepokonani” – recenzja i ocena

Józef Piłsudski w sprawie granic Polski mówił, że przebieg granicy na zachodzie zależy od państw Entanty, na wschodzie natomiast „są drzwi, które się otwierają i zamykają, i zależy, kto i jak szeroko siłą je otworzy”. Niniejsza książka jest właśnie historią „otwierania” owych drzwi.

Ryszard Struck

Wystawa: „Cykliści: sympatycy, pasjonaci, mistrzowie”.

Ośrodek KARTA, Dom Spotkań z Historią oraz Warszawskie Towarzystwo Cyklistów zapraszają na otwarcie plenerowej wystawy fotograficznej „Cykliści: sympatycy, pasjonaci, mistrzowie”.

„Kresowe reminiscencje” w gliwickim Muzeum: o Cmentarzu Łyczakowskim z prof. Stanisławem Nicieją

Jutro (17 marca) o godz. 17.00 w Muzeum w Gliwicach rozpocznie się spotkanie z prof. Stanisławem Nicieją, połączone z promocją jego najnowszej książki: „Lwów – Ogród snu i pamięci”.

Opublikowano nieznane wcześniej zdjęcia Evy Braun

Brytyjska agencja fotograficzna Getty Images opublikowała nieznane do tej pory zdjęcia Evy Braun (1912–1945) – małżonki Adolfa Hitlera, która poślubiła go 29 kwietnia 1945 r., dzień przed popełnieniem przez parę samobójstwa. Przedruki fotografii ukazały się w brytyjskiej gazecie codziennej „Daily Mail”.

Nie tylko Małysz i Kowalczyk. Występy Polaków na mistrzostwach świata w narciarstwie klasycznym

Kończą się rozgrywane w Oslo mistrzostwa świata w narciarstwie klasycznym, na których Adam Małysz i Justyna Kowalczyk zdobyli w sumie cztery medale. To dobry moment, by przypomnieć dawne występy i sukcesy Polaków na narciarskim mundialu.

Kamil Śmiechowski

„Imponderabilia. Biuletyn Piłsudczykowski”

Dzieje II Rzeczypospolitej stanowią przedmiot żywego zainteresowania wielu Polaków. Walki o niepodległość i utrzymanie granic, burzliwe konflikty polityczne, przewrót majowy – czasy dwudziestolecia międzywojennego obfitowały w wiele fascynujących wydarzeń. Właśnie tej epoce poświęcone jest nowe czasopismo naukowe pt. „Imponderabilia. Biuletyn Piłsudczykowski”.

Zmarł najstarszy amerykański weteran I wojny światowej

Frank Buckles, amerykański weteran I wojny światowej, który niedawno obchodził swoje 110. urodziny, zmarł w niedzielę (27 lutego br.) w swoim domu niedaleko Charles Town w Zachodniej Wirginii.