Beneluks

Bitwa pod Wavre: triumf, który nic nie zmienił

Emanuel Grouchy miał za zadanie wiązać wojska pruskie Blüchera, tak aby nie zdążyły wesprzeć Wellingtona pod Waterloo. Gdyby mu się to udało, Napoleon mógłby wygrać.

Kacper Kabala

David Van Reybrouck – „Revolusi. Indonezja i narodziny nowoczesnego świata” – recenzja i ocena

Pojęcie „kolonializmu” u większości wzbudzi skojarzenia z działaniami Wielkiej Brytanii i Francji w Afryce, na Bliskim Wschodzie lub w Indiach. Stawiam dolary przeciwko orzechom, że Holandia ciemiężąca Indonezję nie byłaby tu pierwszym skojarzeniem. Lektura tej książki zmieni Waszą perspektywę.

Jakub Jagodziński

Pierwszy kawałek Holandii w południowo-wschodniej Azji

Jeśli wyprawy na południe i zachód kosztują tyle trudu, to spróbujmy popłynąć na północ – postanowili Holendrzy. Po wyprawie Barentsa musieli zrewidować swoje plany...

David Van Reybrouck

Piłkarze NAC Breda zagrają w koszulkach ze zdjęciami polskich żołnierzy

Holenderski klub piłkarski NAC Breda pamięta o polskich żołnierzach, którzy przyczynili się do wyzwolenia miasta spod okupacji niemieckiej. Z okazji 80. rocznicy tego wydarzenia sportowcy wyjdą na murawę w koszulkach ozdobionych wizerunkami członków polskiej 1 Dywizji Pancernej generała Stanisława Maczka.

Redakcja

Stefan Hertmans – „Wejście” – recenzja i ocena

Niech nas nie zwiedzie niepozorna forma wydania, bo siła „Wejścia” Stefana Hertmansa tkwi w wielowarstwowej treści.

Ewelina Piątkowska

Beletrystyka

Początek burzliwego stulecia

„Rok 1925. W rozmowach pojawia się nowe nazwisko – człowieka, który dokonując zamachu stanu w monachijskiej piwiarni w listopadzie 1923 roku, próbował obalić Republikę Weimarską. Jego oddziały noszą na rękawach opaski z symbolem zaczerpniętym z hinduizmu”.

Stefan Hertmans

Nina Siegal – „Pamiętnikarze. Druga wojna światowa w Holandii słowami jej naocznych świadków” – recenzja i ocena

Zapiski te mają w sobie silny ładunek emocjonalny. „Pamiętnikarze” Niny Siegal to bez wątpienia książka dająca do myślenia.

Marek Chrzanowski

Daniel Kowalczuk – „Katanga 1960–1963” – recenzja i ocena

Książka Daniela Kowalczuka poświęcony jest pierwszej poważnej interwencji wojsk ONZ w Afryce. „Katanga 1960–1963” przedstawia wzorcowy przykład jak nie powinna wyglądać dekolonizacja. I jak nie należy przeprowadzać ONZ-owskiej interwencji.

Michał Staniszewski

Człowiek, który chodzi ze swoim notatnikiem

Philip Mechanicus był holenderskim dziennikarzem żydowskiego pochodzenia. Po zajęciu Holandii przez Niemcy stracił pracę. Ktoś doniósł, że odmawia noszenia gwiazdy Dawida. Został aresztowany. Wciąż jednak prowadził notatki.

Nina Siegal

Roxane van Iperen – „Siostry z Auschwitz” – recenzja i ocena

To nie jest lektura łatwa i przyjemna w odbiorze. „Siostry z Auschwitz” są opowieścią o człowieczeństwie potwornych czasach.

Anna Bernacka-Kozek

Kamp Westerbork

W Kamp Westerbork Niemcy gromadzili holenderskich Żydów, by następnie wywozić ich do obozów koncentracyjnych. Po zakończeniu wojny powróciło zaledwie pięć spośród ponad stu tysięcy Żydów...

