Polska

Zmarł Kornel Morawiecki

W wieku 78 lat zmarł Kornel Morawiecki – polityk, opozycjonista z czasów PRL, ojciec premiera Mateusza Morawieckiego. Przyczyną śmierci był rak trzustki.

„Za drugiego Sowieta”, czyli jak Armia Czerwona powróciła na Kresy

Jak wyglądała sowiecka polityka względem Polaków na Kresach od 1944 roku? Czym były polskojęzyczne oddziały radzieckiej partyzantki? Jaki był stosunek Chruszczowa do Polaków? Między innymi o tym rozmawialiśmy z dr. Łukaszem Adamskim, współautorem publikacji „Wołyń i Galicja Wschodnia pod okupacją niemiecką 1943-1944” i „Wołyń i Galicja za drugiego Sowieta”.

Wydarzenia

Histmag świętuje 18. urodziny! Dziękujemy, że jesteście z nami już tak długo

Treści historyczne w Internecie przykuwają uwagę coraz większej grupy czytelników. Obecnie funkcjonuje wiele serwisów i kanałów wideo specjalizujących się w tematyce historycznej. Histmag.org, pionier tematu w świecie cyfrowym, 1 października będzie obchodził swoje 18. urodziny. Portal zaczynał jako dodatek do płyty CD rozpowszechnianej w środowisku graczy komputerowych - obecnie może szczycić się nawet milionem wyświetleń w miesiącu.

Redakcja , Adam Rygioł

„Sonda” - fenomen nauki w telewizji

29 września 1989 roku pod Raciborzem zginęli Andrzej Kurek i Zdzisław Kamiński, twórcy zjawiskowego programu „Sonda”. Program oddziaływał na wyobraźnię i ukazywał wspaniały, często niedostępny świat nauki i techniki. „Sonda” była prawdziwym fenomenem nauki w telewizji...

Wojciech Andryszek

XIX-wieczna Łódź na zdjęciach Bronisława Wilkoszewskiego Galeria

Bronisław Wilkoszewski (1847-1901) był ważną postacią artystycznej Łodzi w XIX wieku. Jako zdolny fotograf utrwalił na swoich zdjęciach niezwykły wizerunek tego miasta, z jego fabrykami, świątyniami i najważniejszymi ulicami. Zapraszamy na spacer po Łodzi sprzed ponad 100 lat!

Wspomnienia

Wybuch II wojny światowej we wspomnieniach Wandy Romer

Wybuch wojny pozostawił niezatarte wspomnienia w świadomości milionów Polaków. Jak wrzesień 1939 roku zapamiętała Wanda Romer?

Wanda Romer

Tradycja ludowych zapasów w Polsce bardziej powszechna, niż uważano

Dotychczas ludowa tradycja zapasów, zwanych biadami, znana była etnografom z obszaru kurpiowszczyzny (Mazowieckie). Okazało się, że była ona również praktykowana w rejonie Łomży (Podlaskie), lecz jej zasady były inne – ustalili badacze.

Jak kiedyś ubierały się kobiety? Dawne polskie ubiory Galeria

Moda to zjawisko podlegające dynamicznym przemianom – nie inaczej było kilka wieków temu. Jak w XVI czy XVII wieku „nosiły się” mieszkanki Krakowa, Gdańska czy Lwowa? "Platforma Cyfrowa Biblioteki Kórnickiej":https://platforma.bk.pan.pl/ udostępnia m.in. piękne rysunki Kajetana Wincentego Kielisińskiego ukazujące dawną polską modę!

Andrzej Perepeczko – „Jędruś. Chłopak ze Lwowa” – recenzja i ocena

Jak zachęcić najmłodszych do poznawania historii? „Jędruś. Chłopak ze Lwowa” to najlepsza odpowiedź na to pytanie.

