Starożytny Rzym

Niewolnik – nasz nieodłączny towarzysz (cz. II)

Kwestia niewolnictwa stanowi jeden z lepszych przykładów rozdźwięku między powierzchownością oglądu społecznego a wyrafinowaniem naukowym. Jest ona, ogólnie rzecz biorąc, zmitologizowana w powszechnej świadomości, a niejednokrotnie „dopasowana” do wielkich modeli ewolucyjnych w naukach społecznych. Jej zmistyfikowanie służy przede wszystkim banalnej poprawie naszego współczesnego samopoczucia, natomiast nierzadkie wtłaczanie jej w wyrafinowane intelektualnie modele ma ułatwiać całościowe objaśnienie wielce złożonego zjawiska.

Adam Pałuchowski

Praefecti Pretorio - znaczenie i rola polityczna w Cesarstwie Rzymskim (cz. II)

Pretorianie to w powszechnym mniemaniu symbol wiernej gwardii potężnego władcy, a jej dowódcy to szare eminencje na dworze cesarskim. Jaka była historia tej formacji i czy od początku odegrała tak wielką rolę w historii starożytnego Rzymu?

Wojciech Górczyk

Niewolnik – nasz nieodłączny towarzysz (cz. I)

Kwestia niewolnictwa jest jednym z lepszych, w zakresie nauk społecznych, przykładów rozdźwięku między powierzchownością oglądu społecznego a wyrafinowaniem naukowym. Kwestia ta jest, ogólnie rzecz biorąc, zmitologizowana w powszechnej świadomości, a niejednokrotnie „dopasowana” do wielkich modeli ewolucyjnych w naukach społecznych. Jej zmistyfikowanie służy przede wszystkim banalnej poprawie naszego współczesnego samopoczucia, natomiast nierzadkie wtłaczanie jej w wyrafinowane intelektualnie modele ma ułatwiać całościowe objaśnienie wielce złożonego zjawiska.

Adam Pałuchowski

Praefecti Pretorio - znaczenie i rola polityczna w Cesarstwie Rzymskim (cz. I)

Pretorianie to w powszechnym mniemaniu symbol wiernej gwardii potężnego władcy, a jej dowódcy to szare eminencje na dworze cesarskim. Jaka była historia tej formacji i czy od początku odegrała tak wielką rolę w historii starożytnego Rzymu?

Wojciech Górczyk

Wystawa „Starożytne sanktuaria” na kampusie głównym UW

Rower też może być narzędziem pracy historyka. Z takiego założenia wyszli jakiś czas temu studenci historii na Uniwersytecie Warszawskim, którzy na dwóch kółkach zwiedzili starożytne i wczesnośredniowieczne zabytki w Grecji, na Sycylii i w Turcji. Wystawa zdjęć z ich wypraw prezentowana jest w Pałacu Kazimierzowskim przy Krakowskim Przedmieściu 26/28 w Warszawie.

Tomasz Leszkowicz

Philip de Souza – „Piraci w świecie grecko-rzymskim” – recenzja i ocena

Na stronie uniwersytetu w Dublinie, gdzie dr de Souza jest adiunktem, w rubryczce „kilka słów o sobie”, autor książki, którą miałem przyjemność wziąć do ręki wyjaśnia, dlaczego zajmuje się starożytnością: _Urodziłem się w 1964 roku w Usk w południowej Walii, w szesnastowiecznym domu zbudowanym częściowo z kamieni zrabowanych z dwunastowiecznego zamku, wzniesionego w miejscu obozu rzymskiego legionu z I wieku. Być może było to nieuniknione, że podjąłem studia nad historią starożytną i średniowieczną w Royal Holloway College..._

Bartłomiej Czajka

Reportaże/relacje

Alternatywna historia początków naszej ery – wokół książki „Niezwykła podróż Pomponiusza Flatusa”

5 maja w Centralnym Basenie Artystycznym w Warszawie odbyło się spotkanie z Eduardem Mendozą, jednym z najpopularniejszych współczesnych pisarzy hiszpańskich, autorem _Niezwykłej podróży Pomponiusza Flatusa._

Archeolodzy poszukują grobowca Kleopatry i Antoniusza

Egipscy i dominikańscy archeolodzy zamierzają przeszukać trzy stanowiska w pobliżu Aleksandrii, które skrywać mogą grobowiec słynnych kochanków.