Roxane van Iperen

Kiedy słoneczniki zwiędły w lipcu. Vincent van Gogh: śmierć artysty

29 lipca 1890 r., w wieku 37 lat, zmarł Vincent van Gogh – za życia nieznany szerszej publiczności holenderski malarz, dziś rozpoznawalny na całym świecie. Chociaż jest autorem ponad 2000 dzieł, w tym 870 obrazów, udało mu się samemu sprzedać tylko jedno płótno. Obecnie jest uważany za jedną z najważniejszych postaci w historii malarstwa.

Karolina Frydel

Rozejm bożonarodzeniowy 1914 Galeria

W Boże Narodzenie 1914 roku pod Ypres wydarzyło się coś niezwykłego – żołnierze z obu stron, Brytyjczycy, Francuzi, Niemcy i przedstawiciele innych nacji opuścili okopy, aby dokonać świątecznej wymiany życzeń i uprzejmości. Walki zawieszono, a w czasie trwania tego „małego pokoju” zdążono nawet... pograć nieco w piłkę. Z czasów rozejmu zachowało się trochę materiałów – oto one!

Robert Forczyk – „Fall Rot. Upadek Francji 1940” – recenzja i ocena

Francuskie siły zbrojne straciły swój prestiż w ciągu dwóch miesięcy 1940 roku. Błyskawiczna majowo-czerwcowa kampania Wehrmachtu zostawiła taki niesmak o żołnierzach Marianny, że aż Robert Forczyk w swojej książce „Fall Rot. Upadek Francji 1940” postanowił stanąć w obronie potomków Napoleona. I zrobił to w sposób przekonujący.

Michał Staniszewski

Gerdien Verschoor – „Dziewczyna i uczony. Historia dwóch Rembrandtów z kolekcji Karoliny Lanckorońskiej” – recenzja i ocena

Tworzący w XVII-wiecznej Holandii Rembrandt uznawany jest za jednego z najwybitniejszych artystów w historii. Jego dzieła są ozdobą i chlubą każdej kolekcji, dwa z nich znajdują się na Zamku Królewskim w Warszawie. W jaki sposób trafiły do polskich zbiorów i w jaki sposób przyczyniła się do tego Karolina Lanckorońska?

Iwona Szymichowska

Rosemary Sullivan – „Kto zdradził Anne Frank” – recenzja i ocena

Rosemary Sullivan opisuje zakrojone na szeroką skalę kilkuletnie dochodzenie w sprawie wydania rodziny Anne Frank, autorki słynnego „Dziennika”. Celem śledczych było rozwiązanie nieodkrytej przez dziesięciolecia zagadki. Czy udało im się ustalić tożsamość zdrajcy?

Iwona Szymichowska

Z kwatery Hitlera do NATO. Adolf Heusinger i powstanie Bundeswehry

Czy jeden oficer mógł w ciągu kilkunastu lat przejść drogę z Wilczego Szańca do Pentagonu? Biografia pewnego niemieckiego sztabowca pokazuje, że przy odpowiednim zbiegu okoliczności było to nie tylko możliwe, ale i naturalne. Adolf Heusinger, bo o nim mowa, w swojej karierze służył zarówno Adolfowi Hitlerowi, jak i Konradowi Adenauerowi.

Tomasz Leszkowicz

Jak polscy myśliwcy wywalczyli przewagę powietrzną nad Francją i Belgią?

Heroiczne boje podczas zwycięskiej bitwy o Anglię nie stanowiły jedynego wkładu polskich lotników w walkach powietrznych z Luftwaffe. Nasi piloci brali również udział w starciach nad Francją i Belgią. Brytyjska prasa nazwała ich „narzędziem sprawiedliwości”.

Wacław Król

Bart van Es – „Dziewczynka z wycinanki. Opowieść o wojnie, przetrwaniu i rodzinie” – recenzja i ocena

W 1942 roku holenderska rodzina przygarnia żydowską dziewczynkę. Po wojnie relacje między nimi ulegają rozluźnieniu, aż nadchodzi do niewyjaśnionego zerwania kontaktów. Bart van Es przedstawia ich niezwykłe losy z wrażliwością, historyczną dokładnością i odwagą.