Marek Chrzanowski

Włodzimierz Łoziński: aktor, żołnierz, więzień

Rolą w „Znachorze” z 1937 roku Włodzimierz Łoziński zapracował sobie na miano nowego amanta filmowego. Jego rozwijającą się karierą aktorską brutalnie przerwała jednak wojna. Jakie były jego dalsze losy?

Marek Teler

„Powinniśmy przypominać Europie i światu o roku 1939” – rozmowa z dr. Maciejem Korkuciem

Dlaczego we wrześniu 1939 roku Hitler stawiał wszystko na jedną kartę? Czemu Polskie Państwo Podziemne było tak niezwykłą strukturą? M.in. o tym rozmawialiśmy z dr. Maciejem Korkuciem, autorem publikacji „Walcząca Rzeczpospolita 1939-1945”.

Wiesław J. Wysocki – „Powstanie sejneńskie 1919” – recenzja i ocena

Na pytanie o zwycięskie powstanie większość Polaków odpowiedziałaby „powstanie wielkopolskie”, przy czym zaraz dodaliby „jedyne”. Niewielu pamięta, że kilka miesięcy po ustaniu walk w Wielkopolsce, na Suwalszczyźnie Polacy wygrali kolejne powstanie. W sierpniu obchodziliśmy setną rocznicę jego wybuchu.

Tomasz Słomski

Województwo chełmińskie w XVI wieku okiem kartografii historycznej MAPY

Województwo chełmińskie było w czasach nowożytnych częścią Prus Królewskich. Jak wyglądały tereny wokół Torunia, Chełmna, Grudziądza i Brodnicy w XVI wieku? Zrozumieć to mogą pomóc nam mapy tego obszaru.

Marcin J. Sobiech

Historia Polski: Władysław Jagiełło (Lata 1386-1387) Video

W swoim najnowszym materiale "ThrashingMadPL":https://www.youtube.com/channel/UC7XQsqlrMy5ztcWBMd_Up0g przybliża widzom pierwsze lata panowania Władysława Jagiełły. Zobaczcie sami!

Historia Na Szybko

Promocja książki Katarzyny Wilczok pt. „Radykałowie Solidarności”

Dziś o godz. 17.30 w stołecznym Centrum Edukacyjnym IPN Przystanek Historia (ul. Marszałkowska 21/25) odbędzie się promocja książki Katarzyny Wilczok pt. „Radykałowie „Solidarności”. Kierownictwo MKZ Katowice w sporze o program i taktykę działania NSZZ „Solidarność” w latach 1980–1981”.

Mat. pras.

Beletrystyka

I gdybym się kiedyś urodzić miał znów... Tylko we Lwowie!

Nostalgiczna opowieść o beztroskim dzieciństwie brutalnie przerwanym przez wybuch II wojny światowej. Nie tylko dla najmłodszych. Ba! Dla całej rodziny!

Andrzej Perepeczko

Odrodzenie potęgi – husaria Jana Sobieskiego

Budziła postrach wśród wojsk nieprzyjaciela, a zdecydowana większość jej szarż kończyła się zwycięstwem. Poznajcie dzieje polskiej husarii pod wodzą Jana III Sobieskiego!

Dariusz Milewski

Bitwa nad Bugiem Video

22 lipca 1018 roku na Wołyniu starły się wojska Bolesława Chrobrego i Jarosława Mądrego, wielkiego księcia Rusi Kijowskiej. Jak wyglądała owa batalia? Można to zobaczyć w świetnej animacji dostępnej na kanale "BazBattles":https://www.youtube.com/channel/UCx-dJoP9hFCBloY9qodykvw. Polecamy!

Polska pod niemiecką i sowiecką okupacją

Okupacja niemiecka i sowiecka ziem polskich w czasie II wojny światowej stały pod znakiem tragedii ludności cywilnej. Okupanci przystąpili do licznych pacyfikacji i masowych zbrodni. W jaki sposób zorganizowali oni aparat terroru na zajętym obszarze?