O wizji Konstantyna uwag kilka

Jakkolwiek problem nawrócenia Konstantyna oraz wizji, jaką otrzymał od chrześcijańskiego Boga, jest szeroko dyskutowany przez badaczy już od przeszło 150 lat wciąż wzbudza niekłamane emocje. Wynika to z faktu, że zajęcie stanowiska w dyskusji wiąże się najczęściej z zaangażowaniem osobistych przekonań i poglądów. Inaczej na sprawę nawrócenia patrzą badacze katoliccy, a inaczej protestanci czy ateiści. Niezależnie od reprezentowanego stanowiska naukowcy nie są skorzy do zmiany raz przyjętych poglądów, gdyż obrona własnej interpretacji „widzenia” oznacza przede wszystkim obronę własnych ideałów.

Jakub Kozłowski

Studencki wyjazd do Turcji – wystawa w Pałacu Kazimierzowskim

Już jutro w Galerii Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego w Pałacu Kazimierzowskim dostępna dla zwiedzających będzie wystawa pt. _Miasta antyczne. Od Troi Homera do bizantyńskiego Konstantynopola_ podsumowująca starożytniczy objazd naukowy zorganizowany przez Studenckie Koło Naukowe Historyków UW.

Tomasz Leszkowicz

Trzeba będzie zmienić podręczniki do starożytności?

Zespół niemieckich archeologów kierowany przez Petrę Loenne odnalazł w okolicach Hanoweru pole bitwy z III wieku n.e., na którym rozegrało się starcie między barbarzyńcami i armią rzymską. Dotąd sądzono, że aktywność Rzymu w tym regionie zakończyła się... 200-250 lat wcześniej.

Armia rzymska w okresie wojen galijskich (58-51 p.n.e)

Wojny galijskie to czas ważnych zmian w rzymskiej wojskowości, w dużej części będących zasługą Juliusza Cezara. Nie tylko zwiększył on żołd, ale także zadbał o ściślejsze podporządkowanie żołnierzy dowódcy. Zmiany w tym okresie objęły sposoby zdobywania miast, a nawet kwestie obyczajowe – w nieprzystępnym klimacie Cezar pozwolił żołnierzom na... noszenie spodni.

Waldemar Kowalski

Turyści znów zobaczą miejsce śmierci Romulusa

Miejsce na Forum Romanum, w którym w świetle legendy zginął Romulus zostanie udostępnione oczom zwiedzających po raz pierwszy od ponad pół wieku. Pierwszy król Rzymu miał zostać zgładzony przez grupę senatorów przeciwnych jego autokratycznej władzy.

Hannibal Barkas (gra planszowa)

Czy nie mieliście kiedyś ochoty by zmienić bieg historii, lub poczuć się jak jeden z wielkich wodzów, którzy prowadzili swoje wojska w triumfalnym pochodzie przez terytorium nieprzyjaciela? Dzięki planszowej grze strategicznej Hannibal Barkas, wydanej przez polskie wydawnictwo Gry Leonardo, wasze marzenia mogą się spełnić.

Najstarsza „Biblia” online

Prawdopodobnie najstarszy egzemplarz „Biblii” zostanie udostępniony w internecie, dzięki czemu po raz pierwszy od 160 lat będzie można zapoznać się z nim w całości. Co różni go od współczesnego „Pisma Świętego”?

Wczesne chrześcijaństwo w oczach Celsusa

Był jednym z pierwszych intelektualistów krytykujących chrześcijaństwo. Jego poglądy dotarły do nas w strzępach, ale ich analiza pokazuje, jak bardzo są dzisiaj aktualne. Współcześni ateiści i agnostycy używają tych samych argumentów co Celsus dwa milenia temu...

Ciekawostki i rocznice

Najstarsze dowcipy świata: pełna lista!

Zespół brytyjskich naukowców wyruszył na poszukiwanie najstarszych dowcipów świata. Jako pierwsi w Polsce prezentujemy pełną ich listę!

Divus Augustus, Diva Augusta... Rzecz o portrecie rzymskim przełomu er

August i jego żona Liwia – przez ponad pięćdziesiąt lat byli wzorcowym małżeństwem, zaś ich wizerunki (przede wszystkim rzeźbiarskie) były wyrazem najwyższych cnót oraz wyznacznikiem mód zarówno w ubiorze, jak i w uczesaniu.

Millenaryzm – pytanie o władzę Chrystusa

Millenaryzm to pogląd, że Jezus po powtórnym przyjściu na świat będzie panował przez tysiąc lat jako ziemski władca.