Iwona Szymichowska

Ślady holenderskich Żydów

Zdecydowana większość haskich Żydów została wymordowana w czasie II wojny światowej. Społeczność ta od czasów nowożytnych osiedlała się w Niderlandach, wpływając na rozwój tamtejszego handlu i kultury. Jak Holendrzy odnosili się do Żydów w latach trzydziestych XX wieku? Czy współczesna Holandia pamięta o swoich dawnych mieszkańcach?

Bart van Es

Zimowe rozrywki XVII-wiecznych Holendrów

W styczniu 1585 r. w Amsterdamie urodził się Hendrick Avercamp. Malował pełne wdzięku sceny zimowe i wesołe sceny łyżwiarskie na tle holenderskiego krajobrazu. Dzięki jego twórczości możemy lepiej poznać sposoby zimowej rekreacji Holendrów w XVII wieku.

Alicja Młyńska

Bosch Project – prace Hieronima Boscha dostępne online, co do detalu!

Oto strona, która wciągnie każdego miłośnika sztuki na długie godziny! W ramach Bosch Project zdigitalizowano dzieła słynnego niderlandzkiego malarza Hieronima Boscha – są one dostępne dla wszystkich, w interaktywnej formie i bardzo wysokiej rozdzielczości. Dzięki temu można przyjrzeć się obrazom co do detalu i co do milimetra – widoczne są nawet najmniejsze szczegóły.

Front zachodni 1940 – animacja Video

Jak wyglądały działania wojenne na froncie zachodnim w 1940 roku? Autor kanału "Eastory":https://www.youtube.com/channel/UCElybFZ60Hk1NSjgCf7I2sg pokazuje dokładnie przy pomocy animacji ruchy wojsk w owym okresie. Polecamy uwadze!

Architecture is a good idea

„U stręczycielki”, czyli wycieczka z Vermeerem do domu publicznego Video

Autorzy z kanału "Radosław Gajda & Natalia Szcześniak":https://www.youtube.com/channel/UCFgktyAQdfcHmIbubYPCnHQ tym razem zapraszają śladami Vermeera do... holenderskiego domu schadzek, bo tego miejsca właśnie dotyczy dzieło malarz pt. „U stręczycielki”. Jakie ciekawostki kryje malunek? Przekonajcie się sami!

Szczyt Beatlemanii – The Beatles w Holandii 1964 Galeria

W czerwcu 1964 roku muzyka Beatlesów miała swoich fanów już w licznych zakątkach świata – niebawem miał nastąpić szczyt tzw. Beatlemanii. W tamtym czasie słynny zespół odwiedził na swej trasie Holandię, gdzie zagrał dwa koncerty i zaliczył występ w TV. Tłumy szalały, co zostało dokładnie udokumentowane przez holenderskich fotografów...

Henryk Arctowski i Antoni Dobrowolski – pierwsi Polacy w Antarktyce (cz. 1)

Antarktyda pozostała najdłużej niezbadanym przez człowieka kontynentem. W początkach jej eksploracji znaczny udział mieli dwaj Polacy. Henryk Arctowski i Antoni Dobrowolski byli uczestnikami jednej z pierwszych antarktycznych ekspedycji naukowo-badawczych, przeprowadzonej na statku „Belgica” w latach 1897–1899.

Mateusz Będkowski

„Bitwa o wybrzuszenie” – ofensywa w Ardenach 1944 Video

Na przełomie grudnia 1944 i stycznia 1945 roku nie było już wątpliwości, że III Rzesza zmierza ku klęsce. Na froncie zachodnim, na terenie pasma górskiego Ardeny, Niemcy podjęli się wówczas ostatniej dużej operacji ofensywnej względem aliantów. Jak wyglądały te walki? Na kanale "Kings and Generals":https://www.youtube.com/channel/UCMmaBzfCCwZ2KqaBJjkj0fw można zobaczyć bardzo ciekawy materiał dotyczący tego tematu. Serdecznie polecamy!