Maciej Korkuć

Rybnik: Badania archeologiczne potwierdziły istnienie dawnego cmentarzyska

19 pochówków z zarysem trumien oraz około 200 pojedynczych kości, a także liczne fragmenty ceramiki odkryli archeolodzy, badający położony w centrum Rybnika (Śląskie) skwer z figurą św. Jana Nepomucena. Tym samym potwierdzono istnienie w tym miejscu dawnego cmentarzyska.

Sławomir Koper, Tomasz Stańczyk – „Ostatnie lata polskiego Lwowa” – recenzja i ocena

Jak wyglądały ostatnie lata polskiego Lwowa? Na czym opierała się legenda przedwojennej stolicy naszej kultury? Czym żyli wówczas mieszkańcy miasta? Jaki przebieg miały walki o jego polskość?

Piotr Bejrowski

Polscy partyzanci: 10 postaci, które warto poznać! Galeria

Bohaterowie i renegaci. Żołnierze Armii Krajowej, Armii Ludowej, Narodowych Sił Zbrojnych i Żołnierze Wyklęci. Polscy partyzanci, których warto poznać.

Michał Przeperski

25 maja Międzynarodowym Dniem Bohaterów Walki z Totalitaryzmem

25 maja, czyli rocznica śmierci Witolda Pileckiego, będzie Międzynarodowym Dniem Bohaterów Walki z Totalitaryzmem. Pod koniec ubiegłego tygodnia Parlament Europejski przyjął rezolucję wzywającą do ustanowienia nowego dnia pamięci.

Japoński sztandar wojenny zniknie z opakowania napoju firmy Hortex

Marketingowe faux pas? Firma Hortex słynie z tego, że w sezonie wakacyjnym wypuszcza na rynek nowe smaki swoich soków. Tym razem postawiła na napój o smaku Japonii. I nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie opakowanie. Co się na nim znalazło? Specjaliści od reklamy postanowili wykorzystać motyw sztandaru wschodzącego słońca…

„Legiony” – reż. Dariusz Gajewski – recenzja i ocena filmu

„Legiony” w reżyserii Dariusza Gajewskiego miały swoją premierę 20 września 2019 roku. Czy nakręcona z rozmachem superprodukcja ma szansę zapisać się w historii polskiego kina?

Piotr Bejrowski

Płetwonurkowie znaleźli Tallboya w kanale obok Świnoujścia

W Świnoujściu znaleziono sześciometrowy i ważący ok. 5,5 tony niewybuch. Pochodzi z czasów II wojny światowej i prawdopodobnie jest jedną z największych bomb lotniczych tego okresu. Płetwonurkowie natrafili na nią podczas pogłębiania toru wodnego Świnoujście-Szczecin w Kanale Piastowskim.

Marek A. Koprowski – „Akcja Wisła. Kres krwawych walk z OUN-UPA” – recenzja i ocena

„Akcja Wisła. Kres krwawych walk z OUN-UPA” to kolejna książka poruszająca skomplikowaną tematykę powojennej akcji przesiedleńczej. Jak Marek A. Koprowski ocenia przeprowadzenie akcji „Wisła”?

Wojciech Sobański

Kaukaz: wyobrażona praojczyzna Polaków

Kaukaz był dla polskiej szlachty miejscem niezwykle fascynującym i tajemniczym. Ten region, postrzegany aż do XIX wieku poprzez pryzmat wyobrażeń mitologizujących, uznawany był nawet za praojczyznę Polaków.

Kamil Kozakowski

Dzieje rotmistrza Pileckiego zostaną zekranizowane za 148 mln zł!

Szykuje się historyczna superprodukcja o losach rotmistrza Witolda Pileckiego. W polskich mediach aż huczy od doniesień o rekordowym budżecie, jaki zostanie przeznaczony na realizację tego filmu. Spekuluje się, że za kamerą stanie Mel Gibson, a w obsadzie znajdą się hollywoodzcy aktorzy.