Diabeł jako Murzyn. Średniowieczne korzenie rasizmu

Początki rasizmu kojarzone są najczęściej z XIX wiekiem, lecz o niższości Murzynów przekonani byli już ludzie średniowiecza. W ich świadomości zadomowiło się wyobrażenie Murzyna jako diabła. W opinii prostych chłopów, kaznodziejów i hagiografów zamazywała się różnica pomiędzy Afrykaninem a wcieleniem zła.

Zmarła prof. Maria Jaczynowska

W wieku 80 lat zmarła Maria Jaczynowska, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, badacz historii starożytnego Rzymu, autorka kilku klasycznych opracowań poświęconych tematyce antycznej.

Tomasz Leszkowicz

Reportaże/relacje

Wędrówki przez Syrię: Szymon Słupnik

_Powołał go Pan / Na słup. / Na słupie miał dom / I grób._ (Stanisław Grochowiak – „Święty Szymon Słupnik”)

Anna Maria Kotarba-Morley

Friedrich Prinz — „Niemcy - narodziny państwa” – recenzja i ocena

Synteza stworzona przez prof. Prinza może zaskoczyć swoją konstrukcją. Ci, którzy lubią w historii przemiany, następstwa i synkretyzm kultur, powinni być zadowoleni z lektury.

Tomasz Leszkowicz

Sobór pojednania w Jerozolimie

Mało jest w historii chrześcijaństwa wydarzeń tak znaczących, a równocześnie tak bardzo zapomnianych jak sobór jerozolimski. Spotkanie apostołów i pierwszych najważniejszych uczniów Chrystusa w Jerozolimie ok. 50 roku n.e. było jednym z najistotniejszych.

Rola morza w życiu starożytnych oraz kilka słów o ówczesnych systemach żeglugi

Nie sposób nie żywić uczucia podziwu dla odwagi starożytnych żeglarzy, którzy mimo niedoskonałości swoich statków, systemów nawigacji i przyrządów spenetrowali ogromne przestrzenie mórz i oceanów.

Anna Maria Kotarba-Morley

„Ancient Warfare” w Polsce!

Wielka gratka dla miłośników antyku! Wydawane od kilku miesięcy na zachodzie czasopismo poświęcone wojskowości starożytnej (2000 p.n.e. do 1000 n.e.) znalazło polskiego dystrybutora.

Dyskusyjny Klub Historyczny – reaktywacja

Po wakacyjnej przerwie wznowione zostały spotkania dyskusyjne o tematyce historycznej organizowane przez wydawnictwo Bellona. 30 października tematem będzie armia Cesarstwa Rzymskiego.

Tomasz Leszkowicz

Starożytny Rzym według twórcy „Herkulesa” – recenzja i ocena filmu „Ostatni Legion”

W ciągu ostatnich lat powstało mnóstwo filmów historycznych z wątkami przygodowymi. Jest grupa odbiorców, którzy podczas oglądania tego typu „dzieł” zgrzytają zębami. Rzecz jasna, mam na myśli historyków.

Europa Universalis: Rome

Paradox Interactive, twórca takich przebojów jak „Europa Universalis” czy „Hearts of Iron” zapowiedział, że pracuje nad kolejną grą. Jej akcja będzie toczyć się w czasach starożytnego Rzymu.

Tomasz Leszkowicz

W Kartagenie wydobyto rzymski statek

Statek, na którym przewożono towary dla mieszkańców Republiki Rzymskiej, został wydobyty na powierzchnię z dna zatoki w pobliżu Kartageny. Znalezisko pochodzi z I w. p.n.e, ale nie widać po nim niszczycielskiego działania czasu.

Sprzedajna miłość w starożytnym Rzymie

Prostytucja nazywana jest jednym z najstarszych zawodów świata. Odgrywała ważną rolę również w społeczeństwie rzymskim. Trudno uwierzyć, że to właśnie Rzymianom przypisuje się wymyślenie słowa „seks”...

Agnieszka Bednarska

Słonie bojowe w świecie grecko-rzymskim

Ogromna masa, kły i trąba plus przerażający efekt psychologiczny i pęd nie do powstrzymania — słonie bojowe miały wiele zalet. Starożytni dowódcy dostrzegli je i stworzyli swoisty „ciężki czołg antyku”.

Paweł Niziołek

Niezły rocznik... winiarni

Niedawno odkryte rzymskie ruiny w Langwedocji, okazały się być najstarszymi odnalezionymi pozostałościami po winiarni, jakie kiedykolwiek odkryto we Francji.

Hale Trajana w Warszawie

Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie gościć będzie w styczniu i lutym rzymską wystawę nt. Hal Targowych Trajana pochodzących z II w. n.e. Zostanie ona otwarta w poniedziałek 22 stycznia.