Klub piłkarski z Bredy upamiętnił gen. Maczka i jego żołnierzy

Zarząd i kibice holenderskiego klubu NAC Breda upamiętnili we wtorek generała Stanisława Maczka oraz żołnierzy polskiej 1 Dywizji Pancernej. Na jeden dzień klubowy stadion zmienił nazwę, a na trybunach pojawiła się specjalna oprawa – wszystko z okazji 75. rocznicy wyzwolenia miasta spod okupacji niemieckiej, dokonanego przez Polaków.

Historia Holandii na mapie, rok po roku Video

W swoim materiale "Danzig HD Mapper":https://www.youtube.com/channel/UC95xFAEKtLQzpVJKI87tOog przedstawia przy użyciu mapy holenderską historię rok po roku. Zobaczcie sami!

Operacja Market Garden Galeria

21 września 1944 roku w okolicach holenderskiego Driel doszło do desantu polskiej 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Była to część operacji Market Garden, której ewentualny sukces miał skrócić II wojnę światową nawet o kilka miesięcy. Ostateczny efekt walk okazał się jednak dla aliantów dużo mniej optymistyczny, niż pierwotnie zakładano... Oto zbiór zdjęć z czasu trwania operacji!

Historia Belgii na mapie, rok po roku Video

Jak zmieniały się granice Belgii na przestrzeni dziejów? Jakie tereny znajdowały się pod władaniem belgijskich monarchów? "Danzig HD Mapper":https://www.youtube.com/channel/UC95xFAEKtLQzpVJKI87tOog przedstawia belgijską historię przy użyciu mapy. Zobaczcie sami!

Ruszyła budowa Muzeum Generała Maczka w Bredzie!

W holenderskiej Bredzie oficjalnie rozpoczęła się budowa muzeum-memoriału poświęconego postaci generała Stanisława Maczka. Wedle planów zakończenie prac ma nastąpić jeszcze w październiku tego roku.

W Bredzie powstaje Muzeum-Memoriał gen. Maczka

W holenderskim mieście Breda powstaje Muzeum-Memoriał poświęcony gen. Stanisławowi Maczkowi – właśnie wybrano firmę odpowiedzialną za budowę obiektu. Breda została w 1944 r. wyzwolona przez polską 1 Dywizję Pancerną, dowodzoną właśnie przez Maczka.

Krzysztof Arciszewski: od Parahyby do Lwowa

Krzysztof Arciszewski to jeden z najsłynniejszych nowożytnych awanturników polskich. Za popełnione brutalne morderstwo opuścił ojczyznę, przez kolejne lata służąc Holandii i walcząc w Europie i Brazylii. W ostatnich latach życia wrócił do Rzeczpospolitej, gdzie wykorzystał wojskowe doświadczenie.

Mateusz Będkowski

Krzysztof Arciszewski: na podbój Brazylii!

Krzysztof Arciszewski, jeden z najsłynniejszych polskich awanturników, za popełnione brutalne morderstwo musiał opuścić swoją ojczyznę. Przebywał i walczył m.in. w Brazylii. Jako pierwszy obywatel Rzeczypospolitej brał też udział w... nurkowaniu ze specjalnie stworzonym do tego celu sprzętem.

Mateusz Będkowski

Monica Hesse – „Dziewczyna w niebieskim płaszczu” – recenzja i ocena

Powieść przetłumaczona na kilkanaście języków. Thriller dla młodzieży rozgrywający się na tle Zagłady…

Daria Czarnecka

Konserwacja „Straży nocnej” Rembrandta – publicznie i z transmisją online

Rijksmuseum (Muzeum Państwowe) w Amsterdamie od lipca przyszłego roku rozpocznie prace konserwatorskie jednego z najbardziej znanych arcydzieł Rembrandta – „Straży nocnej”. Cały proces będzie można oglądać w przestrzeni tej instytucji oraz w Internecie.