Redakcyjne

Marek Teler w radiowej „Jedynce” o przedwojennych wyborach miss

19 września gościem Programu I Polskiego Radia był Marek Teler – autor naszych licznych artykułów. W audycji „Cztery pory roku” prowadzonej przez Romana Czejarka opowiadał nieco o przedwojennych wyborach miss w Polsce. Zapraszamy do odsłuchania materiału!

Redakcja

„Stulecie Winnych”: sceny do najnowszego sezonu kręcone są na Śląsku GALERIA

„Stulecie Winnych” to polski serial historyczny emitowany na antenie TVP1. Obecnie trwają zdjęcia do drugiego sezonu popularnej produkcji. Realizatorzy na plan filmowy wybrali Śląsk. Ujęcia kręcone są m.in. w Chorzowie, Katowicach oraz Bytomiu. Zobaczcie galerię zdjęć z Bytomia!

Walka o 4 koła - motoryzacja w Polsce od czasów PRL

Kupno samochodów nigdy nie było sprawą prostą. A to ze względu na ich dostępność, a to obawę przed tym, że zostanie się oszukanym. Oto polski powojenny przemysł motoryzacyjny w pigułce.

AdEverest

„Liga Histmaga - Politycy II RP” - rozpoczynamy nowy plebiscyt

„Liga Histmaga. Politycy II RP” to nowy histmagowy plebiscyt. Po "Kobietach polityki" i "Dowódcach II wojny światowej" z uwagi na zbliżające się wybory parlamentarne przyszła pora na polskich polityków II RP. Liga ma formę rozgrywek pucharowych, w których nasi Czytelnicy mogą oddawać głosy na wybranych przez siebie polityków. Plebiscyt prowadzony będzie na naszym facebookowym profilu.

Redakcja

Polscy archeolodzy rozpoczną w Grecji samodzielne badania

W listopadzie polscy archeolodzy złożą wnioski o licencje na pierwsze samodzielne badania w Grecji – zapowiedziano w poniedziałek w Poznaniu na konferencji podsumowującej tworzenie Polskiego Instytutu Archeologii w Atenach. Dotąd Polacy mogli występować jedynie jako partnerzy badań.

Mat. pras. , Magdalena Mikrut-Majeranek

Agnieszka Janiszewska – „Podróż do Carcassonne” – recenzja i ocena

Wojna i skomplikowane relacje – tak w skrócie można opisać „Podróż do Carcassonne”. Czy warto sięgnąć po najnowszą powieść Agnieszki Janiszewskiej?

Magdalena Grabowska

Wydarzenia

Noc Księgarń data, program, atrakcje

20 września 2019 w księgarniach stacjonarnych w całej Polsce odbędzie się Noc Księgarń. To pierwsza edycja wydarzenia stworzonego z myślą o miłośnikach książek.

Gniezno: Archeolodzy odnaleźli fragment unikatowej, przedromańskiej budowli

Fragment jednej z najwcześniejszych budowli kamiennych w kraju odkryto na Górze Lecha w Gnieźnie podczas wykopalisk w ramach „Ekspedycji Palatium. Gniezno 2019”. Niewykluczone, że znalezisko datowane na X/XI w. to część siedziby pierwszych polskich władców.

Sensacyjne odkrycie podczas konserwacji ołtarza Wita Stwosza

Podczas prac badawczo-konserwatorskich ołtarza Wita Stwosza w Bazylice Mariackiej w Krakowie odsłonięto i odczytano datę 1486 r. znajdującą się na boku jednej z figur – apostoła św. Jakuba, podtrzymującego zasypiającą Maryję.

Redakcyjne

Sonda Histmag.org: Czy gdyby nie nastąpiła sowiecka agresja, to Polska obroniłaby się we wrześniu 1939 roku?