Tomasz Leszkowicz

Lwia odwaga Wilków znad Tybru

Nieokrzesana odwaga; oszczędność; brak przywiązania do dóbr materialnych; religia cudowna w swej pobożności; prostolinijność działania; troska i sprawiedliwość w postępowaniu z innymi ludźmi. Oto cechy prawdziwego Rzymianina.

Pięć lat portalu „Historica.pl”

„Historica.pl” z okazji rocznicy swego powstania rozpoczęła nowe działania.

Tomasz Leszkowicz

Susza sprzymierzeńcem archeologów

Nie tylko w Polsce brak deszczu dał się we znaki — również Walijczycy borykają się ze zbyt niskimi opadami. Co jednak dokucza zwykłemu człowiekowi, cieszy archeologów prowadzących badania z lotu ptaka. Specyficzne warunki panujące tego lata w Walii pozwoliły dokonać tam wielu ciekawych odkryć.

Archeologiczne wakacje w Poznaniu

Muzeum Archeologiczne w Poznaniu organizuje wakacyjny cykl imprez dla młodzieży i dorosłych. Pokazy przygotowane przez grupy odtwórców historii, specjalne warsztaty, bądź projekcje historycznych filmów - takie atrakcje czekają na zainteresowanych już dziesiątego sierpnia.

Armia Rzymska - recenzja i ocena strony internetowej

Najsprawniejszymi żołnierzami w starożytności byli rzymscy legioniści. Niektórzy sympatycy historii twierdzą, że legiony były najdoskonalszą machiną wojenną w dziejach. Czy tak było naprawdę? Pomocą w odpowiedzi na to pytanie może być wizyta na stronie „Armia Rzymska”.

Tomasz Leszkowicz

Herkules - bohater tańczący z ciołkami

Herkules (Herakles) jest jedną z najpopularniejszych postaci mitologii rzymskiej. Potężny, dobrotliwy, pełen cnót hazardzista. W czasach Etrusków, Greków i wojowniczych Rzymian Italia potrzebowała bohatera. Pojawił się wówczas on - ubóstwiany heros.

Tomasz Leszkowicz

Imperium Romanum — recenzja i ocena strony

Witryna jest wykonana solidnie, z namysłem, a do tego w sposób przystępny i funkcjonalny.

Tomasz Leszkowicz

Podbój Brytanii przez Rzymian: od Cezara do Boudiki

Wielcy dowódcy, waleczni wojownicy, tajemnicza wyspa – czyli o tym jak wyglądał podbój Brytanii przez Rzymian...

Starożytne ruchy gnostyckie

Kiedy kiełkujące jeszcze chrześcijaństwo dopiero umacniało swoje dogmaty i krystalizowało doktrynę w pierwszych wiekach nowej ery, czyniło to często w toku ideologicznych sporów z przedstawicielami odmiennych – choć wyrosłych także na pniu nauk chrześcijańskich – poglądów, z których początkowo rozwinęły się nieledwie prężne religie – a później herezje. Jednym z takich konkurentów był składający się z wielu odłamów nurt, ze względu na wspólne cechy charakterystyczne określany zbiorczą nazwą gnostycyzmu.

Michał Cetnarowski

Herod Wielki. Droga na szczyt

Heroda Wielkiego chrześcijaństwo odsądziło od czci i wiary jako tyrana. Przez większość nam współczesnych postrzegany jest jako okrutny król morderca, odpowiedzialny za przekazaną w Ewangeliach rzeź niewiniątek. Żydzi uważali go za uzurpatora, despotę, odpowiedzialnego za wymordowanie prawowitej dynastii królewskiej.

Pierwszy polski
portal historyczny

Zamów newsletter

Zapisz się, aby otrzymywać przegląd najciekawszych tekstów prosto do skrzynki mailowej. Tylko wartościowe treści, zawsze za darmo.

Zamawiając newsletter, wyrażasz zgodę na użycie adresu e-mail w celu świadczenia usługi. Usługę możesz w każdej chwili anulować, instrukcję znajdziesz w newsletterze.

Portal

Histmag.org - o nas

Wesprzyj nas!

Polecamy

Nasze e-booki i audiobooki

Nasz newsletter

Współpraca

Dołącz do nas

Praktyki studenckie

Współpraca recenzencka

Dokumenty prawne

Regulamin serwisu internetowego

Regulamin publikacji

Regulamin konkursów

Polityka prywatności

Informacje o usłudze VOD

© 2001-2026 Promohistoria. Wszelkie prawa zastrzeżone

•

Ustawienia plików cookie