Jerzy Klimczak

Bruegel co do milimetra – niezwykła strona wiedeńskiego muzeum

Z okazji otwarcia wystawy obrazów Pietera Bruegela Starszego w Wiedniu miejscowe Muzeum Historii Sztuki uruchomiło specjalny serwis pozwalający na przyjrzenie się obrazom artysty w detalach – z dokładnością nawet do kilku milimetrów.

Rembrandt – wybitny artysta, który zmarł w ubóstwie

Choć dziś uważany jest za jednego z najwybitniejszych malarzy światowych, zmarł w biedzie i ubóstwie. Jak właściwie wyglądało życie wielkiego mistrza – Rembrandta van Rijna?

Patrycja Zaśko

Robert Kershaw – „We wrześniu nie pada śnieg. Nowe spojrzenie na operację Market-Garden” – recenzja i ocena

Czy wszyscy widzieli film „O jeden most za daleko” lub słyszeli o polskich spadochroniarzach pod Arnhem? Jeśli tak, książka Roberta Kershawa jest okazją do spojrzenia na tę bitwę oczami strony przeciwnej.

Tomasz Piotr Michalik

Katalog, który przegląda się godzinami. Tysiące przedmiotów z rzeki w Amsterdamie

Tysiące przedmiotów, jakie znalazły się niegdyś na dnie rzeki Amstel, można przeglądać obecnie online. Niezwykły katalog mógł powstać dzięki... budowie metra.

Einheit Stielau: „Chuligani Skorzenego” i dywersanci w amerykańskich mundurach

W czasie ofensywy w Ardenach Otto Skorzeny wraz ze swoją 150. Brygadą Pancerną miał dezorganizować działania aliantów. Specjalny oddział, tzw. Einheit Stielau, przebrano w amerykańskie mundury i wysłano za linie wroga. Jego działalność wywołała później spór o interpretację prawa wojennego.

Mateusz Łabuz

Otto Skorzeny i 150. Brygada Pancerna w Ardenach: tajna broń Hitlera

Otto Skorzeny był jednym z oficerów, którzy pod koniec 1944 roku mieli dać Hitlerowi zwycięstwo w wojnie – mimo, że sytuacja na frontach zwiastowała rychły koniec III Rzeszy. Na zachodzie alianci stali u wrót przedwojennych Niemiec, a na wschodzie wojska sowieckie szykowały się do kolejnej ofensywy.

Mateusz Łabuz

Czy uda się ustalić tożsamość polskich lotników?

Specjaliści z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie prowadzą prace identyfikacyjne nad szczątkami dwóch polskich pilotów RAF, których pochowano na cmentarzu wojennym w Belgii. Ciała należą prawdopodobnie do załogi bombowca.

Nauka w Polsce

Opinie

Białe święta i Czarny Piotruś

Za nami Mikołajki, przed nami Boże Narodzenie. Pierwsze śniegi zdążyły już spaść. U nas to okres raczej spokojny, w Holandii już teraz niekoniecznie. A wszystko przez starcie tradycji z nowoczesnością i ewolucję znaczeń.

Incydent w Venlo – wpadka brytyjskiego wywiadu

Incydent w Venlo jest jednym z ciekawszych przykładów szeroko zakrojonej działalności wywiadów w czasie II wojny światowej. Operacja przeprowadzona przez niemieckie siły specjalne była dla Brytyjczyków cenną lekcją – przede wszystkim pokory i ważną nauką na przyszłość, która procentowała w kolejnych latach trwania konfliktu.

Mateusz Łabuz

Narodowe i religijne. Rola czynnika wyznaniowego w wojnie o niepodległość Niderlandów

Wojnę o niepodległość Niderlandów, toczącą się w latach 1566-1609, zalicza się często do szesnastowiecznych wojen religijnych. Jednak czy rzeczywiście kwestie wyznaniowe były w konflikcie w Niderlandach tak ważne i znacząco wpłynęły na jego przebieg i rezultat?