W ostatniej sondzie zapytaliśmy Was, czy gdyby nie nastąpiła sowiecka agresja, to Polska obroniłaby się we wrześniu 1939 roku? Zobaczcie sami jak głosowali Nasi Czytelnicy! Teraz z kolei kierujemy do Was pytanie: czy Waszym zdaniem wykonywanie w Polsce zawodu historyka wiąże się z prestiżem?

Władysław Bułhak – „Wywiad PRL a Watykan 1962–1978” – recenzja i ocena

Dla władz komunistycznych Watykan był wrogiem, którego infiltracja pomagała w utrzymaniu istniejącego w PRL status quo. Czy warto sięgnąć po najnowszą pracę Władysława Bułhaka poświęconą temu zagadnieniu?

Daria Czarnecka

Księżna Eufemia (Ofka), żona Władysława Opolczyka: wzór średniowiecznej małżonki?

Księżna Eufemia, druga żona księcia opolskiego Władysława Opolczyka, pozostawała w cieniu swojego wpływowego męża. Przez ponad trzydzieści lat Ofka była jednak jego cichą doradczynią, a książę zawsze liczył się z jej zdaniem.

Marek Teler

Mat. pras. , Magdalena Mikrut-Majeranek

„Ostatni bój”- film o legendarnym 3. Pułku Strzelców Konnych trafi jesienią do kin

Zakończono zdjęcia do "Ostatniego boju". Film ten jesienią zagości na ekranach polskich kin. To opowieść o kawalerzystach Pułku 3. Strzelców Konnych. Premiera filmu planowana jest na 5 października.

Maciej Korkuć – „Walcząca Rzeczpospolita 1939-1945” – recenzja i ocena

Wciąż pojawiają się nowe, wartościowe publikacje na temat II wojny światowej. To szczególnie ważne zwłaszcza obecnie, gdy wielu stara się podważyć fakty o największej wojnie XX wieku. Recenzowana książka Macieja Korkucia to publikacja, która do poznawania historii zachęca także młodzież.

Kamil Durajczyk

Miejsca dawnej Galicji Galeria

Choć termin „Galicja” ukuty został w okresie zaborów, to jednak do dziś na różne sposoby funkcjonuje w naszej pamięci historycznej. Jak wyglądały miasta dawnego Królestwa Galicji i Lodomerii ponad sto lat temu? Z odpowiedzią przychodzą archiwalne pocztówki i fotografie...

Wydarzenia

27. Europejskie Dni Dziedzictwa 2019 – data, program, atrakcje

27. edycja Europejskich Dni Dziedzictwa, odbędzie się w dniach 7-8 i 14-15 września 2019 r. pod hasłem przewodnim POLSKI SPLOT. Temat nawiązuje do procesu kształtowania granic i budowy państwowości po 1918 roku.

Mat. pras. , Redakcja

Ocalałem z zagłady Huty Pieniackiej

Huta Pieniacka została zrównana z ziemią przez Ukraińską Powstańczą Armię i SS-Galizien. W czasie bezwzględnej rzezi w lutym 1944 roku członkowie tych formacji wymordowali 850 Polaków. Jeden z ostatnich ocalałych wraca pamięcią do tamtej zbrodni...

Franciszek Bąkowski

Który z polityków II RP to powiedział? quiz

Wielkimi krokami zbliżają się wybory. Nie będziemy wikłać się w zawiłe sprawy współczesnej polityki – w zamian proponujemy zabawę innego rodzaju. Czy zgadniecie, który z polityków II RP wypowiedział dane słowa?

Paweł Rzewuski

Galicja: czasem najbardziej potrafi zachwycić to, co jest tuż obok

Ziemie dawnej Galicji potrafią naprawdę zaskoczyć – a są przecież dla turysty na wyciągnięcie ręki! O czasem zapomnianych, ale fascynujących lokacjach i historiach rozmawialiśmy z Barbarą Gaweł, autorka książki „Krajobraz po życiu. Śladami Galicji. Opowieści o ludziach i miejscach”.