Dominik Pieniądz

Opinie

Czy Piłsudski był faszystą?

Nie wiem, na ile jest to prawda, ale zakładam jednak, że niestety tak było: na wystawie w Domu Historii Europejskiej w Brukseli przedstawiono Józefa Piłsudskiego jako faszystę.

Paweł Rzewuski

Tomasz Leszkowicz , Mat. pras.

Normandia Tour: śledź wyprawę szlakiem końca II wojny światowej

Projekt Wyprawy Śladami II Wojny Światowej ruszył tym razem w kierunku Normandii. Relacja z podróży prezentowana jest na fanpage'u inicjatywy na Facebooku. Jako patron inicjatywy zapraszamy do jej śledzenia!

Wydarzenia

Wyrusz na wyprawę śladem bitew o Ardeny i Las Hürtgen

Interesujesz się historią II wojny światowej? Chcesz zobaczyć, w jakich miejscach doszło do ostatniej wielkiej bitwy na froncie zachodnim? Zapraszamy do udziału w wyprawie śladami walk w Ardenach i Lesie Hürtgen, organizowanej pod naszym patronatem.

Redakcja

Reportaże/relacje

Ardeny – zacięta bitwa i jej ślady

Czołgi, muzea i inne pozostałości po ostatniej wielkiej bitwie na froncie zachodnim II wojny światowej. Zapraszamy na drugą część relacji z wyprawy po Ardenach i Lesie Hürtgen.

Łukasz Włodarczyk

Reportaże/relacje

Zobaczyć historię. Wyprawa śladami bitew o Ardeny i Las Hürtgen

Na przełomie 1944 i 1945 roku Niemcy, licząc na odwrócenie losów wojny, rozpoczęli swoją ostatnią ofensywę na froncie zachodnim. Dziś po walkach w Ardenach pozostało wiele śladów – zapraszamy do wyprawy ich tropem.

Łukasz Włodarczyk

Zeebrugge i Ostenda – zapomniany desant I wojny światowej

Gdy kończyła się I wojna światowa, Brytyjczycy postanowili wziąć odwet na niemieckiej marynarce wojennej. Desant w Zeebrugge i Ostendzie miał wzmocnić nadszarpniętą dumę Albionu...

Krzysztof Kubiak

Leon Degrelle – „Wiek Hitlera” tom 1 – recenzja i ocena

Kilka tygodni temu duże poruszenie medialne wywołał fakt, że jeden z młodych działaczy narodowych afiszował się na portalu społecznościowym ze zdjęciem Leona Degrelle'a. Ciekawe, czy przyczyni się to zwiększenia zainteresowania jego książką?

Michał Gadziński

Reportaże/relacje

„Ten zaskakujący Luksemburg”. Ambasador Luksemburga w Warszawie o swoim kraju

Luksemburg to niewielkie państwo na pograniczu Niemiec, Belgii i Francji. Pełni ono jednak istotną rolę w polityce europejskiej. Skąd wzięła się jego pozycja?

Karina Myshkovska

Anthony Beevor - „Ardeny” - recenzja i ocena

Ofensywa w Ardenach była ostatnią większą operacją zaczepną wojsk niemieckich podczas II wojny światowej. To właśnie tą bitwą postanowił zająć się Antony Beevor w swojej najnowszej książce.

Rafał Brodacki

Rothschildowie - bankierzy królów

Rothschildowie to rodzina pełna tajemnic. Współczesne korporacje i ich finansowa potęga to pikuś w porównaniu z pozycją wypracowaną przez przedstawicieli wspomnianego rodu. Oto krótka historia o tym jak wykorzystać deficyt budżetowy, aby nieprzyzwoicie się wzbogacić...

Niall Ferguson

Z wizytą w raju. Interaktywny obraz Hieronima Boscha

Słynny tryptyk Hieronima Boscha, _Ogród rozkoszy ziemskich_, został udostępniony internautom w wersji interaktywnej. Raj i piekło stają otworem, czekając na zwiedzających.

Antoni Olbrychski