Andrzej Gawroński. Geniusz, o którym zapomniano

Andrzej Gawroński był genialnym językoznawcą i profesorem Uniwersytetów Lwowskiego i Jagiellońskiego. W czasie swojego krótkiego życia nauczył się podobno aż 140 języków!

Barbara Gaweł

Tadeusz Mazowiecki – pierwszy premier III RP

12 września 1989 roku Sejm PRL udzielił wotum zaufania rządowi Tadeusza Mazowieckiego, pierwszego premiera III RP. Stało się to kluczowym wydarzeniem w procesie transformacji ustrojowej, ale również początkiem rozłamu obozu solidarnościowego, którego skutki nadal możemy zaobserwować w wielu aspektach bieżącej walki politycznej.

Maciej Gach

Znaczące miejsca dawnego Lwowa

W międzywojniu Lwów był jednym z najważniejszych miast II RP – stanowił m.in. ośrodek kulturalny i naukowy, zamieszkały przez ponad 315 tys. ludzi. Jakie miejsca miały – i mają do tej pory – szczególne znaczenie na mapie „zawsze wiernego” Lwowa?

Beck i Beneš u progu wojny

Stosunki polsko-czechosłowackie przed II wojną światową nie należały do najlepszych. Wzajemna niechęć pod koniec lat trzydziestych XX wieku nabrała szczególnych rozmiarów. Hitler i Stalin wiedzieli, jak to wykorzystać.

Piotr M. Majewski

Historia Polski: Jadwiga (Lata 1384-1386) Video

W nowym odcinku serii „Historia na szybko” "ThrashingMadPL":https://www.youtube.com/channel/UC7XQsqlrMy5ztcWBMd_Up0g skupia się na postaci Jadwigi Andegaweńskiej. Zobaczcie sami!

Historia Na Szybko

Szymon Aleksander Grzegrzółka

Ostatni sejm II Rzeczypospolitej

2 września 1939 roku, dzień po ataku Niemiec na Polskę, po raz ostatni odbyło się posiedzenie Sejmu II Rzeczypospolitej. Czym zajmowali się posłowie w tym trudnym dla całego państwa i narodu momencie?

Architecture is a good idea

GNIEZNO: nie tylko katedra! Video

Gniezno to miasto szalenie ważne dla polskiej historii. Co warto w tym miejscu zobaczyć? Swoich widzów w podróż po Gnieźnie zabierają Radosław Gajda & Natalia Szcześniak. Polecamy uwadze!

Naukowcy zaangażowani w złamanie kodu Enigmy upamiętnieni w Panteonie Narodowym

Polscy matematycy i kryptolodzy: Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski, którzy dokonali przełomowych odkryć dotyczących niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma i złamali pierwsze jej szyfr, zostali w piątek upamiętnieni w Panteonie Narodowym w Krakowie.

Mariusz Olczak – „Ignacy Jan Paderewski 1860-1941” – recenzja i ocena

Ignacy Jan Paderewski jest postacią szczególną. Żarliwy polski patriota i prawdziwy obywatel świata.

Konrad Ruzik

Judyta Ostapiak-Jagodzińska

Karolina Przewrocka-Aderet – ,,Polanim. Z Polski do Izraela” – recenzja i ocena

„Polanim”, jak mawiają o sobie Żydzi polskiego pochodzenia w Izraelu, opowiadają historie, które długo tłumili w sobie. Dziś można je przeczytać w książce Karoliny Przewrockiej-Aderet.

5 polskich broni, których używamy w grach Video

Grzegorz Bobrek z kanału "TVGRYpl":https://www.youtube.com/channel/UCtGnMWpCcoRZVWxkVKp3Ulg po latach powraca do tematu polskich broni, które możemy zobaczyć w grach komputerowych. Warto obejrzeć!